Szczytno

Szczytno (niem. Ortelsburg) to miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim.

Historia

Szczytno zostało założone w XIII wieku przez Krzyżaków, na miejscu spalonego zamku litewskiego lub pruskiego. Szczątki tego zamku nadal są widoczne. Według niemieckiego spisu z 1945 zamieszkane było w 74,5% przez ewangelickich Mazurów.Miasto zostało zniszczone w wyniku działań obu wojen światowych.Podczas II wojny światowej w wyniku działań wojennych zniszczenia sięgnęły 45%. Szczytno jest miastem polskim od roku 1945.

Nazwa

Nazwę "Ortelsburg" nadano miastu od imienia Ortolfa z Trewiru. Istniała słowiańska nazwa "Szczytno" od nazw jezior "Sciten Minor" i "Scitem Maior", lub od wyrobu szczytów (metalowych zakończeń włóczni) przez mieszkańców miasta.

Komunikacja

• Przez Szczytno przebiegają następujące drogi:
  • krajowe:
    • 53 (Olsztyn-Ostrołęka)
    • 57 (Bartoszyce-Pułtusk)
    • 58 (Olsztynek-Szczuczyn).
  • wojewódzkie:
    • 600 do Mrągowa przez Rybno
  • pozostałe drogi utwardzone:
    • do Szczycionka
    • do Rudki
    • do Małdańca
    • do Warchał

• Ze Szczytna odchodzą linie kolejowe do:
  • Olsztyna
  • Ełku
  • Ostrołęki
  • Biskupca

Trzy ostanie linie są obecnie nieczynne, tak więc regularne kursy odbywają się wyłącznie do Olsztyna. Dworzec kolejowy znajduje się na ul. Kolejowej.

• W Szczytnie jest dworzec autobusowy. Dziennie z dworca odjeżdża ponad 300 autobusów obsługujących połączenia dalekobieżne, lokalne i podmiejskie.

• W Szymanach pod Szczytnem (7 km) znajduje się jedyny w tej części Polski Międzynarodowy Port Lotniczy "Szczytno-Szymany". Port działa od 1996 r., w ostatnich latach przeżywa problemy finansowe, dlatego loty odbywają się sporadycznie. W niedalekiej przyszłości ponownie planuje się uruchomienie stałych lotów do Warszawy i innych miast polskich i zagranicznych.

• W Szczytnie istnieje Komunikacja miejska (trzy linie autobusowe), przewoźnikiem jest ZKM Szczytno. Komunikacja miejska oprócz terenu miasta obsługuje także bliskie tereny podmiejskie.

Zabytki

• Ratusz Miejski
• Ruiny zamku krzyżackiego z ok. 1370 r.
• Muzeum Mazurskie
• Średniowieczna pompa ssąca
• Barokowy kościół ewangelicko-augsburski z 1718 r.
• Chata mazurska z XIX w.
• Dawny zajazd - klasycystyczny, z XIX w.
• Trakt Królewski
• Bartna Strona
• Ulica Rynkowa
• Dom Polski
• Cmentarze:
  • żydowski
  • ewangelicki
  • żołnierzy radzieckich
• Inne obiekty historyczne:
  • Dawne starostwo - w stylu pseudoklasycystycznym z 1885 r.
  • Budynek Sądu Rejonowego z lat 1867 - 1869
  • Dom Pomocy Społecznej (dawne gimnazjum żeńskie) z roku 1884
  • Budynki Wyższej Szkoły Policji z 1886 r.
  • Budynek Poczty z 1892 r.
  • Kościół pw. WNMP, w stylu neogotyckim, z lat 1897-1899
  • Kościół Chrześcijan Baptystów z 1903 r.
  • Szpital z lat 1908/1909
  • Państwowy Dom Dziecka z 1913 r.
  • Wieża ciśnień i wodociągi

Turystyka

• Atrakcje turystyczne:
  • Międzynarodowy Port Lotniczy Szczytno-Szymany
  • Oznaczone miejsce południka 21°E
  • Grób Krzysztofa Klenczona
  • Pomnik Krzysztofa Klenczona
  • Pomnik Henryka Sienkiewicza w symbolicznym miejscu tragedii Juranda i Danusi
  • Punkt widokowy na wieży ratuszowej
• Szlaki turystyczne:
  • piesze:
    • Szlak Tatarski
    • Szlak Mazursko-Kurpiowski
  • rowerowe:
    • Wielkich Jałowców
    • Młyńskiego Stawu
    • Juranda
  • wodne:
    • rzek Saski i Sawicy
    • rzeki Omulew
• Rezerwaty przyrody:
  • Galwica - torfowiskowy
  • Sołtysek - florystyczny
  • Kulka - florystyczny (roślinności stepowej)
  • Dęby Napiwodzkie
  • Pupy - leśny
  • Małga - faunistyczny
• Inne tereny przyrodnicze:
  • Jeziora:
    • Jezioro Domowe Duże
    • Jezioro Domowe Małe
  • Pojezierza:
    • Pojezierze Mrągowskie
    • Pojezierze Olsztyńskie
  • Puszcza Piska
  • Puszcza Napiwodzko-Ramucka

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.