Oleśnica

Orzeł Św.Jana... ...na pokrywie studzienki Brama Wrocławska furta w bramie zamku książęcego Fragment dziedzińca zamkowego wnętrze bazyliki św. Jana Apostoła i Ewangelisty

Oleśnica (niem. Oels) to miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, położone na lewym brzegu rzeki Oleśnicy (dopływ Widawy). Pod względem geograficznym Oleśnica leży na Nizinie Śląskiej na wysokości 150 m n.p.m.

Historia

Od 1294 roku należała do księstwa głogowskiego. Prawa miejskie uzyskała 22 lutego 1255 roku - książę wrocławski Henryk III Biały nadał lokację na prawie średzkim Civitas nostra Olsnicz. Od 1320 r. Oleśnica staje się stolicą księstwa i miastem rezydencjalnym księcia Konrada I, tytułującego się spadkobiercą Korony Polskiej. Po śmierci Konrada Białego Młodszego, ostatniego władcy z miejscowej linii Piastów w roku 1492, Oleśnica wraz z księstwem została sprzedana ziębickiej linii czeskich Podiebradów, a od 1647 r. przechodzi pod władanie książąt wirtemberskich.

Już pod koniec XIII wieku działała tu mennica. Oleśnica korzystała ze swego położenia na szlaku z Wrocławia do Wielkopolski. Miała znaczące związki z Krakowem. W Oleśnicy znajdowała się ważna drukarnia, a także znane gimnazjum.

Ponowny rozkwit miasta nastąpił w II poł. XIX w. W 1850 r. ulokowano w Oleśnicy garnizon, zaś w 1868 r. przeprowadzono przez miasto strategiczną linię kolejową, łączącą Wrocław z Górnym Śląskiem. Miasto rozbudowało się w trzech kierunkach:

• na południe, wzdłuż Ohlauer Strasse (dziś ul. 3 Maja), gdzie wzniesiono m.in. gmachy poczty, sądu, gimnazjum, starostwa, szkoły ewangelickiej, a także gazownię miejską
• na wschód, wzdłuż Nachodstrasse (dziś ul. Lwowska), gdzie wziesiono szpital miejski, szkołę (Logau-Oberrealschule), a w 1913 r. obszerne zakłady naprawcze kolei niemieckich (Reichsbahn-Ausbesserungswerk)
• na północny wschód, wzdłuż Wartenberger Strasse (dziś ul. Wojska Polskiego), gdzie w l. 70 XIX w. zbudowano koszary, a później także wieżę ciśnień, urząd skarbowy i stadion miejski

Zimą 1945 r. miasto zostało zniszczone prawie w 80% na skutek grabieży oraz pożarów wzniecanych przez okupującą miasto od 24 stycznia 1945 r. Armię Czerwoną. W rezultacie II wojny światowej zostało ponownie przyłączone do Polski, zaś jego ludność wysiedlona do Niemiec. W latach powojennych dokonano powolnej odbudowy i rozbudowy miasta.

Zabytki

• Zamek oleśnicki z XIII wieku przebudowany w latach 1542-1616
• Bazylika św. Jana Apostoła (XIII wiek)
• połączone kościoły pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny i św. Jerzego (XIV wiek)
• kościół św. Salwatora (XV wiek)
• kościół św. Trójcy (XVIII wiek)
• wieża Bramy Wrocławskiej - XIV wiek
• ratusz (XV wiek)
• duże fragmenty średniowiecznych murów obronnych (XIV wiek), także mury obronne zachodnie
• kolumna Złotych Godów (XVIII wiek)
• kolumna zwycięstwa (XIX wiek)
• wieża ciśnień na ul. Wojska Polskiego

Inne

• pomnik braterstwa broni polsko-radzieckiego
• cmentarz wojskowy Armii Czerwonej
• pomnik Fryderyka Chopina
• skwer Kombatantów II Wojny Światowej
• stadion miejski przy ul. Brzozowej

Transport

Przez Oleśnicę przebiega droga krajowa oraz drogi wojewódzkie:

• 8 E67 granica państwa - Kudowa-Zdrój - Wrocław - Oleśnica - Wieluń - Piotrków Trybunalski - Warszawa - Białystok - Budzisko - granica państwa
• 340 relacji Oleśnica - Trzebnica - Wołów - Ścinawa
• 451 relacji Oleśnica - Bierutów - Namysłów
• DRK nr.25 relacji Oleśnica - Kalisz -Bydgoszcz - Koszalin - Kołobrzeg

Komunikacja miejska

Komunikację miejską w Oleśnicy obsługuje firma DLA SP.z.o.o. Sa to 4 linie komunikacji miejskiej.

Komunikacja autobusowa

Miasto posiada duży dworzec autobusowy i dogodne połączenia z dużymi miastami w Polsce. Autobusy do sąsiedniego Wrocławia kursują tu średnio co 30 minut. Ponadto wiele przystanków, z których odchodzą autobusy do sąsiednich wiosek.

Kolej

Dwie stacje Oleśnica (stacja kolejowa) i Oleśnica Rataje Duży węzeł kolejowy. Krzyżują się tu linie z Wrocławia, Ostrowa Wielkopolskiego i z Katowic przez Lubliniec, Kluczbork. Znajduje się tu także stacja-przystanek osobowy położony jest w kilometrze 2,54 linii Oleśnica- Chojnice oraz 2,71 kilometrze łącznicy Łukanów - Dąbrowa Oleśnicka. Oleśnica Rataje szlak Wrocław- Kalisz-Warszawa. Posterunek odgałęźny "Łukanów" Stanowi ważny szlak towarowy do aglomeracji śląskiej oraz Katowic. Niegdyś na Ratajach można było tu rozpocząć podróż ekspresem. Po blisko 40 latach kursowania odjechał z Oleśnicy Rataje ostatni pociąg międzynarodowy Bohemia, łączący stolicę Polski i Czech (który miał wagon sypialny do Moskwy. Dwa lata wcześniej zakończył kursowanie pociąg relacji Warszawa - Drezno.

Sport w Oleśnicy

W Oleśnicy działają dwa kluby piłki nożnej

• MKS Pogoń Oleśnica (IV liga)
• KP Rataje Olesnica (B klasa)

Inne kluby sportowe

• Pogoń Oleśnica (II liga piłki ręcznej)
• Pogoń Olesnica (III liga sekcja brydża)
• Klub Bokserski Orzeł Oleśnica z wychowankiem, ostatnim medalistą olimpijskim w boksie z Barcelony Wojciechem Bartnikiem
• Klub Taekwon-do Ge-Baek
• Klub Sportowy "DOSAN"
• Miejskie Szkolne Stowarzyszenie Sportowe
• Międzyszkolny Integracyjny Klub Sportowy "JUNIOR"
• Oleśnicki Klub Modelarski
• Oleśnickie Stowarzyszenie Sportowe
• Oleśnickie Towarzystwo Tenisowe "Smecz"
• Powiatowy Integracyjny Klub Sportowy "Orzeł
• Wojskowy Klub Sportowy "OLEŚNICZANKA"
• Wojskowy Klub Spadochronowy "SKRZYDŁO"

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.