Police

Police (do 1945 niem. Pölitz) — miasto w zachodniej części woj. zachodniopomorskiego, siedziba powiatu polickiego i gminy miejsko-wiejskiej Police. Położone nad Łarpią i Odrą-Domiążą na Równinie Polickiej. Port wodny na lewym brzegu Roztoki Odrzańskiej.

Geografia

Miasto Police na planie powiatu polickiego 

Miasto położone jest na Równinie Polickiej nad Odrą i Gunicą (Dolina Dolnej Odry). Ze Wzgórz Warszewskich, na których położone są południowe krańce miasta oraz osiedle Mścięcino, płyną do Polic Przęsocińska Struga i Grzybnica. Przy wschodniej granicy miasta ograniczonej wschodnim brzegiem Odry znajduje się ujście Iny. W granicach administracyjnych miasta znajduje się siedem wysp.

Police to ostatnie miasto nad Odrą wzdłuż biegu tej rzeki. Południowa część ujścia - estuarium Odry (Roztoka Odrzańska) znajduje się w granicach miasta, w rejonie wyspy Wielki Karw i osiedla Jasienica.

Miasto znajduje się w specjalnym obszarze ochrony przyrody Natura 2000 zwanym Ujście Odry i Zalew Szczeciński. W Policach znajduje się także drugi obszar Natura 2000, Police - kanały.

Police graniczą administracyjnie ze Szczecinem (około 15 km od centrum miasta), gminą Goleniów i wiejską częścią gminy Police.

Przez Police przebiega droga wojewódzka nr 114 oraz tor wodny Szczecin-Świnoujście.

Do Polic należą także osiedla Mścięcino (od 1954 r.) i Jasienica (od 1973 r.) oraz port morski Police (4. pod względem przeładunku w Polsce) i port rzeczny Police na Odrze.

Miasto podzielone jest na 4 nieformalne dzielnice:

• Stare Miasto,
• Nowe Miasto,
• Jasienica,
• Mścięcino.

Nazwa miasta pochodzi od słowa "pole". Wersja niemiecka jest zgermanizowaną formą wcześniejszej nazwy pomorskiej.

Historia

Najwcześniejsze dzieje

W 1260 r. książę zachodniopomorski Barnim I nadał Policom prawa miejskie. Bujny rozwój, usytuowanych tuż przy ujściu Odry zagroził głównemu ośrodkowi Pomorza Zachodniego - Szczecinowi. W celu zahamowania rozwoju Polic, w 1321 r. książę odebrał miastu prawa miejskie i włączył Police w obręb Szczecina. Prawa miejskie zostały przywrócone dopiero w 1808 r.

Police w granicach Wielkiego Miasta Szczecin w czasie II wojny światowej

Okres pruski i niemiecki

W latach 1816-1826 w powiecie Randow, a od 1826 w powiecie Ueckermünde. Na przełomie XIX i XX wieku w Policach istniała stocznia rzeczna. W 1898 r. Police uzyskały kolejowe połączenie ze Szczecinem, prowadzące wówczas do Jasienicy. 12 lat później linię przedłużono do Trzebieży. Powstanie kolei przyczyniło się do rozwoju przemysłu. W 1938 r. zbudowana została fabryka benzyny syntetycznej (niem. Hydrierwerke Pölitz). Fabryka miała ogromne znaczenie dla przemysłu wojennego III Rzeszy. 15 października 1939 r. miasto zostało włączone w granice Wielkiego Miasta Szczecina.

Okres II wojny światowej

Elewator węglowy fabryki benzyny syntetycznej

Na okres II wojny światowej na podstawie uchwały rządu niemieckiego 15 października 1939 roku Police zostały włączone w obręb Wielkiego Miasta Szczecin. Działała tu wielka fabryka benzyny syntetycznej (niem. Hydrierwerke Pölitz AG). Przy produkcji benzyny syntetycznej pracowało około 30.000 niewolników różnych narodowości (m.in. Polacy, Jugosłowianie, Francuzi, Belgowie). Na terenie fabryki założono filię obozu koncentracyjnego Stutthof. Fabryka i miasto były kilkakrotnie celem ataków sił powietrznych aliantów.

Dopiero 8/9 lutego 1945, ostatni atak ostatecznie przerwał produkcję benzyny. Ruiny fabryki stoją do dziś i zostały zaadoptowane do zwiedzania. Z powodu zakończenia II wojny światowej Hitler nie zdążył zrealizować planów budowy lotniska w rejonie osiedla Mścięcino.

Okres po II wojnie światowej

Miasto zostało zdobyte 26 kwietnia 1945 r. wraz ze Szczecinem przez wojska radzieckie (2 Front Białoruski-2 Armia Uderzeniowa-116 Korpus Armijny-321 dywizję piechoty dow. Iwan Fieduński) i polskie a we wrześniu 1946 r. zostało przekazane administracji polskiej, po likwidacji tzw. Enklawy Polickiej. Istnienie Enklawy Polickiej opóźniło powojenną odbudowę i rozwój Polic oraz przyczyniło się do lokalizacji siedziby powiatu ziemskiego w Szczecinie (powiat szczeciński obejmował tereny obecnego powiatu polickiego).

W 1945 r. Police ponownie stały się samodzielnym miastem, powiększonym w 1954 r. o wieś Mścięcino. W tym czasie osiedlono tu kolonię greckich uchodźców, którzy szukali schronienia w Polsce po greckiej wojnie domowej 1946-1948. Podobnie uczyniono w Zgorzelcu w woj. dolnośląskim. Do 1975 r. Police wchodziły w skład powiatu szczecińskiego.

W 1964 r. rozminowano teren na północ od Starego Miasta i rozpoczęto budowę azotowo-fosforowych zakładów nawozów sztucznych, uruchomionych w 1969 r. Działają one do dziś pod nazwą Zakłady Chemiczne Police. Teren pod budowę fabryki zajął m.in. powierzchnię dawnego osiedla Kuźnice, od którego powstała nazwa ulicy, przy której znajduje się fabryka. Dla pracujących W Z.Ch. "Police" robotników powstało osiedle mieszkaniowe Chemik.

W 1973 r. przyłączono wieś Jasienica.

Po reformie administracyjnej i likwidacji powiatów w 1975 r. utworzono gminę Police. W 1999 r. po kolejnej reformie Police zostały miastem powiatowym.

Od 2006 roku Szpital Powiatowy w Policach jest częścią szpitala klinicznego SPSK nr 1 Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. Jest to pierwsza placówka szkoły wyższej w historii miasta.

Turystyka

Kaplica gotycka z XV wieku na Placu Chrobrego

Zabytki

• kościół Niepokalanego Poczęcia NMP - neogotycki budowla na Starym Mieście,
• kościół św. apostołów Piotra i Pawła - gotycka budowla z XIV wieku (przebudowana w 1725 r.) w dzielnicy Polic - Jasienicy,
• kaplica przykościelna - gotycka kaplica z XV wieku, pozostałość po średniowiecznym kościele na Rynku Starego Miasta (pl. Chrobrego),
• ruiny klasztoru Wiktorynów i Augustianów w dzielnicy Polic - Jasienicy,
• Lapidarium Polickie w Parku Staromiejskim,
• kamienice z XIX wieku,
• ratusz z 1906 roku nie został odbudowany po II wojnie światowej

Szlaki turystyczne

Szlaki w Policach i Puszczy Wkrzańskiej:

• pieszy Szlak Policki
• pieszy Szlak "Ścieżkami Dzików"
• Szlak "Puszcza Wkrzańska"

Obecnie na terenie dawnej fabryki benzyny syntetycznej wytyczona jest ścieżka dydaktyczno-turystyczna, którą opiekuje się Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Polickiej „Skarb”. Wycieczki organizowane są nieodpłatnie w każdą sobotę o godz. 13:00[potrzebne źródło].

W Policach znajdują się dwie ścieżki rowerowe:

• przy ul. Jasienickiej i Kuźnickiej
• przy drodze łączącej ul. Roweckiego z ul. Tanowską

Zieleń miejska

Park Solidarności w Nowym Mieście w Policach Parki i skwery

• Park Staromiejski - park w Starym Mieście. W środku parku znajduje się Lapidarium Polickie. Na wschód od parku znajduje się Kościół Mariacki z XIX wieku.

• Park Solidarności - znajduje się w Nowym Mieście między ul. Piłsudskiego a ul. Wyszyńskiego. Park utworzono z części lasów Puszczy Wkrzańskiej. Drzewostan sosnowy.

• Skwer Jana Pawła II - zlokalizowany w Nowym Mieście wzdłuż ul. Piłsudskiego na odcinku o długości około 1 km. Skwer przylega do Puszczy Wkrzańskiej. Na terenie skweru znajduje się pomnik Jana Pawła II i kapliczka Matki Boskiej Fatimskiej.

Inne

• Polickie Łąki i inne wyspy w Policach, obszar Natura 2000 - Ostoja Police - kanały
• Puszcza Wkrzańska, Zielona Ścieżka Zdrowia w Nowym Mieście

Sport

Kluby sportowe działające w Policach:

• Klub Piłkarski Police - występujący w III lidze piłki noznej (grupa 2)
• PSPS Chemik Police - występujący w I lidze piłki siatkowej kobiet
• Chemik Police - wielosekcyjny klub sportowy
• UKS Champion Police - występujący w rozgrywkach II ligi tenisa stołowego
• UKLekkoatletyczny Ósemka Police - w jego barwach startuje między innymi wice-mistrz Polski na dystansie 800 metrów Marcin Lewandowski. Bartosz Nowicki mistrz Polski na dystansie 1500 metrów obecnie startujący w barwach MKL Szczecin swą przygodę ze sportem rozpoczynał także w polickim klubie.
• Uczniowski Klub Żeglarski BRAS

Komunikacja

Komunikacja morska

Police to miasto portowe. Znajdują się w nim port morski Police (4. pod względem przeładunku w Polsce) i port rzeczny Police na Odrze. Przez Police przebiega tor wodny Szczecin-Świnoujście.

Transport drogowy

Droga wojewódzka nr 114 odchodząca w Tanowie od drogi wojewódzkiej nr 115 przechodzi przez Police, następnie biegnie w kierunku Trzebieży i Nowego Warpna. Droga przebiega w granicach miasta Police przez Nowe Miasto (ul. Tanowska), Stare Miasto (ul. Grunwaldzka i ul. Kościuszki) oraz osiedle Jasienica (ul. Jasienicka, ul. Dworcowa, ul. Piastów).

Pozostałe drogi wylotowe prowadzą do następujących miejscowości:

• Nowa Jasienica i Karpin (ul. Podgórna)
• Wieńkowo i Tatynia (ul. Kopernika)
• Trzeszczyn-Pomnik (ul. Kuźnicka)
• Siedlice, Leśno Górne i Pilchowo (ul. Wyszyńskiego)
• Szczecin (osiedle Bukowo) przez Park Leśny Mścięcino w Szczecinie-Skolwinie i Przęsocin (ul. Asfaltowa)
• Szczecin-Skolwin (ul. Nadbrzeżna)

Istnieją plany budowy przeprawy mostowej Police - Święta przez Odrę nad Domiążą. Most ma łączyć Police oraz północną część powiatu polickiego, Lubieszyn i lewobrzeżną część Szczecina z węzłem komunikacyjnym w Goleniowie.

Komunikacja miejska

Komunikację miejską w Policach zapewnia Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne oferując 13 linii autobusowych (w tym 8 łączących ze Szczecinem). Istnieje także linia samorządowa (LS) Police – Trzebież. Komunikacja miejska umożliwia przemieszanie się do kilku wsi gminy Police m.in. Trzeszczyn, Tanowo, Pilchowo, Siedlice, Leśno Górne, Przęsocin.

 

Kolej

Dworzec Główny w Policach

Do 2002 r. czynna była linia kolejowa ze Szczecina do Trzebieży. Na terenie Polic są 4 stacje/przystanki kolejowe: "Police", "Police Zakład" (ob. zamknięta), "Police Chemia" i "Jasienica". Dla podzielonego między Police i Szczecin osiedla Mścięcino przystanek kolejowy znajduje się już w granicach Szczecina ("Szczecin-Mścięcino") tuż przy południowej granicy miasta Police.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.