Ekspozycje Muzeum Kaszubskiego - Piętro

Ekspozycje Muzeum Kaszubskiego - Piętro

Spis treści:

  • Ekspozycje Muzeum Kaszubskiego - Piętro

Korytarz

Elementy obrzędowości i kultury kaszubskiej

Eksponujemy tu obiekty związane z obrzędami i zwyczajami dorocznymi, instrumenty muzyczne oraz zabawki ludowe. Szczególnie wyeksponowane zostały atrybuty przebierańców z okresu Bożego Narodzenia tzw. "gwiżdżów". Są tu takie obiekty jak: kożuch i korona gwiazdora wykonane ze słomy, maszkary konika, bociana, kozy i kozła, maski diabła, dziada, kominiarza i żołnierza wykonane z futer i tektury. Obrzęd gwiazdki na Kaszubach polega na tym, że przebierańcy przychodzą do mieszkania na wsi wraz z takimi rekwizytami tworzą swoiste widowisko. Dzisiaj obrzęd ten znany jest jedynie na wsiach, co jest uwarunkowane m. in. przywiązaniem do tradycji. Instrumenty muzyczne eksponowane na naszej wystawie bazu-na, burczybas i skrzypce diabelskie wykorzystywane są do dzisiaj -zgodnie z tradycją przez kaszubskie zespoły folklorystyczne. Ciekawostką na wystawie są "nuty kaszubskie", które znane są z pewnymi drobnymi różnicami na terenie całych Kaszub. Ich pochodzenie nie jest znane. Alfabet "nuty" śpiewa się wymieniając kolejne obrazki znajdujące się na pięciolinii, a następnie powraca do początku powtarzając nazwy obrazków w odwrotnej kolejności. Piosenkę wykorzystywano na różnych uroczystościach rodzinnych (np. weselach). Szczególną rolę odgrywała ona w okresie zaborów, gdy następowała silna germanizacja tutejszej ludności. Służyła ona do utrwalania rodzimego słownictwa kaszubskiego. W korytarzu eksponujemy również "kleki" symbol władzy sołeckiej laski pasterskie i zabawki mechaniczne m. in: "tracze". Przy pomocy "kleki" sołtys na wsi zwoływał zebranie mieszkańców. Przekazywana od domu do domu wraz z załączoną kartką informowała ludność o różnych zamierzeniach sołtysa.

Sala I

Sztuka ludowa

Przedstawiamy w tej sali przykłady tradycyjnej i współczesnej sztuki ludowej Kaszub. Wyeksponowane są bardzo bogato zrobione hafty. Szczególnie ciekawie prezentują się dwie najciekawsze, przebogato wykonane, unikatowe kolekcje, jakie posiada nasze Muzeum, a mianowicie: kolekcja XVIII XIX wiecznych czepców kobie-cych (złotogłowie) oraz kolekcja XIX-wiecznych obrazów malowanych na szkle. Czepce kobiece wykonywane były w początkowym okresie przez hafciarki z klasztorów w Żukowie i Żarnowcu, a później również przez zamożne Kaszubki. "Złotogłowia" haftowane złotą lub srebrną nicią stanowiły najpiękniejszy z elementów odświętnego stroju kobiet kaszubskich. Wykonane były z aksamitu, brokatu i tafty. Pod-stawowymi motywami haftu czepcowego były motywy roślinne (tulipany, palmety, stokrotki, owoce granatu). Czepce używane były jedynie przez zamożne kobiety, gdyż w połowie XIX wieku wartość czepca przewyższała wartość krowy. Bogata kolekcja obrazów malowanych na szkle urzeka swą prostotą, a jednocześnie harmonią pomiędzy przekazywaną treścią a artystycznym wyrażeniem. Interesującym obiektem z tej kolekcji jest "Św. Anna" obraz malowany na szkle z podkładem lustrzanym. Charakterystyczne jednak dla Kaszub są obrazy z podklejanymi drukowanymi wizerunkami twarzy lub popiersia okolonymi malowanym ornamentem kwiatowym. Na uwagę zasługują ponadto hafty kaszubskie różnych szkół, gdyż przy rozpowszechnianiu się haft ulegał różnorodnym modyfikacjom przystosowując się do potrzeb i upodobań lokalnych. Wystawę uzupełniają rzeźby drewniane, z których na szczególną uwagę zasługują figury mnichów kartuskiego klasztoru.

Sala II

Posag Panny Młodej

W sali wyeksponowane zostały przedmioty wchodzące w skład posagu panny młodej. Na Kaszubach bowiem tradycją było, że dziewczyna wychodząca za mąż otrzymywała od rodziców posag. W nim było kilka skrzyń wianowych z pościelą, bielizną, sprzęt codziennego użytku, w tym bębenek do palenia kawy, kijanki do prania, tarka, wagi, maselnice. Często w mereszkę pościeli wszywano gałązkę mirtu z wianka ślubnego, gdyż zgodnie z tutejszymi obyczajami, panna mieć mogła bezbolesne porody. W skrzyniach wianowych znajdowały się również sekretne skrzynki (skrytki) z kosztownościami. W dzień przeprowadzenia się młodej małżonki do domu męża państwo młodzi przejeżdżali na nowe gospodarstwo. Zasadą było, że panna młoda powinna zamieszkać na gospodarstwie męża wno-sząc mu swój posag.

Sala III

Izba kaszubska

Wyposażenie tej sali odzwierciedla wyposażenie tradycyjnej izby kaszubskiej sprzed wieku. Sprzęt tu zgromadzony to przede wszystkim meble ludowe codziennego użytku. Charakterystyczną cechą tego sprzętu jest ich funkcjonalność. Większość łóżek tu zgromadzonych mogła być rozsuwana w zależności od sytuacji i potrzeb (np. w nocy). Gdy przybył nieoczekiwany gość i zaistniała potrzeba przenocowania wykorzystywano do tego celu komodę. Najciekawsze z prezentowanych mebli to łóżko dla młodzieży, które w miarę potrzeby rozsuwano. Rosło ono wraz z dzieckiem, gdyż rozsuwano je wraz ze wzrostem dziecka. W izbie reprezentujemy również kosze plecione z korzeni sosnowych wykonane przez kobiety zimowymi wieczorami. Szczególną uwagę dzieci zwraca "pyzder" dyscyplina, która wisiała pod ręką na łóżku rodziców (łóżko to posiadało specjalne "firanki" po to, "aby rodziców muchy nie pogryzły") i służyła do karania nieposłusznych dzieci. Rodziny kaszubskie były bardzo liczne a zamieszkiwały często tylko jedną izbę.

Artykuł pochodzi ze strony Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach

Statystyki serwisu: miejsc: 6031, obiektów: 1822

Jesteś tutaj: Strona główna » Ekspozycje Muzeum Kaszubskiego - Piętro

Wyszukiwarka obiektów i miejsc

Podziękowania

Dziękujemy:
  • Muzeom
  • Parkom Narodowym
  • Urzędom Miast i Gmin
  • Ośrodkom Badań i Dokumentacji Zabytków
Zobacz listę podmiotów
  • Muzeum Kowalstwa w Warszawie
  • Lubuskie Muzeum Wojskowe

Zwiedzaj Polskę © 2008–9; Wykonanie metawers.pl