Lubin

Lubin (od 1741 do 1945 niem. Lüben) to miasto i gmina w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu lubińskiego, nad rzeką Zimnicą.

Historia

Ratusz w Lubinie

Powstanie pierwszej osady na terenie dzisiejszego Lubina (osiedle Stary Lubin) związane jest z przecięciem się w tym miejscu ważnych szlaków kupieckich (np. z Magdeburga poprzez Wrocław do Kijowa i z Południa przez Wielkopolskę nad Morze Bałtyckie) w związku z czym była zapewne miejscem odpoczynku wędrujących kupców, a także handlu ich towarami. Nie do końca wiadomo, czy Lubinem władali wówczas Dziadoszanie czy Trzebowianie, gdyż leżał on w połowie drogi między ich głównymi grodami. Według jednej z legend, nazwa miasta pochodzi od staropolskiego imienia Luba. Młodzieniec od tym imieniu miał wyzwolić tutejszych mieszkańców ze strachu, jaki rzucał na nich ogromny i niebezpieczny niedźwiedź.

Lubiński rozkopany Rynek, w głębi ratusz

Pierwsze wzmianki o Lubinie pochodzą z drugiej połowy XII wieku. Bulla papieska wydana prawdopodobnie w 1155 roku wymienia Lubin wśród 13 śląskich kasztelanii, a ok. 1178 roku książę Bolesław Wysoki osadę na Starym Lubinie podnosi do rangi miasta na prawie polskim. Nowe miasto, leżące między kasztelanią (tereny dzisiejszego Parku Wrocławskiego) a Starym Lubinem mogło zostać ufundowane przez Jadwigę Śląską i Henryka I Brodatego ok. 1205 roku. Na tych terenach ok. 1288 roku książę Przemko ścinawski lokuje miasto na prawie magdeburskim.

Zbrodnia lubińska 31 sierpnia 1982

Pomnik Pamięci Ofiar Lubina '82

W 1982 r. miały miejsce wydarzenia podczas których Milicja Obywatelska wraz z ZOMO stłumiła demonstrację przeciwko stanowi wojennemu. Od ostrej amunicji zginęły wówczas 3 osoby (Michał Adamowicz, Andrzej Trajkowski i Mieczysław Poźniak), kilkadziesiąt zostało rannych[1].

Pomnik

W dziesiątą rocznicę Zbrodni Lubińskiej w centrum miasta odsłonięto Pomnik Pamięci Ofiar. Ponadto w miejscach, gdzie padły śmiertelne strzały, ustawiono mniejsze pomniki.

Zabytki

Iluminacja kaplicy zamkowej i kościoła pw. NSPJ

• Mury miejskie
• Baszta Głogowska
• Pozostałości zamku
• Ciąg kamienic przy ul. Odrodzenia
• Kaplica Zamkowa
• Kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej
• Ratusz
• Budynek poczty
• Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa
• Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Sport i rekreacja

Lubin jest miastem dość silnie zaangażowanym sportowo, istnieją tu różnorodne sekcje i ośrodki sportu. Oprócz piłki nożnej, która najbardziej rozsławiła miasto, można w Lubinie odnaleźć kluby zajmujące się piłką ręczną, czy też lekkoatletyką, kręglami, sportami walki (Karate, boksem, Taekwondo), wspinaczka.

• Zagłębie Lubin - piłka nożna (mistrzostwo Polski: 1990/1991 i 2006/2007, wicemistrz Polski: 1989/1990, finalista Pucharu Polski: (2x) - 2004/2005 i 2005/2006, półfinału Pucharu Polski: (2x) - 1978/1979 i 2000/2001, finalista Pucharu Ligi: 2000/2001, I liga od 1985 z przerwą w sezonach 1988/1989 i 2003/2004)
• Zagłębie Lubin - piłka ręczna kobiet i mężczyzn - (mistrzostwo Polski: 2006/2007)
• SCS Amico Lubin - piłka nożna, Salezjański klub sportowy
• MKS Cuprum Lubin - piłka siatkowa mężczyzn

Obiekty sportowe i rekreacyjne

• Baseny
  • Odkryty kompleks basenowy OSiR
  • Odkryty basen „Lotnisko” (Basen „Sowi”) – nieczynny
  • Odkryty kompleks basenowy Małomice – nieczynny
  • Basen kryty Zespołu Szkół Sportowych (obecnie w remoncie)
  • Basen kryty Zespołu Szkół nr 2
  • Basen kryty Zespołu Szkół nr 3
  • Basen kryty Gimnazjum nr 4 (w budowie)
• Kielich – najwyższa w Polsce (32,5m) wieża wspinaczkowa. Powstała w 1996 roku poprzez dostosowanie nieużywanej wieży ciśnień. Posiada 6 dróg wspinaczki o zróżnicowanych poziomach trudności, włącznie z wyjątkowo trudnym. Czasem jest udostępniana dla zwiedzających i po wejściu przez wewnętrzne schodki na szczyt można podziwiać panoramę miasta.
• Korty tenisowe
• Kręgielnia – jeden z najnowocześniejszych tego typu obiektów w kraju do kręgli klasycznych. 6 torów do gry, stoły bilardowe, dart, cymbergaj, kawiarnia.
• Lodowisko oraz tor do jazdy szybkiej - czynne w miesiącach jesienno-zimowych
• Lotnisko Sportowe Aeroklubu Zagłębia Miedziowego
• Pole do gry w paintball (Kłopotów)
• Skate Park

Stadion Zagłębia Lubin Stadion GOS podczas meczu w 2007

• Stadiony
  • Stadion GOS (Górniczego Ośrodka Sportu) - stadion I-ligowego klubu Zagłębie Lubin wybudowany w 1985 r. z przeznaczeniem na 40 000 kibiców jest jednym z największych tego typu obiektów w Polsce. Obecnie po częściowej wymianie ławeczek na krzesełka mieści kilkanaście tysięcy kibiców (kibice nie są wpuszczani na sektory z ławeczkami). Po wybudowaniu był uważany za najnowocześniejszy i najbezpieczniejszy w kraju, zabłysła przy nim jedna z pierwszych tablic świetlnych, jednakże brak dalszych inwestycji nie sprzyjał utrzymaniu świetności i stadion obecnie przeznaczony jest do gruntownej przebudowy. Jedynie by zachować koncesję zostało zamontowane niewielkie zadaszenie nad jedną z trybun oraz jupitery.
  • Stadion Górniczy – pierwotny stadion wybudowany w 1972 roku, położony obok stadionu GOS, wykorzystywany jako boisko do rozgrywania spotkań drużyn młodzieżowych.
  • Stadion OSIR – zmodernizowany i nowoczesny lekkoatletyczny stadion miejski z murawą i bieżnią tartanową. Organizowane są tutaj imprezy sportowe oraz inne imprezy masowe.
  • Stadion lekkoatletyczny przy V Liceum Ogólnokształcącym Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących (os. Sikorskiego - ul. Komisji Edukacji Narodowej 6)
• Stadnina koni (Krzeczyn Wielki)
• Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 8 (Osiedle Polne)
• Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 5 (Osiedle Zwycięstwa)
• Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 14 (Osiedle Ustronie IV)
• Osiedlowe Centrum Sportowe przy Gimnazjum nr 1 (Osiedle Przylesie)

Ścieżki rowerowe

Miasto posiada rozbudowaną sieć ścieżek rowerowych łączących poszczególne osiedla i będących częścią turystycznych szlaków rowerowych powiatu lubińskiego:

Ścieżka rowerowa za osiedlem Ustronie

• Rowerowy Szlak Zielony na terenie miasta Lubina:
  • Trasa biegnie:
  • z kierunku wsi Obora wzdłuż ul. Jana Pawła II
  • przez os. Ustronie (Przy trasie: Park im. Jana Pawła II)
  • przez os. Wyżykowskiego (za ul. Szybową, wzdłuż ul. Krupińskiego i ul. Hutniczej)
  • przez os. Polne (wzdłuż Alei Niepodległości. Przy trasie: Park Jesionowy, następnie Park Aliantów)
  • przez Centrum Miasta (wzdłuż Alei Niepodległości. Przy trasie: Tereny Rekreacyjne, Park im. marszałka J. Piłsudskiego, następnie przejazd przez: Park im. J. Wyżykowskiego. Za Rondem im. Ofiar Zbrodni Lubińskiej jest skrzyżowanie z Rowerowym Szlakiem Czerwonym. Następnie jazda wzdłuż ul. Paderewskiego. Przejazd przez: Park Wrocławski)
  • przez os. Przylesie (wzdłuż ul. Piłsudskiego, i ul. Wyszyńskiego. Przejazd przez: Skwer im. prymasa S. Wyszyńskiego. Dalej jazda głównym deptakiem największego w Lubinie osiedla mieszkaniowego, następnie wzdłuż ul. Szpakowej i ul. Gajowej do Parku Leśnego "Strzelnica"
  • z miasta wyjeżdża się leśnym duktem w kierunku Chróstnika i Gorzelina

• Rowerowy Szlak Czerwony na terenie miasta Lubina:
  • Trasa biegnie:
  • z kierunku wsi Gola ul. Spacerową i wiaduktem drogowym
  • przez os. Staszica (wzdłuż Obwodnicy. Przy trasie: Osiedlowe Centrum Sportowe przy Szkole Podstawowej nr 5)
  • przez os. Zwycięstwa (wzdłuż ul. Paderewskiego. Przy trasie: Park Słowiański. Za Rondem im. Ofiar Zbrodni Lubińskiej jest skrzyżowanie z Rowerowym Szlakiem Zielonym
  • z miasta wyjeżdża się wzdłuż ul. Ścinawskiej, mija Obwodnicę i skręca w ul. Zieloną w kierunku wsi Kłopotów)

Zieleń Miejska

Parki

• Park im. marszałka J. Piłsudskiego
  • obejmuje tereny w Centrum między Al. Niepodległości, ul. Armii Krajowej (taras Centrum Kultury "Muza"), Murami miejskimi i ul. Mieszka I (sąsiaduje z Parkiem im. J. Wyżykowskiego)
• Park im. J. Wyżykowskiego
  • położony w Centrum między Al. Niepodległości, ul. Mieszka I (sąsiaduje z Parkiem im. marszałka J. Piłsudskiego), rzeką Zimnicą, Wzgórzem Zamkowym z Kaplicą Zamkową, błoniami i ul. I. Paderewskiego (sąsiaduje z Parkiem Wrocławskim)
• Park im. M. Kopernika
  • położony w Centrum. Jego granice stanowią ul. M. Kopernika, ul. H. Kołłątaja oraz Mury miejskie (tuż obok Kościoła pw. Matki Bożej Częstochowskiej)
• Park Wrocławski
  • znajduje się w nieopodal Centrum, między rzeką Zimnicą, Al. Komisji Edukacji Narodowej, ul. Wrocławską i ul. I. Paderewskiego (sąsiaduje z Parkiem im. J. Wyżykowskiego)
• Park Słowiański
  • obejmuje tereny obok os. Zwycięstwa, ograniczone ul. Rzemieślniczą, ul. Słowiańską i ul. I. Paderewskiego
• Park Aliantów
  • położony między Centrum a os. Polnym, między Al. Niepodległości, ul. Bolesławiecką, ul. Parkową i liniami kolejowymi do Polkowic i Gwizdanowa.
• Park Jesionowy
  • obejmuje tereny na os. Polne. Jego granice stanowią Al. Niepodległości, ul. Hutnicza i ul. Jodłowa.
• Park Leśny (Strzelnica)
  • znajduje się na os. Przylesie, między ul. Kwiatową, ul. Wrzosową i ul. Gajową, nieopodal biegnie ul. Legnicka
• Park im. Jana Pawła II
  • położony na os. Ustroniu IV, między ul. Jana Pawła II a ul. M. Pawlikowskiej - Jasnorzewskiej
• Park Solidarności
  • obejmuje tereny na os. D, ograniczone ul. M. Skłodowskiej - Curie, linią kolejową do Polkowice i linią kolejową do Gwizdanowa

Komunikacja

Komunikacja kolejowa

Stacje kolejowe:

• Lubin Górniczy (planowana budowa węzła przesiadkowego - połączenie komunikacji autobusowej PKS z komunikacją kolejową PKP i KD do 2012 r.)
• Lubin KGHM
• Lubin Stadion (w planach do 2012 r.)

Linie kolejowe:

• Legnica-Lubin Górniczy-Rudna Gwizdanów
  • numer tabeli w rozkładzie jazdy: 267
  • elektryfikacja: 1986-08-30
  • ruch pasażerski i towarowy
  • wg rozkładu jazdy PKP ważnego od 09.12.2007 do 13.12.2008 połączenia bezpośrednie z/do:
    • Legnicy
    • Wrocławia
    • Międzylesia
• Lubin Górniczy-Polkowice
  • ruch towarowy firmy Pol-Miedź Trans S.A.
  • brak trakcji elektrycznej.
• Lubin Górniczy-Chocianów
  • numer tabeli w rozkładzie jazdy: 268
  • brak trakcji elektrycznej
  • ruch pasażerski do 1985 r.
  • ruch towarowy do 1987 r.
  • linia rozebrana do 1992 r.

Komunikacja miejska

Komunikacja międzymiastowa i lokalna

• Dworce i przystanki dla kursów międzymiastowych i lokalnych:
  • Dworzec PKS Lubin (Centrum - przy skrzyżowaniu ul. Skłodowskiej i Alei Niepodległości) - Dworzec obsługują autobusy PKS Lubin (linie lokalne i międzymiastowe oprócz ekspresowych kursów do Wrocławia oraz linii "L" z os. Ustronie do Legnicy i linii "P" z Polkowic do Legnicy), a także przelotowe autobusy PKS z innych miast.
  • Przystanek "Niepodległości - Centrum" - Przystanek obsługują autobusy PKS Lubin (kursy linii do Ścinawy, Wrocławia, linii "L" do Legnicy, a także linii "P" do Polkowic i Legnicy), a także prywatne busy linii lokalnych - w obrębie powiatu lubińskiego oraz międzymiastowych.
  • Pętla "Ustronie" - (os. Ustronie - skrzyżowanie ul. Jana Pawła II i ul. Reymonta) - Przystanek obsługują autobusy PKS Lubin (kursy linii do Ścinawy, Wrocławia, linii "L" do Legnicy, a także prywatne busy (kursy do w.wym. miast).
  • Ponadto busy prywatne na wszystkich liniach, a także wybrane kursy PKS Lubin (linia "L" do Legnicy, linia "P" z Polkowic do Legnicy oraz kursy do Ścinawy) zatrzymują się na przystankach komunikacji miejskiej. Busy prywatne i autobusy PKS Lubin obsługujące kursy do Wrocławia zatrzymują się na wybranych przystankach: pętla "Ustronie" - "Real" - "Parkowa" (busy: pętla "Ustronie" - "Hutnicza") - "Niepodległości - Centrum" - "K.E.N. pod kładką" - "Legnicka" - "Leśna".

Komunikacja lotnicza

W mieście Lubin funkcjonuje lotnisko z Portem Lotniczym Lubin. Lotnisko to posiada pas (1000m x 30m) o utwardzonej nawierzchni a także oświetlenie pasa startowego. Dzięki odprawie celnej są możliwe odloty do sąsiednich krajów. Na lotnisku co roku odbywają się festyny zorganizowane z okazji Dni Lubina.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.