Susiec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Susiec. Miejscowość leży na pograniczu Roztocza Środkowego, Roztocza Wschodniego, Równiny Biłgorajskiej i Płaskowyżu Tarnogrodzkiego.
Miejscowość jest siedzibą gminy Susiec.
Pierwsze informacje pochodzą z 1582 r. W 1643 r. ordynat Jan "Sobiepan" Zamoyski przeniósł na "uroczysko Susiec" hutę ze wsi Szarowola pod Tomaszowem. W 1748 r. notowano wieś Skwarki (wówczas Skwarniki), 1 stycznia 1989 połączonej z Suścem.
W 1800 r. wzniesiono w Suścu kościół, początkowo drewniany, pół wieku później zastąpiony murowanym. Cześć jego wyposażenia pochodzi z owianego legendami wzgórza Kościółek, położonego w widłach potoku Jeleń i rzeki Tanew (6 km od Suśca), gdzie swego czasu znajdował się klasztor bazylianów.
W Suścu znajduje się czynna stacja kolejowa PKP - zatrzymuje się na niej obecnie (2008 r.) codziennie jedna para pociągów, jest to dzienne połączenie "Roztocze" Zamość - Rzeszów - Wrocław, oraz sezonowo pociąg dzienny "Cisy" relacji Warszawa - Lublin - Bełżec, kursujący w wakacje codziennie, ponadto w weekendy w maju, czerwcu i wrześniu.
Stacja PKP w Suścu
Stacja PKP od frontu
W najbliższej okolicy znajdują się m.in.: Zwierzyniec, wiele szlaków turystycznych o bardzo dużych walorach edukacyjnych i krajoznawczych, prowadzących m.in. przez rezerwat Czartowe Pole, Szumy, wodospad Jelonek, Hamernia, a także muzeum-obóz zagłady i cmentarz wojenny w Błudku.
Gospodarczo największe znaczenie ma obsługa ruchu turystycznego (znajduje się tu wiele noclegowni, pól namiotowych, biwaków i pensjonatów), rolnictwo oraz gospodarka leśna. Na teremie gminy znajduje się wiele tartaków i zakładów obróbki drewna.
Miejscowość atrakcyjna turystycznie, położona na skraju Parku Krajobrazowego Puszczy Solskiej. W pobliżu wiele innych ciekawych miejsc m.in. rezerwaty przyrody:
- "Nad Tanwią" – rezerwat leśny, przy wsi Rebizanty. Atrakcją są 24 progi skalne na rzece Tanwi, zwane potocznie "szumami" lub "szypotami". Powstały one na skutek ścierania się ze sobą wschodnio- i zachodnioeuropejskiej płyty tektonicznej. W tym miejscu znajduje się fragment granicy pomiędzy tymi płytami. W rezerwacie można zobaczyć wiele rzadkich, chronionych roślin np. porzeczka alpejska, widłak wroniec, rosiczki, storczyki; zwierząt np. głuszce. W Tanwi występuje pstrąg potokowy, można spotkać lipienie. Dolinę rezerwatu porastają łęgi, zagłębienia terenu olsy, zaś brzegi dolin i wierzchowiny bory sosnowe. Przez rezerwat poprowadzono ścieżkę przyrodniczo-edukacyjną.
- "Nowiny" – rezerwat torfowiskowy, w pobliżu wsi Nowiny, ochronie poddano tu cenne obszary bagienne i torfowiskowe, liczne jeziorka śródleśne. Wiele cennych roślin bagiennych. Obszar trudno dostępny dla zwiedzających.
- "Czartowe Pole" – rezerwat leśny, graniczy ze wsią Hamernia (Gmina Józefów), liczne progi skalne na rzece Sopot, podobnie jak w przypadku szumów na Tanwi, jednak w odróżnieniu od niej mniej regularne i z uwagi na wysokie, strome zbocza doliny trudniej dostępne, przez co sprawiają wrażenie dzikości i naturalności przyrody w tym miejscu. Dno doliny porastają piękne łęgi olszowo-jesionowe, wierzchowiny bory sosnowe. W rezerwacie znajdują się ruiny papierni Zamojskich. Przez ten teren poprowadzono ścieżkę przyrodniczo-edukacyjną.
Wszystkie powyższe obiekty znajdują się na terenie administrowanym przez Nadleśnictwo Józefów. Inne ciekawe obiekty to m.in.:
- Wodospad na rzece Jeleń – wysokość ok. 1,80 m, w niewielkiej odległości 3 inne, nieco mniejsze, mało znane wodospady. Dojście pieszymi szlakami turystycznymi - niebieskim i żółtym.
- Wzgórze Wapielnia – 385 m n.p.m. najwyższe wzgórze Roztocza Środkowego, zbudowane ze skałek ostańcowych. Dojście zielonym pieszym szlakiem turystycznym.
- Kościółek – wzgórze w widłach rzek Tanew i Jeleń, otoczone trudno dostępnymi olsami i terenami podmokłymi. Na szczycie znajduje się obelisk upamiętniający walki partyzantów tu stacjonujących, podczas II wojny światowej. Widoczne są także ślady osadnictwa (grodziska), z XIII – XVIII wieku. Dojście niebieskim pieszym szlakiem turystycznym.
- Kamieniołomy w Nowinach i Józefowie – miejsca wydobywania piaskowców, można poznać budowę geologiczną Roztocza oraz przeszłość tej krainy. Liczne skamieniałości, łatwe do odnalezienia.
- Błudek – miejsce pamięci narodowej, były obóz kaźni. NKWD osadzało tu członków AK. Obecnie obeliski upamiętniające to miejsce oraz cmentarz.
Susiec to bardzo dobra baza wypadowa do zwiedzania Roztocza. W pobliżu m.in.:
- Zwierzyniec – atrakcyjna miejscowość wypoczynkowa. Znajduje się tu siedziba Roztoczańskiego Parku Narodowego oraz Ośrodek Edukacyjno-Muzealny Parku.
- Zamość – renesansowe Stare Miasto, mury obronne, Rotunda – obóz koncentracyjny.
- Krasnobród – miejscowość wypoczynkowa, w pobliżu piękny rezerwat przyrody "Święty Roch", w sezonie zimowym wyciąg narciarski na Chełmową Górę.
- Bełżec – były obóz koncentracyjny, obecnie muzeum.
- Hrebenne – przy granicy z Ukrainą, przejście graniczne, można tu zwiedzić stare cerkwie.
- Lwów – ok. 100 km. Można dotrzeć własnym pojazdem lub w ramach wycieczek z przewodnikiem, licznie organizowanych przez biura turystyczne w Zamościu i Tomaszowie Lubelskim.
Przez Susiec przebiega kilka roztoczańskich pieszych szlaków turystycznych.
- Szlak "szumów" (niebieski): Susiec - Rebizanty (rez. "Nad Tanwią") - Susiec;
- Szlak "walk partyzanckich" (czarny): Tomaszów Lubelski - Susiec - Osuchy - Bidaczów;
- Szlak "południowy" (żółty): Susiec - Narol;
- Szlak "im. W. Podobińskiej": Susiec - Krasnobród - Zamość;
Ponadto przez Susiec przebiega Centralny Szlak Rowerowy Roztocza (czerwony) Kraśnik - Hrebenne.
Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.