Stara Wieś (województwo podkarpackie)

Bazylika Matki Bożej w Starej Wsi

Stara Wieś – wieś w Polsce, w gminie Brzozów, powiecie brzozowskim, województwie podkarpackim, położona nad rzeką Stobnicą na Pogórzu Dynowskim.

Sąsiaduje z Bliznem na północy, na wschodzie z Przysietnicą, na południu z miastem Brzozów, na zachodzie z Orzechówką i Malinówką.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 886 , która łączy się z Drogą krajową nr 9 z Drogą krajową nr 28 .

Historia

Początki miejscowości sięgają roku 1359, kiedy to król Kazimierz Wielki nadał akt lokacyjny dla osady leżącej nad rzeką Stobnicą. Historiografia wskazuję pierwotną nazwę wsi jako Brzozowa. W kilka lat później na wzgórzu sąsiadującym z osadą założono miasto, któremu nadano nazwę Brzozów, a nazwa miejscowości z czasem ukształtowała się na obecną.

W 1896 r. poeta Mirandola Pik wraz z matką zakontraktwał tu tereny do eksploatacji ropy, lecz nic z tego nie wyszło.

Obiekty sportowe

W Starej Wsi znajduje się kompleks boisk sportowo - rekreacyjnych, należący do Zespołu Szkół w Starej Wsi.

W skład kompleksu wchodzi:

• boisko do piłki nożnej o wymiarach stadionowych, z nawierzchnią trawiastą;
• boisko do piłki ręcznej, ulokowane w poprzek boiska do piłki nożnej;
• pełnowymiarowy kort tenisowy z ogrodzeniem oraz nawierzchnią z syntetycznej wykładziny;
• bieżnia do biegów krótkich (100 m) pokryta betonem;
• boisko do piłki siatkowej pokryte nawierzchnią z syntetycznej wykładziny;
• podest do pchnięcia kulą
• trybuny (na razie jednopoziomowe, planowane jest dodanie kolejnych).

Zabytki

Chlubą miejscowości jest monumentalna, późnobarokowa bazylika, konsekrowana w roku 1760 przez biskupa przemyskiego Wacława Hieronima Sierakowskiego, pw. Wniebowzięcia NMP. Budowniczymi bazyliki i przyległego do niej klasztoru byli ojcowie paulini. Obecnie opiekują się nią ojcowie jezuici, którzy mają w klasztorze starowiejskim swój nowicjat. W ołtarzu głównym bazyliki znajduje się cudowny obraz przedstawiający scenę Zaśnięcia i Wniebowzięcia NMP ukoronowany 8 września 1877 roku przez arcybiskupa Lodovico Jacobini, nuncjusza apostolskiego w Wiedniu, późniejszego kardynała. Jest to kopia, gdyż oryginał spłonął w "tajemniczych okolicznościach" w 1968 roku. Dnia 11 sierpnia 2006 roku IPN oficjalnie potwierdził spalenie obrazów przez UB i zakwalifikował to wydarzenie jako zbrodnię komunistyczną. Sprawca podpalenia pozostał nieznany.

Na terenie klasztoru znajduje się jedno z ciekawszych muzeów Podkarpacia: Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej. W jego salach prezentowane są kolekcje sztuki sakralnej i rzemiosła artystycznego XVI-XX w., ukazujące tak duchowość jak i kulturę estetyczną Jezuitów. Na ekspozycji stałej można podziwiać bogate zbiory malarstwa olejnego, rzeźby, złotnictwa i rękodzieła artystycznego – rodzimego jak i europejskiego – oraz znaczącą kolekcję szat liturgicznych. Na uwagę zasługują: najstarsza datowana kopia Cudownego Obrazu Jasnogórskiego malowana przez Franciszka Śniadeckiego w 1613 roku, jak też pamiątki związane z wielkimi postaciami Kościoła, m.in.: św. Franciszkiem de Hieronimo, św. kard. Robertem Bellarminem, ks. Piotrem Skargą, arcybiskupem Ignacym Raczyńskim, św. biskupem Józefem Sebastianem Pelczarem, bł. Janem Beyzymem, ks. Władysławem Gurgaczem, kard. Adamem Kozłowieckim czy papieżami: Piusem VI, Piusem IX i Janem Pawłem II. W salach Muzeum prezentowane są również kolekcje: etnograficzna i egzotyczna. Ta druga związana jest z pracą misyjną polskich jezuitów w Afryce, Azji, Australii i Oceanii oraz w obu Amerykach. Na szczególną uwagę zasługują zbiory pochodzące z Afryki i Azji, będące kontynuacją kolekcji zapoczątkowanej jeszcze na początku XX w. Muzeum może się też poszczycić zbiorem stu szopek bożonarodzeniowych z wszystkich kontynentów. Najstarsze mają ponad sto lat. W tym klasztorze odbywał nowicjat Paweł Siwek SJ - naukowiec, filozof i Feliks Wiktor Riedl (Szczęsny) -(6 sierpnia 1850-?) powstaniec styczniowy, zesłaniec, pamiętnikarz. Każdego roku w dniu 15 sierpnia tysiące pielgrzymów przybywa do stóp Maryi, by oddać jej cześć.

Poza Jezuitami na terenie miejscowości znajdują się jeszcze dwa zgromadzenia zakonne: Sióstr Służebniczek NMP i Sióstr Wielkiego Zawierzenia.

W Starej Wsi wznosi się mogiła konfederatów barskich – usypana w formie wysokiego ziemnego kurhanu, zwieńczonego klasycystyczną, kolumnową kapliczką.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.