Morąg

Morąg (niem. Mohrungen) to miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, położone nad jeziorem Skiertąg, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Morąg. Miasto leży w zachodniej części Mazur. Tereny wokół Morąga to historyczna Pogezania. Od północnego wschodu Morąg graniczy z jeziorem Skiertąg, z południowego zachodu znajduje się tzw. "rozlewisko morąskie" z ostoją ptactwa wodnego. Gniazduje na niej około 150 gatunków ptaków.

Historia

Około 1280 roku po pogromie Pogezanów Krzyżacy rozpoczęli tu budowę drewnianej strażnicy. W 1327 roku osada rowijająca się przy strażnicy otrzymała prawa miejskie. Na przełomie XIV i XV wieku miasto otoczono murami. Nazwa miasta w dokumentach średniowiecznych zapisywana była różnie : (niem. Moring, Moringen, Merinck, Maronis, Marung, Morung, Morungen, Mohrungen (do 1945).

Morąg - stare miasto i ratusz

W 1410 roku, Morąg został zajęty przez wojska Władysława Jagiełły, a od 1440 roku należał do antykrzyżackiego Związku Pruskiego. Od 1466 roku miasto było częścią ziem lennych Polski, a od 1525 roku należało do Prus Książęcych.

W Morągu (prawdopodobnie na morąskim zamku) zmarł wielki mistrz zakonu krzyżackiego Henryk VI Reuss von Plauen (zm. 1470).

W 1807 roku miasto zajęły wojska Napoleona, stacjonował tu marszałek Bernadotte, późniejszy król Szwecji i Norwegii Jan Karol XIV.

Pałac Dohnów, widok z ratusza

Prawdopodobnie w Morągu przebywał również generał Jan Henryk Dąbrowski. Od XVIII wieku miasto było siedzibą powiatu. Po drugiej wojnie światowej w granicach Polski było do 1975 roku siedzibą powiatu morąskiego.

W Morągu urodził się, mieszkał i tworzył Johann Herder, wybitny pisarz i filozof niemiecki. Tu pracował ks. Wawrzyniec Rast. Bywał tu również Józef Ignacy Kraszewski najpłodniejszy polski pisarz, autor "Starej baśni", który w Morągu umieścił akcję wielu swoich książek historycznych. Zmarły w Morągu Zbigniew Nienacki nawiązywał w swoich powieściach do miasta, w morąskim Ratuszu rozgrywa się ważny wątek powieści "Pan Samochodzik i Niewidzialni".

W Morągu urodziła się znana polska aktorka Katarzyna Ankudowicz. Także z Morąga pochodzi założyciel legendarnego kurnika Marek Futrega.

Sport

Stadion miejski

W Morągu większość sportowców uprawia swoje dyscypliny w wielosekcyjnym klubie – Huragan Morąg. Klub ten zajmuje się następującymi dyscyplinami: piłka nożna, piłka koszykowa, piłka ręczna, piłka siatkowa kobiet, piłka siatkowa mężczyzn, szachy, tenis stołowy, tenis ziemny, lekkoatletyka, brydż sportowy. Sport uprawia się także w uczniowskich klubach sportowych "UKS" taekwondo a także stowarzyszeniach np. Morąski Klub żeglarski Keja zrzesza żeglarzy nie tylko z Morąga ale także Warszawy, Gdańska i Elbląga. W Morągu mieszka Robert Graczyk - wielokrotny mistrz świata w żeglarstwie lodowym, morąska sekcja KENDO jest znaczącym ośrodkiem sztuki walki na arenie międzynarodowej (wicemistrzowie Europy). Sekcja taekwondo to medaliści mistrzostw Polski, czołowe miejsca w turniejach zagranicznych. Sekcja kolarska klubu Olimpijczyk Morąg zdobywa (młodzieżowcy) na kolarskich trasach medale w klasyfikacjach kolarskich.

Komunikacja

Kirkut

Morąg posiada dworzec kolejowy. Polskie Koleje Państwowe zapewniają bezpośrednie połączenia z Olsztynem, Elblągiem, Gdańskiem, Białymstokiem i Szczecinem.

Działają tu także lokalny oddział PKS Ostróda oraz prywatne linie autobusowe. Zapewniają częste połączenia z Olsztynem, Ostródą i Zalewem, rzadsze z Braniewem, Ornetą, Iławą, Elblągiem, Gdańskiem i innymi.

Turystyka

Cerkiew w Morągu, ul.Dąbrowskiego

• • Punkt informacji turystycznej mieści się w ratuszu miejskim.
  • Domy i kamieniczki z XIX i początku XX w.
  • Fragmenty murów miejskich i baszt z XIV w.
  • Kirkut - cmentarz dawnej morąskiej gminy żydowskiej, która rozwiązała się po dojściu Hitlera do władzy.
  • Cerkiew Grekokatolicka p.w. Św. Włodzimierza przy ul. Dąbrowskiego 4.
  • Dawna kaplica cmentarna z ok. 1920r., położona na starym cmentarzu ewangelickim.
  • Cmentarz żołnierzy armii radzieckiej

Ostoja ptactwa wodnego

• • Cmentarze katolickie
  • Gotycki kościół parafialny św. Apostołów Piotra i Pawła z początku XIV w.
    • późnogotycka polichromia, okryta podczas prac konserwatorskich
    • wyposażenie barokowe i rokokowe
    • drewniany krucyfiks z XIV w.
    • epitafia Dohnów

Tablica przed kirkutem

• • • barokowy ołtarz główny z 1690 r., (pełna konserwacja w latach 2002-2006, przeprowadzona przez Małgorzatę Birezowską i Annę Szymańską)
    • rzeźbione organy z 1705 r.
  • Jeziora Skiertąg i Narie (o 1 klasie czystości wody).
  • Ostoja ptactwa wodnego Rozlewisko Morąskie (użytek ekologiczny) (dawna nazwa Jezioro Morąskie) z gniazdującymi na niej 150 gatunkami ptaków. Wokół użytku wiedzie ścieżka ekologiczna z dwiema ambonami do obserwacji ptaków.
  • baza turystyczna to głównie ośrodki wypoczynkowe i prywatne domki letniskowe na półwyspie jez. Narie Kretowiny a także ośrodki wypoczynkowe i prywatne kwatery w Bogaczewie, hotele Morąg (przy miejskim stadionie), Irena (u wylotu na Olsztyn, Kretowiny), gościniec Herder (na starym mieście), kwatery prywatne.
  • Zamek krzyżacki z 1. połowy XIV wieku prawdopodobnie posadowiony na miejscu byłej pruskiej strażnicy (w trakcie odbudowy)
  • Renesansowy pałac Dohnów z lat 1562-70 a w nim muzeum im. J.G.Herdera.
  • Mury obronne i baszty z 1717 r.
  • Rynek z odbudowanym ratuszem gotyckim z około 1444 r.
  • Armaty pochodzące z wojny francusko-pruskiej.
  • Trzy wieże ciśnień. Jedna z nich (Zatorze) zaprojektowana została przez znanego niemieckiego architekta.
  • Ośrodki wypoczynkowe nad jeziorem Narie - Kretowiny, Bogaczewo

Kaplica ewangelicka, ul.Dąbrowskiego

• Replika wikińskiego snekkara nazywa się Morąg

Morąskie szlaki rowerowe

Szlak czerwony Długość 37,2 km. Morąg → Bogaczewo → Gulbity → Niebrzydowo Wielkie → Naryjski Młyn → Roje → Ponary → Boguchwały → Wilnowo → Lusajny Małe → Kretowiny → Dury → Morąg.

Szlak niebieski Długość 36,5 km. Morąg → Raj → Lubin → Bożęcin → Ruś → Prośno → Tarda → Bartężek → Słonecznik → Wenecja → Kudypy → Jędrychówko → Morąg.

Szlak zielony Długość 40,3 km. Morąg → Nowy Dwór → Chojnik → Kępa Kalnicka → Kalnik → Złotna → Markowo → Strużyna → Jurki → Morąg.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.