Międzyrzecz

Międzyrzecz (łac. Meserici, niem. Meseritz) to miasto w woj. lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyrzecz. 

Kalendarium

• między VI w., a VIII w. n.e. - powstanie na wyspie u ujścia Paklicy do Obry pierwszej osady słowiańskiej,
• druga połowa IX w. n.e. - założenie na jej miejscu grodu warownego (jako głównego ośrodka plemienia dolnoobrzańskiego),
• 1001 - ufundowanie przez Bolesława Chrobrego eremu benedyktynów w lasach nieopodal grodu,
• 1003, 10 listopada - męczeńska śmierć wszystkich pięciu zamieszkujących tam benedyktyńskich mnichów (zwanych dziś Pięcioma Świętymi Braćmi Międzyrzeckimi),
• 1005 - pierwsza oficjalna i zachowana do czasów obecnych wzmianka o grodzie międzyrzeckim (zawarta w "Kronice" niemieckiego biskupa Thietmara z Merseburga),
• 1230, 29 stycznia - pierwsza wzmianka o kasztelanii międzyrzeckiej, z Teodorykiem jako kasztelanem,
• 1248 - nadanie Międzyrzeczowi praw miejskich na prawie niemieckim, jako jednemu z pierwszych grodów w Polsce,
• 1474 - zniszczenie miasta przez wojska na Macieja Korwina. Odbudowa miasta,
• 1485 - potwierdzenie przywileju lokacyjnego Miasta przez Kazimierza Jagiellończyka,
• od XV w. - starostwo niegrodowe,
• 1520-1574 - odbudowa miasta, zniszczonego przez wojska niemieckie, podążające na pomoc Krzyżakom,
• 1574 - przejazd przez Międzyrzecz wybranego na króla Henryka Walezego,
• od XVI w. - ośrodek protestantyzmu,
• 1606 - spustoszenie miasta przez wielki pożar,
• 1655-1718 - niszczenie miasta przez wojska niemieckie, rosyjskie i szwedzkie,
• 1710 - wielka epidemia zarazy,
• 1731 - kolejny wielki pożar,
• 1780-1806 - "złoty okres" w historii miasta, jako jednego z najważniejszych europejskich ośrodków handlu suknem,
• od 1793 - po II rozbiorze Polski Międzyrzecz w zaborze pruskim,
• 26-27 listopada 1806 - wizyta cesarza Napoleona Bonapartego,
• od 1945 - po 152 latach przerwy miasto ponownie w granicach Polski,
• 1946-1950 - miasto siedzibą powiatu w województwie poznańskim,
• 1950-1975 - miasto siedzibą powiatu w województwie zielonogórskim,
• 1975-1999 - miasto w granicach województwa gorzowskiego,
• 27 maja 1990 - utworzenie samorządowej Gminy Międzyrzecz, wraz z jej organami: burmistrzem, zarządem i radą,
• 1991 - założenie Stowarzyszenia "Kontakt", mającego zajmować się organizacją współpracy międzynarodowej Międzyrzecza z gminami partnerskimi,
• 1994 - oddanie do użytku nowoczesnej oczyszczalni ścieków,
• 1998 - huczne obchody 750 rocznicy nadania praw miejskich,
• od 1 stycznia 1999 - miasto siedzibą powiatu ziemskiego w województwie lubuskim,
• grudzień 1999 - przyznanie Międzyrzeczowi, jako jednemu z polskich liderów współpracy zagranicznej, Złotej Gwiazdy Partnerstwa (podczas międzynarodowej konferencji w Bilbao),
• 2003 - obchody 1000-lecia grodu Międzyrzecz i tragicznej śmierci Pięciu Świętych Braci Międzyrzeckich,
• 2006, 23 sierpnia - oddanie do użytku nowoczesnej obwodnicy miasta.

Atrakcje turystyczne

• ruiny zamku królewskiego z połowy XIV w., ufundowanego przez Kazimierza Wielkiego,
• rezydencja starostów międzyrzeckich z 1719 (od 1947 siedziba muzeum regionalnego - działy: archeologiczny, historyczny i sztuki),
• oficyna dworska z początku XVIII w. (od 1947 siedziba muzeum regionalnego - dział rzemiosła artystycznego i kultury ludowej),
• karczma dworska z XVIII w.-XIX w.,
• dom bramny odbudowany w 1975, na wzór XVIII-wiecznego budynku, zniszczonego przez wojska radzieckie w 1945,
• folwark zamkowy na skarpie na prawym brzegu Obry z początku XIX w.,
• park wokół zespołu zamkowo-muzealnego, wraz z fosą okołozamkową i starorzeczem Paklicy,
• ratusz z 1581, wielokrotnie przebudowywany, od 1813 w kształcie obecnym,
• gotycki kościół parafialny pw. Św. Jana Chrzciciela z XIV w.-XVI w.,
• fragmenty XVIII-wiecznego kolegium jezuickiego,
• synagoga klasycystyczna z 1824,
• późnoklasycystyczny kościół parafialny pw. Św. Wojciecha z 1834,
• zespół szpitalny wraz z parkiem w Międzyrzeczu-Obrzycach z lat 1901-1904,
• Międzyrzecki Rejon Umocniony (M.R.U.) - system podziemnych fortyfikacji militarnych z lat 1934-1936,
• spływy kajakowe rzekami Obrą (zwłaszcza na odcinku Święty Wojciech-Gorzyca-Zalew Bledzewski) i Paklicą.

Sport

• MKS Orzeł Międzyrzecz
• Stadion Miejski w Międzyrzeczu
• MOW Orzeł Międzyrzecz

Komunikacja

• Linia kolejowa relacji Gorzów Wielkopolski-Zbąszynek-Zielona Góra, obsługiwana przez szynobus lubuski.
• Drogi:
  • wojewódzkie - łącznej długości 4 920 m
  • powiatowe - łącznej długości 11 514 m
  • gminne - łącznej długości 24 696 m

Międzyrzeckie ciekawostki

• Na przełomie XVIII i XIX w. Międzyrzecz stał się głównym centrum handlu suknem środkowo-wschodniej części naszego kontynentu, a sztandarowy wyrób tutejszych sukienników - Meseritzko (sukno międzyrzeckie), zdobywając najwyższe laury na rozlicznych wystawach, znajdowało zbyt w całej Europie, a nawet w odległych Chinach.
• Dwudniowy pobyt w Międzyrzeczu Napoleona Bonapartego mógł zmienić losy całej Europy (a może i świata). Wieczorem 26 listopada 1806 miejscowy poborca podatkowy i żarliwy pruski patriota - nazwiskiem Sprengepiel - chcąc zgładzić cesarza Francuzów (znienawidzonego przez wszystkich pruskich narodowców), zaczaił się na niego na szczycie wieży ratuszowej. Ostatecznie - mimo, iż wódz stał w odległości zaledwie piętnastu stóp od niego - do zamachu nie doszło. Podobno niedoszłego zabójcę zniechęciła ogromna liczba napoleońskich wojsk, paradujących wówczas po międzyrzeckim rynku.
• Do końca lat 50. w pobliżu Międzyrzecza istniała wieża Bismarcka.
• W miejscowym muzeum (dawna siedziba starostów przy ul Podzamcze) znajduje się największa w Polsce kolekcja portretów trumiennych, tablic herbowych i inskrypcyjnych związanych z sarmackimi obyczajami pogrzebowymi. Portrety te były eksponowane w wielu znanych galeriach całego świata.
• Na przełomie lat 50. i 60. w piłkarskiej drużynie Orła Międzyrzecz występował pewien uzdolniony junior. W sezonie 1964/1965 zadebiutował nawet w I zespole i rozegrał w nim kilka udanych spotkań. Podobno miał wszelkie predyspozycje, by osiągnąć w futbolu niezłe wyniki. Jednak po maturze wyjechał do Poznania i zdecydował się na robienie kariery w innej dziedzinie. Nazywał się Zenon Laskowik.
• W sezonie 1977/1978 w barwach Orła Międzyrzecz zadebiutował Igor Bieriukow - radziecki żołnierz, służący w jednostce z podmiędzyrzeckiej Kęszycy Leśnej i mający za sobą występy w radzieckiej II lidze. W tamtych czasach ewenementem na skalę kraju był fakt występowania obcokrajowca na polskich boiskach piłkarskich, a zwłaszcza na poziomie zaledwie klasy okręgowej (dzisiejszej IV ligi).
• W roku 1994 powierzchnia gminy Międzyrzecz powiększyła się o kilka km². Stało się tak, na skutek przyłączenia do niej terenów dawnej bazy wojsk radzieckich w Kęszycy Leśnej (obecnie wieś i sołectwo Kęszyca Leśna).
• W lipcu 1994, podczas generalnego remontu budynku ratusza - w wieży stanowiącej jego zwieńczenie - odnaleziono metalową puszkę. Znajdowały się w niej pamiątki (zdjęcia, dokumenty, pieczęcie i monety) ukryte przez Niemców siedemdziesiąt lat wcześniej. Odkrycie to pozwoliło uzyskać mnóstwo cennych informacji o życiu i wyglądzie miasta w początkach XX wieku. Kolekcja udostępniona jest zwiedzającym w salach międzyrzeckiego muzeum regionalnego.

Ruiny zamku

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.