Opole

wyraź opinię | zaproponuj opis | zobacz galerię

Opole

Spis treści:

Opole
Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu - Galeria zdjęć

Opole (cz. Opolí, niem. Oppeln) – miasto w Polsce, na Górnym Śląsku, na prawach powiatu. Główny ośrodek gospodarczy, naukowy, kulturalny i administracyjny oraz stolica województwa opolskiego; jedno z najstarszych miast w kraju. Od wczesnego średniowiecza do początku wieku dwudziestego, stolica Górnego Śląska.

Przez Opole przepływa Odra, na krótkich odcinkach Mała Panew i Swornica, lokalne rzeki: Malina, Prószkowski Potok, Olszanka i Czarnka, 2 kanały: Kanał Wiński oraz Kanał Ulgi dla Odry, a także Młynówka. Wysokość najwyższego punktu – 183,1 m n.p.m. (wzgórze przy ulicy Stara Droga, ok. 3 km od granicy z Winowem w Gminie Prószków).

Historia

Młynówka, tzw. opolska Wenecja Ratusz Ratusz Wieża ratuszowa Bank Rolników Opolska Wenecja Ulica Koraszewskiego Ulica Koraszewskiego Budynek Poczty Głównej Widok na "żółty" most i kościół franciszkanów Zielony Most

Średniowiecze

845 - druga wzmianka o grodzie w Geografie Bawarskim
990 - Opole zostaje przyłączone do Polski.
1039 - najazd księcia czeskiego Brzetysława I na Śląsk - Opole na 11 lat pod panowaniem czeskim
1050 - Kazimierz I Odnowiciel odzyskuje Śląsk z Opolem.
1138 - Na mocy testamentu Bolesława Krzywoustego Śląsk zostaje przyznany jako dziedziczna dzielnica najstarszemu synowi księcia, Władysławowi II, który dał początek linii Piastów Śląskich.
1179 - Śląsk podzielony zostaje na trzy dzielnice, m.in. wyodrębnione zostaje księstwo opolskie, którego pierwszym władcą zostaje książę Jarosław opolski.
1211-1230 - W Opolu rządy sprawuje Kazimierz I opolski, który jako pierwszy tytułuje się księciem opolskim.
przed 1217 - lokacja miasta
1220 - Kazimierz I opolski rozpoczyna budowę zamku książęcego na Ostrówku (zakończona w 1289 roku przez Bolka I).
1234 - założenie klasztoru o.o. franciszkanów
1241 - najazd Tatarów na Śląsk, oblężenie Opola i spalenie podgrodzia za rządów Mieszka II Otyłego
1281 - Po śmierci księcia Władysława I następuje podział księstwa opolskiego na mniejsze dzielnice. Opole dostaje się we władanie Bolka I (1281-1313).
1289-1291 - Synowie Władysława I, władający w poszczególnych częściach Górnego Śląska zostają lennikami Wacława II Czeskiego.
1295 - Zbudowany zostaje klasztor dominikanów ("na górce").
1352 - Wzniesiony zostaje opolski ratusz.
1395 - Oblężenie Opola przez wojska króla Władysława Jagiełły, jako odpowiedź na antypolskie intrygi ks. Władysława Opolczyka. Władzę w Opolu obejmuje Bolko IV oraz Bernard.

XV-XVII wiek

1474 - Oblężenie Opola przez wojska polskiego króla Kazimierza Jagiellończyka, za poparcie udzielone przez ks. Mikołaja I królowi węgierskiemu Maciejowi Korwinowi.
1532 - umiera ostatni przedstawiciel opolsko-raciborskiej linii Piastów - Jan II Dobry.
1532-1552 - Tytułem zastawu miasto dostaje się we władanie Jerzego Hohenzollerna.
1552-1556 - Królowa węgierska Izabela Zapolya (córka króla polskiego Zygmunta Starego i Bony) zostaje nową władczynią Opola, jako lenniczka cesarza Ferdynanda Habsburga.
1600 - Wielka powódź, Odra przenosi swój nurt na zachodni brzeg Pasieki.
1615 - Pożar zniszczył dużą część miasta.
1632 - Zdobycie Opola przez oddziały saskie i szwedzkie. Okupacja trwała dwa lata i kosztowała miasto blisko 10 tys. florenów.
1645 - Opole wraz z całym księstwem opolsko-raciborskim przechodzi, tytułem zastawu, we władanie polskiej dynastii Wazów.
1655 - Król Polski Jan II Kazimierz Waza wraz z całym dworem przybywa do Opola, chroniąc się przed najazdem szwedzkim na Rzeczpospolitą.Z Opola wyruszył 18 grudnia 1655 po dotarciu wieści o przełomowym zwycięstwie pod Krosnem (7 grudnia 1655 r.), i jechał przez Śląsk i Słowację, Lubowlę (27 grudnia) Biecz, Nowy Żmigród, Duklę i 3 stycznia 1656 przybył do Krosna.
1666 - Po spłaceniu sum zastawnych Habsburgowie przejmują ponownie Opole i księstwo opolsko-raciborskie.

XVIII-XIX wiek

1741 - Do Opola wkroczyły wojska pruskie. Po pokoju wrocławskim w lipcu 1742 r., kończącym I wojnę śląską, miasto znalazło się w granicach Prus.
1756-1763 - W czasie wojny siedmioletniej miasto zdobywali dwukrotnie Austriacy (1757, 1762) i Rosjanie (1761). Pokój w Hubertsburgu pozostawił jednak Opole pod panowaniem pruskim.
1800 - Założenie drukarni polskiej.
1807 - Podczas wojen napoleońskich wkraczają do miasta sprzymierzeńcy Francuzów - Bawarczycy, a później załoga francuska (opuściła Opole w lipcu 1808 r.).
1816 - Opole zostaje stolicą rejencji opolskiej, jednostki administracyjnej, obejmującej cały pruski Śląsk. W mieście powstaje urząd rejencji (Regierungsbezirk Oppeln), jeden z czterech w prowincji śląskiej.
1824 - Powstanie pierwszej biblioteki publicznej.
1827 - Oświetlenie po raz pierwszy ulic Opola 17 latarniami.
1828 - Zaczęła się ukazywać się urzędowa gazeta miejska "Stadtblatt fur Oppeln", przemianowana później na "Oppelner Stadtblatt".
1843 - Do Opola dotarła pierwsza na Śląsku linia kolejowa z Wrocławia.
1849-1850 - Ks. Bernard Bogedain wydaje polskojęzyczną "Gazetę miejską dla Górnego Śląska".
1862 - Zbudowana zostaje gazownia miejska, dzięki której Opole zostaje niebawem oświetlone przez 140 gazowych latarni ulicznych.
1864 - Ukazuje się najstarszy periodyk niemiecki w Opolu, początkowo jako "Wochenblatt fur Stadt und Land", od 1890 r. jako dziennik "Oppelner Zeitung".
1890 - Bronisław Koraszewski rozpoczyna wydawanie "Gazety Opolskiej" (wychodziła do 1922 r.)
1897 - Otwarty zostaje "Bank Ludowy", polska placówka spółdzielcza.
1899 - Zakrzów zostaje przyłączony w granice miejskie Opola. Opole zostaje siedzibą odrębnego powiatu miejskiego.

lata 1901 - 1945

1909 - Oddany zostaje do użytku dworzec kolejowy Opole-Wschód.
1910 - Wyspa Bolko zostaje zakupiona na potrzeby miasta.
1911 - Franciszek Ksawery Kurpierz rozpoczyna wydawanie gazety "Nowiny", od 1922 r. ukazującej się jako "Nowiny Codzienne".
1913 - Zostaje otwarty port rzeczny w Zakrzowie.
1918 - Początek tzw. rewolucji listopadowej; po manifestacji na Rynku utworzona zostaje rada garnizonowa i rada robotnicza (przekształcona później w Radę Ludową). Obok nich powstały też polskie rady ludowe, nie uznane przez Centralną Radę Ludową we Wrocławiu
1920-1922 - W budynku "Banku Rolników" przy dzisiejszej ul. Książąt Opolskich działał Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej
1920 - Do Opola, w związku z przygotowaniami do plebiscytu górnośląskiego, przybywa Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa w składzie: gen. Henri Le Rond (przewodniczący), płk Harold Percival i gen. gen. Andreo de Marinis. Wielka manifestacja ludności polskiej na Zaodrzu, zakończona starciem z bojówkami niemieckimi.
1921 - Plebiscyt na Górnym Śląsku - w Opolu za przyłączeniem do Polski głosuje 1098 osób, za pozostaniem w Niemczech - 20 816. Wybuch III powstania śląskiego; w Opolu powstańcza grupa destrukcyjna Wawelberga wysadza mosty kolejowe. Po decyzji Rady Ambasadorów i podziale obszaru plebiscytowego Opole pozostaje w granicach Rzeszy Niemieckiej.
1922 - Powrót niemieckiej administracji i garnizonu wojskowego. Opole zostaje siedzibą władz rejencji i zarazem prowincji górnośląskiej (do 1938 r.).
1928 - Zburzenie Zamku Piastowskiego na Pasiece; pozostaje tylko wieża. Nacjonaliści niemieccy po przedstawieniu w sali ratusza opery Stanisława Moniuszki "Halka". napadają na artystów Teatru Polskiego z Katowic, którzy zostają dotkliwie pobici.
1931 - Do Opola przeniesiony zostaje z Bytomia Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej, zlokalizowany w budynku przy dzisiejszej ul. Konsularnej.
1936 - W obszar Opola włączone zostają Szczepanowice i Półwieś.
1938 - W czasie nocy kryształowej zostaje spalona przez bojówki hitlerowskie Nowa Synagoga przy dzisiejszej ul. Piastowskiej.
1939 - Opole staje się miejscem koncentracji sił 10 Armii Niemieckiej i kwatery jej dowództwa. Aresztowanie aktywistów Związku Polaków w Niemczech. Transporty aresztowanych Polaków z Dworca Głównego do obozów koncentracyjnych Buchenwald i Ravensbrück.
1939-1945 - W czasie II wojny światowej w Opolu funkcjonują obozy pracy przymusowej i oddziały robocze jeńców wojennych. Liczba mieszkańców wzrasta do ok. 60 tysięcy wskutek napływu uchodźców z bombardowanych rejonów III Rzeszy.
1944 - Opole ogłoszone zostaje miastem-twierdzą w związku z krytyczną sytuacją Wehrmachtu na froncie wschodnim i przygotowań do obrony na linii Odry.

Od 1945 r. do dzisiaj

1945 - Zdobycie Opola przez oddziały 1 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej. Radziecka komendantura wojenna przekazuje władzę polskiej administracji. Do Opola przybywają pierwsze transporty repatriantów zza Buga. Rozpoczyna działalność Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika.
1946 - Dożynki Śląskie w Opolu z udziałem prezydenta Bolesława Bieruta, wicepremiera i ministra Ziem Odzyskanych Władysława Gomułki oraz wojewody śląsko-dąbrowskiego Aleksandra Zawadzkiego. Z całego kraju przybywa ok. 300 tysięcy delegatów.
1947 - Otwarcie Miejskiej Biblioteki Publicznej. Powołanie Komitetu Badań Prehistorycznych (w maju 1955 przekształconego w Opolskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk).
1949 - Przekazanie do użytku odremontowanego budynku teatru przy ul. 24 Marca (obecnie ul. Mozarta). Przy dużej scenie PTZO powstaje Teatr lalek.
1949 - Odbudowa dawnego Szpitala św. Wojciecha przy pl. Czerwonej Armii (obecnie pl. Kopernika).
1950 - Powstaje województwo opolskie.
1952 - Powołanie do życia Opolskiej Orkiestry Symfonicznej (we wrześniu 1972 r. przemianowana na Filharmonię Opolską im. Józefa Elsnera) i Zespołu Pieśni i Tańca "Opole".
1955 - Przeniesienie Wyższej Szkoły Pedagogicznej z Wrocławia do Opola
1956 - Rozpoczyna pracę Rozgłośnia Polskiego Radia w Opolu.
1960 - Zorganizowana zostaje I Wiosna Opolska - Festiwal Artystyczny Ziem Zachodnich i Północnych.
1961 - Kolonia Gosławicka zostaje włączona w granice Opola.
1963 - Zorganizowany zostaje I Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej.
1964 - Rozpoczyna działalność Centralne Muzeum Martyrologii Jeńców Wojennych w Łambinowicach, z siedzibą dyrekcji w Opolu.
1980 - Strajki ostrzegawcze opolskich załóg pracowniczych, m.in. w FSD w Nysie, Elektrowni "Opole", Zakładach Koksowniczych w Zdzieszowicach.
1981 - W opolskim amfiteatrze zorganizowane zostaje spotkanie przewodniczącego NSZZ "Solidarność" Lecha Wałęsy z mieszkańcami Opolszczyzny.
1990 - Ukazuje się pierwszy numer "Gazety Opolskiej", której redaktorem naczelnym zostaje Edward Pochroń
1992 - W Opolu otwarty zostaje Wicekonsulat RFN.
1997 - Powódź

Turystyka

Wieża Piastowska i Urząd Wojewódzki Wieża Piastowska i Urząd Wojewódzki Neogotycka wieża ciśnień

Katedra Podwyższenia Św. Krzyża – bazylika mniejsza od 1936 roku
Kościół Świętej Trójcy i klasztor franciszkanów
Kościół Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha ("na górce")
Kościół św. Piotra i Pawła
Kościół św. Sebastiana
Kościół św. Aleksego
groby Piastów Śląskich w podziemiach Kościoła Franciszkanów i Katedry
Wieża Piastowska - pozostałość Zamku Piastowskiego
Wieża Zamku Górnego
Rynek z ratuszem
ul. Krakowska
Plac Daszyńskiego z fontanną i pomnikiem opolskiej Ceres
Plac Wolności
zabudowa Starego Miasta
pozostałości murów obronnych
gmach Poczty Polskiej
gmach Urzędu Wojewódzkiego
gmach Dworca Głównego
Most Groszowy (tzw. Zielony)
cmentarz żydowski (ul. Graniczna)
Pomnik Brońmy Swego Opolskiego
Stara Synagoga przy ul. Szpitalnej – obecnie siedziba TVP3 Opole
neogotycka wieża ciśnień z 1896 r.
Ogród zoologiczny - jedyne w Polsce goryle i uchatki kalifornijskie

Kultura i sztuka

Cykliczne imprezy

Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej
Międzynarodowy Festiwal Perkusyjny
Opolskie Konfrontacje Teatralne "Klasyka Polska"
Opolski Festiwal Teatru Lalek
Czas Europy, czas teatru – festiwal młodych teatrów ulicznych
Opolska Jesień Literacka
Ogólnopolski Festiwal Filmów Niezależnych OPOLSKIE LAMY
ODRAMA – Festiwal Filmów Niedozwolonych
Opolska Noc Kabaretowa
Dni Opola
Międzynarodowa Wystawa Psów
Międzynarodowa Wystawa Kotów
Opolskie Targi Budownictwa "Mój Dom"
Opolskie Targi Książek Naukowych
Jarmark Franciszkański
Jarmark Świętego Wojciecha (odbywa się w Święta Wielkanocne)
Jarmark Bożonarodzeniowy, organizowany przez młodzieżówkę Mniejszości Niemieckiej
Jazz Rock Meeting

Teatry i filharmonia

Teatr dramatyczny im. Jana Kochanowskiego

Teatr Dramatyczny im. Jana Kochanowskiego
Opolski Teatr Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki
Teatr Eko Studio
Teatr Jednego Wiersza
Akademicki Teatr Tańca
Kabaret Cegła
Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera

Muzea i galerie

Muzeum Wsi Opolskiej - chata

Muzeum Śląska Opolskiego (częściowo nieczynne z powodu remontu)
Muzeum Diecezjalne w Opolu
Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach-Opolu
Muzeum Wsi Opolskiej
Muzeum Wodociągów i Kanalizacji w Opolu (w trakcie organizacji)
Muzeum Polskiej Piosenki (w trakcie organizacji)
Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu
Galeria im. Jana Cybisa
Galeria Autor
Galeria Studzienna
Galeria Aneks

Transport

Transport autobusowy

Autobusy miejskie

Linie autobusowe w Opolu

Autobusy zaczęły kursować na regularnych liniach po ulicach Opola w latach 20. XX wieku. Od 1953 roku przewozem osób zajmuje się Miejski Zakład Komunikacyjny. Obecnie obsługiwanych jest 12 linii dziennych i 1 nocna; większość tras posiada wariantowe zakończenia, 5 linii wybiega poza strefę miejską. MZK dysponuje prawie setką wozów, z czego przewozy pasażerskie obsługuje każdego dnia ponad 70 autobusów. Więcej informacji: Komunikacja miejska w Opolu.

Opolskie PKS Opolskie Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej obsługuje wiele lokalnych połączeń na terenie województwa, a także kursy dalekobieżne m.in. do miast: Białystok, Bielsko-Biała, Bytom, Cieszyn, Częstochowa, Gliwice, Gliwice, Jelenia Góra, Karpacz, Katowice, Kielce, Kraków, Lubliniec, Łódź, Nowy Sącz, Piła, Słupsk, Wadowice, Warszawa, Wrocław, Zakopane, Zielona Góra. W centrum Opola, przy ul. 1. Maja znajduje się Dworzec Autobusowy.

Transport kolejowy

Dworzec kolejowy Lokomotywa przed dworcem głównym Lokomotywa przed dworcem głównym

W Opolu znajduje 6 działających pasażerskich stacji kolejowych:

Opole Główne (Dworzec)
Opole Zachodnie
Opole Wschodnie
Opole Gosławice
Opole Groszowice
Opole Grotowice

Z Opola wychodzą zelektryfikowane linie kolejowe do: Wrocławia przez Brzeg; Wrocławia przez Jelcz-Laskowice; Częstochowy, Lublińca i Tarnowskich Gór przez Fosowskie; Kędzierzyna-Koźla; Gliwic przez Strzelce Opolskie oraz niezelektryfikowane do Nysy i Kluczborka przez Jełowę (odnoga z Jełowej do Namysłowa nieczynna).

Opole posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z takimi polskimi miastami, jak: Bielsko-Biała, Częstochowa, Gliwice, Gorzów Wielkopolski, Jelcz-Laskowice, Jelenia Góra, Katowice, Kielce, Koluszki, Kołobrzeg, Koszalin, Kraków, Leszno, Lublin, Lubliniec, Olsztyn, Poznań, Racibórz, Rzeszów, Radom, Rybnik, Słupsk, Szczecin, Świnoujście, Tarnowskie Góry, Tarnów, Ustka, Wałbrzych, Warszawa, Wrocław, Zabrze, Zakopane, Zamość, Zielona Góra.
Ponadto z Opola odjeżdżają pociągi do Niemiec (Hamburg, Berlin) i Czech (Jesenik, Ostruzna).
Funkcjonują także lokalne połączenia: Brzeg, Głuchołazy, Kędzierzyn-Koźle, Kluczbork, Namysłów, Nysa, Strzelce Opolskie, Zawadzkie.

Transport lotniczy

Najbliższe porty lotnicze znajdują się we Wrocławiu oraz Katowicach. Planowane jest uruchomienie regionalnego portu Opole-Kamień Śląski (ok. 24 km od centrum miasta).