Mielec

Plan Mielca Produkowany w Mielcu PZL M28B Bryza w barwach Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej podczas Radom Air Show w 2005 Barokowa Bazylika Mniejsza pw. św. Mateusza Barokowy kościółek pomocniczy pw. św. Marka w parafii pw. św. Mateusza Mielecki rynek Jadernówka – filia Muzeum Regionalnego Pałacyk Oborskich Klasycystyczny Dworek Suchorzewskich Budynek Państwowej Szkoły Muzycznej (dawna siedziba Rady Miejskiej) Plac Armii Krajowej w Mielcu, w tle budynek Samorządowego Centrum Kultury Samolot AN-2 z napisem MIELEC WITA ustawiony przy drodze wjazdowej do miasta od strony Tarnowa. Stadion piłkarsko-lekkoatletyczny w Mielcu Budynek Zespołu Szkół Technicznych w Mielcu

Mielec – miasto powiatowe w północno-zachodniej części województwa podkarpackiego, położone w dolinie Wisłoki, w Kotlinie Sandomierskiej. Jest członkiem Związku Miast Polskich.

Historia

Pierwsze wzmianki o Mielcu pochodzą z 1229 roku. W II połowie XIV wieku istniała już parafia mielecka (jest wymieniana jest w spisach świętopietrza). Według tych dokumentów mielecka osada pełniła rolę centrum dla okolicznych wsi. W 1457 roku król Kazimierz Jagiellończyk wydał zgodę na lokację miasta, które miało nazywać się Nowy Targ. Zwlekano jednak i miasto, o nazwie zmienionej na Mielec, założono dopiero w 1470 roku na prawie magdeburskim.

Mieleccy, którzy byli właścicielami tej miejscowości sprzedali je Ossolińskim. Jan Zbigniew Ossoliński herbu Topór (1555-1623) - sekretarz króla Batorego uważał, że najpoważniejszym nabytkiem w licznych transakcjach jakie przeprowadzał było kupno Mielca i Zgórska z przyległymi wsiami. Po ojcu część majątku mieleckiego odziedziczył Krzysztof Ossoliński, jednak zamienił go wkrótce z bratem Maksymilianem na majątek Iwaniska. W wyniku I rozbioru Polski Mielec znalazł się pod zaborem austriackim. W 1853 Mielec stał się stolicą powiatu. Fakt ten zdynamizował rozwój miasta, co najlepiej odzwierciedla doprowadzenie w 1878 do Mielca linii kolejowej oraz wybudowanie dworca. Rok 1900 tragicznie zapisał się na kartach historii miasta. W największym w dziejach Mielca pożarze spłonęło 3/4 miasta.

W 1938 w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego w Mielcu powstały Państwowe Zakłady Lotnicze. Podczas II wojny światowej miasto znajdowało się pod okupacją niemiecką. Powojenna historia miasta ściśle związana jest z losami wytwórni lotniczej. Przemiany ustrojowe końca XX w. oraz afery gospodarcze związane z przedsiębiorstwem prowadziły ją do upadku, co niekorzystnie odbijało się na kondycji miasta. Sytuację zmienił rok 1995, w którym powstała pierwsza w Polsce Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO-PARK MIELEC. 16 marca 2007 wytwórnia Sikorsky Aircraft Corporation nabyła PZL Mielec od rządu polskiego z zamiarem rozpoczęcia produkcji śmigłowców.

Sport

Mielecki sport kojarzony jest przede wszystkim z drużyną piłkarską reprezentującą wielosekcyjny klub Stal Mielec. Zespół ten dwukrotnie, to jest w latach 1973 i 1976, zdobył tytuł Mistrza Polski. Jego zawodnicy często byli nagradzani nominacjami do kadry narodowej, a stadion, na którego murawie rozgrywane były mecze, zaliczany jest do największych i najpiękniejszych tego typu obiektów w kraju. Po transformacji ustrojowej właściciel Stali – WSK "PZL-Mielec" (ob. Polskich Zakładów Lotniczych) - popadł w poważne kłopoty finansowe, czego skutkiem był rozpad klubu na kilka mniejszych w połowie 1997 roku.

Kontynuatorem piłkarskiej tradycji jest FKS Stal Mielec, występujący obecnie w III lidze. Pomimo słabych wyników drużyny seniorów, klub słynie z bardzo wysokiego poziomu kształcenia młodzieży. Duże w tym zasługi ma funkcjonująca przy klubie Szkoła Mistrzostwa Sportowego im. Grzegorza Laty. W 2006 FKS Stal Mielec zajął trzecie miejsce w Mistrzostwach Polski Juniorów Starszych. Rok 2007 przyniósł kolejne sukcesy - juniorzy strasi zajęli drugie miejsce, pokonując przy tym mistrza Polski z ubieglego sezonu Gwarek Zabrze, juniorzy młodsi natomiast zdobyli tytuł Mistrza Polski pokonując w turnieju finałowym SMS Łódź 1:0, MKS Cracovię Kraków SSA 5:0 i remisując z Jagiellonią Białystok 0:0. Jest to największe osiągnięcie w historii juniorskiej Stali.

Klub Piłki Siatkowej Kobiet Stal Mielec reprezentuje miasto w rozgrywkach najwyższego szczeblu w Polsce: najpierw w Serii A, a potem w Lidze Siatkówki Kobiet, sporadycznie także w europejskich pucharach. Zespół zdobył Wicemistrzostwo Polski w sezonie 1999/2000, brązowy medal Mistrzostw Polski w 1998/1999 i 2003/2004, srebrny medal Pucharu Polski w 1998/1999, a w sezonie 2002/2003 dotarł do ćwierćfinału Pucharu Konfederacji CEV.

Stowarzyszenie Piłki Ręcznej BRW Stal Mielec zaś w sezonie 2007/2008 wywalczyło awans do Ekstraklasy. Z sekcji lekkoatletycznej wyłonił się natomiast Lekkoatletyczny Klub Sportowy Mielec. Powstały nieco później, bo w 2005 roku Mielecki Klub Piłki Siatkowej Stal Mielec kontynuuje tradycje sekcji piłki siatkowej mężczyzn, występuje w III lidze.

Dużą rolę w dziedzinie propagowania zdrowego stylu życia odgrywa Mielecki Ośrodek Sportu i Rekreacji. Zajmuje się on m.in. administracją obiektów sportowych: stadionu, hali sportowo-widowiskowej, kąpieliska, lodowiska, kortów tenisowych i innych. Od roku akademickiego 2007/2008 w mieście ma funkcjonować oddział zamiejscowy Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.

Ponadto w Mielcu działają:

• Mielecki Klub Sportowy Gryf
• Towarzystwo Gimnastyczne Sokół Mielec
• Aeroklub Mielecki
• Klub Szachowy SDK-Lotnik
• Klub Sportowy Smoczanka
• Międzyszkolny Klub Sportowy "Ikar" Mielec

Transport

Transport drogowy

Do Mielca można dojechać następującymi drogami wojewódzkimi:

• 875 z Kolbuszowej
• 983 z Lisiej Góry (k. Tarnowa) przez Radomyśl Wielki
• 984 z Sadkowej Góry
• 985 z Tarnobrzega przez Baranów Sandomierski
• 985 z Dębicy

Ponadto ok. 30 km na południe od Mielca zaplanowano przebieg autostrady A4 .

W Mielcu działają dwa przedsiębiorstwa liniowej komunikacji autobusowej. Spółka Miejska Komunikacja Samochodowa Sp. z o.o. pokrywa zapotrzebowanie na przewóz ludzi w obrębie miasta i jego najbliższych okolic. PKS Veolia Mielec prowadzi obsługuje linie podmiejskie i dalekobieżne.

Transport kolejowy

Mielec leży na trasie zbudowanej w 1887 linii kolejowej Dębica – Tarnobrzeg. Oprócz dworca kolejowego Mielec w mieście są jeszcze dwie małe stacje kolejowe w osiedlach Rzochów i Wojsław. W ostatnich latach transport szynowy w Mielcu wyraźnie stracił na znaczeniu. Przez miasto tylko raz dziennie przejeżdża pociąg pospieszny Hetman relacji Gorzów Wielkopolski – Zamość, ponadto kilkukrotnie w ciągu doby kursuje szynobus obsługujący ruch lokalny pomiędzy Dębicą a Tarnobrzegiem.

Transport lotniczy

W północnej części miasta znajduje się port lotniczy, wykorzystywany głównie przez Polskie Zakłady Lotnicze jako lotnisko fabryczne i Aeroklub Mielecki jako lotnisko sportowe. W przeszłości wielokrotnie lądowały na nim samoloty transportowe i dyspozycyjne, zawsze jednak miało to związek z realizacją zapotrzebowań wytwórni lotniczej. Mieleckie lotnisko nie jest przystosowane do ruchu pasażerskiego, choć w 2005 zaproponowano stworzenie tu regionalnego, pasażerskiego portu lotniczego.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.