Ojcowski Park Narodowy

Dolina Prądnika Igła Deotymy Maczuga Herkulesa Willa pod Kazimierzem Zamek w Ojcowie Brama Krakowska Biała Ręka Dolina Prądnika

Ojcowski Park Narodowy, utworzony w 1956, jest jednym z 23 parków narodowych w Polsce. Znajduje się on w Polsce południowej, w powiecie krakowskim w województwie małopolskim. Obejmuje część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Najważniejsze obiekty na terenie parku to Dolina Prądnika i Dolina Sąspowska wraz z przyległymi częściami wierzchowiny jurajskiej. Powierzchnia Ojcowskiego PN wynosi: 2145,62 ha, z czego 1528 stanowią tereny zalesione, jest więc najmniejszym z polskich parków narodowych. W Ojcowskim Parku Narodowym znajduje się Muzeum im. prof. Wł. Szafera. Ojcowski Park Narodowy położony jest na obszarze 4 gmin: Skała, Jerzmanowice-Przeginia, Wielka Wieś, Sułoszowa

Zabytki

• Ruiny średniowiecznego zamku w Ojcowie
• Zamek w Pieskowej Skale - późnorenesansowy
• Kaplica "Na Wodzie"
• Pustelnia bł. Salomei na Grodzisku
• Mały domek

Historia

W XIX w. przyroda OPN ponosiła wielkie straty – wycinano całe drzewostany, rozkopywano jaskinie by wydobyć nagromadzony w nich nawóz, odłamywano skalne nacieki. Równocześnie jednak dokonywano tu pierwszych odkryć archeologicznych, naukowcy opisywali rzadkie gatunki roślin i zwierząt, a piękno Doliny Prądnika przyciągało pierwszych turystów. W prasie pojawiały się głosy o konieczności ochrony tego unikalnego przyrodniczo miejsca, a światli ziemianie i przedsiębiorcy starali się zapobiec dalszej jego dewastacji wykupując jego tereny z rąk prywatnych. Amator-archeolog Jan Zawisza, właściciel Ojcowa rozpoczął wykupy od wrocławskich kupców, którzy bez skrupułów wycinali lasy, kontynuował wykupy następny właściciel Jan Krasiński, założona z inicjatywy Adolfa Dygasińskiego spółka akcyjna wykupiła zamek w Pieskowej Skale, pod koniec XIX w. założono muzeum regionalne w Ojcowie.

Starania o ochronę przyrody Doliny Prądnika miały już miejsce przed drugą wojną światową. Projekt utworzenia rezerwatu przyrody w Dolinie Prądnika i Sąspowskiej powstał pod kierunkiem prof. Władysława Szafera już w 1924. Z jego też inicjatywy opracowano pierwszą monografię przyrodniczą Doliny Prądnika i Doliny Sąspowskiej i zaprojektowano pierwszy rezerwat przyrody, który według jego autorów (prof. Szafer i inż. S. Richter) miał służyć nauce jako teren badań naukowych, a dla turystów przygodnie odwiedzających te strony oraz dla letników (...) stanowić źródło niezapomnianych wrażeń estetycznych.

Do utworzenia rezerwatu przed II wojną światową jednak nie doszło, a plany te zaczęły być realizowane dopiero w 1953. Na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z 14 stycznia 1956 utworzono Ojcowski Park Narodowy. Był szóstym z kolei parkiem narodowym w Polsce. W 1981 r. ustanowiono wokół OPN strefę ochronną, tworzoną przez Zespół Jurajskich Parków Krajobrazowych. Po korekcie granic w 1997 r. powierzchnia tej strefy wynosi obecnie 6777 ha.

Skały

Na terenie parku znajdują się grupy skał i pojedyncze ostańce zbudowane z jurajskich wapieni, czasem o fantazyjnych kształtach, np. Maczuga Herkulesa, Brama Krakowska, Igła Deotymy. Jary i wąwozy mają do 120 m głębokości.

Jaskinie

Znajduje się tutaj kilkaset jaskiń, do zwiedzania udostępnione są: Jaskinia Łokietka oraz Jaskinia Ciemna.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.