Przełęcz Jugowska

Przełęcz Jugowska (niem. Hausdorfer Kreuz, Hausdorfer Plänel, Kreuzplänel) - rozległa przełęcz na wysokości 805 m n.p.m. w Sudetach w środkowej części masywu Gór Sowich, na północ od miejscowości Jugów (gmina Nowa Ruda), między wzniesieniami Rymarza (913 m n.p.m.) a Kozią Równią (930 m n.p.m.). Jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc w Górach Sowich. Przez przełęcz prowadzi droga pomiędzy Nową Rudą a Dzierżoniowem i Pieszycami. Zbocza wokół przełęczy są znakomitymi stokami narciarskimi.

Już w XVII wieku prowadziła tędy droga, którą wożono z Nowej Rudy i Jugowa węgiel do miejscowości leżących po północnej stronie Gór Sowich. Z końcem XIX wieku powstał tutaj skład węgla, a na początku wybudowano nową drogę, mającą nieco przebieg niż stara. Od tego momentu była ona popularna wśród turystów, gdyż okoliczne tereny nadawały się do uprawiania sportów zimowych. Z okresu sprzed 1945 do dzisiaj działa schronisko Zygmuntówka (dawne Henkelbaude) oraz, funkcjonujące od niedawna, prywatne schronisko Bukowa Chata.

W przeszłości znajdowały się na przełęczy jeszcze dwa schroniska. Jednym z nich było Kreuzbaude, otwarte w 1928 w budynku dawnego zajazdu. Nazwę zawdzięczało żelaznemu krzyżowi, wzniesionemu w 1885 w miejscu drewnianego, istniejącym do dziś (od niego pochodzą też niektóre niemieckie nazwy przełęczy). Kreuzbaude było obiektem parterowym z poddaszem, nakrytym dwuspadowym dachem z werandą widokową. W wysokiej podmurówce mieściły się 4 garaże dla samochodów. Jego główną specjalnością była restauracja, ale posiadało również 8 miejsc noclegowych. Zdewastowane po II wojnie światowej zostało całkowicie rozebrane.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.