Niemodlin

Niemodlin (niem. Falkenberg) – miasto w woj. opolskim, w powiecie opolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Niemodlin.

Pierwotna nazwa Niemodlim pochodzi od imienia Niemodlim. Miasto powstało przed 1228 r. Prawa miejskie uzyskało w 1283 r. Leży nad Ścinawą Niemodlińską, która w okolicach Lewina Brzeskiego wpływa do rzeki Nysa Kłodzka. Wyjeżdżając z Opola przez Niemodlin można dojechać do Nysy lub dalej do Kłodzka i Kudowy-Zdroju. Jeszcze do niedawna można było się dostać do Niemodlina koleją. Obecnie docierają tu tylko składy towarowe PKP oraz PKS. Miasto jest atrakcyjne pod względem turystyczno-wypoczynkowym.

Historia

Sam Niemodlin istniał już prawdopodobnie w X wieku jako osada targowa. Według legendy, św. Wojciech podczas swojej podróży misyjnej zatrzymał się tutaj i zaczął budować kościół (przez miasto przebiegał główny szlak do Pragi i Brna). Najstarsza potwierdzona wzmianka o Niemodlinie pochodzi z 1224 r. Prawa miejskie zostały nadane przez księcia Kazimierza, w zamian za koszty poniesione przy otaczaniu zamku opolskiego wysokim murem. Miasto w 1313 roku stało się siedzibą księstwa niemodlińskiego i pozostawało nią do 1460 roku.Od 1779 do końca II wojny światowej miasto należało do hrabiów Praschmów. Głównym źródłem utrzymania mieszkańców w czasach feudalnych było rolnictwo oraz leśnictwo. Na początku XIX wieku powstała w mieście fabryka lin oraz browar. Od czasu wojen śląskich do 1945 miasto należało do Prus (od 1871 także do zjednoczonych Niemiec) i nosiło nazwę Falkenberg; w okresie międzywojennym stacjonował tutaj Batalion Wartowniczy Falkenstein (niem. Wach-Bataillon Falkenstein).

Od 1816 do 1945 Niemodlin był siedzibą starostwa (Landkreis Falkenberg O.S.), po którym pozostała m.in. dawna siedziba (obecnie zajęta przez bank). Miasto było również siedzibą powiatu w okresie powojennym w latach 1946 - 1975. Po reaktywacji powiatów w 1999 roku, ziemie byłego powiatu włączono do powiatu opolskiego oraz częściowo do powiatów nyskiego i brzeskiego.

Zabytki

• Zamek w Niemodlinie wybudowany przez księcia Bolesława Niemodlińskiego około roku 1313 w miejscu drewnianego grodu kasztelańskiego. W XIV i XV wieku wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany. W 1552 roku zniszczony przez pożar. Odbudowa ruszyła dopiero około roku 1573. Około 1740 roku przekształcony w pałac w stylu późnobarokowym. W latach 1869-1873 przebudowany przez architektów z Drezna i Düsseldorfu. Całość założenia utrzymana w stylu renesansowym.
• Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - gotycki, z przekształceniami barokowymi, zbudowany na początku XIII w. (prezbiterium), rozbudowany w wieku XV o nawę i wieżę. Część wyposażenia wewnątrz kościoła (ambona, ołtarze i rzeźby) z XVII i XVIII wieku. Renesansowy dzwon z 1522 roku. Kościół jest siedzibą parafii.
• Dawny ratusz - budynek mieszkalny oznaczony numerem 51. Zbudowany na początku XIX wieku. Zastąpił stary ratusz istniejący niegdyś w centralnej części rynku. Piwnice zachowały sklepienia kolebkowe.
• Ogrójec znajdujący się w południowej ścianie prezbiterium kościoła z rzeźbami pochodzącymi z XVIII w.,
• kuta latarnia z początku XX w. stojąca w miejscu dawnego pręgierza na placu przed kościołem,
• barokowa brama prowadząca do zamku oraz zabudowania stajenne,
• arsenał i zbrojownia z XVII w.,
• fragment murów obronnych w południowej części miasta. Mury wzniesione w XV wieku. Pierwotnie miały dwie bramy: Opolską i Nyską. Znaczną część murów zburzono w 1860 roku. Zachowały się pozostałości ganków strzelniczych.
• unikalny wrzecionowaty rynek z zespołem kamieniczek pochodzących głównie z XVIII i XIX w., choć są wśród nich też starsze,
• na skwerze w rynku pomnik świętego Floriana pochodzący z XVIII w.,
• Kaplica Pustelnika z XVIII w. znajdująca się na terenie Parku w Lipnie (pozostałość po zwierzyńcu i parku krajobrazowym) koło Niemodlina,
• Kapliczka Madonny z Dzieciątkiem w pobliżu Bramy Niemodlińskiej i basenu kąpielowego pochodząca z 1909 r.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.