Jastrzębia Góra

Jastrzębia Góra (kaszb. Pilëce lub Jastrzãbiô Góra) - kąpielisko w granicach gminy miejskiej Władysławowo. Najbardziej wysunięta na północ miejscowość Polski. Jastrzębia Góra prawa wsi uzyskała w 1963 r. Od roku 1975 została włączona w administracyjne granice Władysławowa. W skład Jastrzębiej Góry wchodzą Lisi Jar oraz Jasne Wybrzeże. Sąsiaduje z osiedlem i przylądkiem Rozewie i osiedlem Tupadły.

Historia

Nazwa

Pierwsza wzmianka o Jastrzębiej Górze pochodzi z roku 1848, osada nosiła wtedy niemiecką nazwę Habichtsberg, czasami pojawiała się również polska nazwa Pilice. Nazwa Jastrzębia Góra ukonstytuowała się w roku 1920, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Pochodzi ona prawdopodobnie od leżącej kilka kilometrów na wschód Góry Jastrzębskiej (67,8 m n.p.m.), istnieje również hipoteza twierdząca, iż nawiązuje ona do jastrzębi, licznie zamieszkujących tutejsze nieużytki.

Wykopaliska archeologiczne

W latach 1934 - 36 przeprowadzono na terenie osady badania archeologiczne, w wyniku których odkryto ślady osadnictwa z wczesnej epoki żelaza (640-400 p.n.e.). Podczas kolejnych badań, w latach 1975-1980 odkryto kolejne ślady osadnictwa, tym razem z epoki mezolitu (8000 - 4200 p.n.e.).

Osada turystyczna

Począwszy od 1920 roku Jastrzębia Góra stała się popularnym ośrodkiem spotkań wakacyjnych elit intelektualnych, głównie z Warszawy. Wypoczywali tu między innymi Józef Piłsudski, Edward Rydz-Śmigły i Ignacy Mościcki. Duży napływ gości ze stolicy sprawił, iż miejscowość zwana była żartobliwie "Nową Warszawą". W roku 1928 rozpoczęto budowę drogi łączącej Władysławowo z Jastrzębią Górą (ostatecznie doprowadzono ją aż do odległej o kilka kilometrów Karwi). Uroczyste otwarcie drogi nastąpiło w 1931 roku. Wygodny dojazd ułatwił rozwój miejscowości, dzięki czemu szybko stała się ona jednym z najpopularniejszych kurortów na polskim wybrzeżu. Na stałe zamieszkuje ją ok. 1100 mieszkańców, w sezonie letnim liczba ta wzrasta do ok. 30-25 tysięcy.

Atrakcje turystyczne

Klif i plaża

Jastrzębia Góra z lotu ptaka Jastrzębia Góra - widok na plażę

Jastrzębia Góra słynie z wysokiego klifowego brzegu (o wysokości dochodzącej do 33 m n.p.m.). W latach 1938 - 39 wybudowano wieżę wyciągową Światowid. Planowano wyposażyć ją w windę, zwożącą turystów z wysokiej skarpy na plażę i z powrotem. Wybuch II wojny światowej sprawił, że plany te udało się zrealizować dopiero w 1966 roku. Wieża działała 5 lat, przewożąc rocznie ok. 60 tys. ludzi. Niszczące działanie morza podmywającego klif morski sprawiło, że po pięciu latach działalności przechylająca się wieża przestała być użytkowana. W końcu, w nocy z 6 na 7 stycznia 1982 roku runęła, jej pozostałości do dziś leżą u stóp urwiska. Obecnie na piaszczystą, oczyszczoną z kamieni (wykorzystanych do umocnienia osuwającego się brzegu) plażę prowadzą strome, liczące ok. 300 stopni, schody. Szerokość plaży wynosi miejscami nawet 200 metrów. Ze względu na wysoką liczbę turystów przebywających w sezonie letnim w Jastrzębiej Górze, wielu z nich korzysta z wyjątkowo szerokiej plaży należącej do pobliskiego Ostrowa. W 1984 roku w Jastrzębiej Górze wybudowano kościół pod wezwaniem św. Ignacego Loyoli. W kościele znajduje się zabytkowy, pochodzący z 1850 roku obraz z podobizną patrona.

Gwiazda Północy

Obelisk Gwiazda Północy

Najdalej wysunięty na północ punkt Polski znajduje się w Jastrzębiej Górze, niedaleko centrum miejscowości. Jest on oznaczony obeliskiem "Gwiazda Północy". Dawniej błędnie uważano, że najdalej wysuniętym na północ punktem był przylądek Rozewie.

Wąwóz Lisi Jar

W 1932 roku koło wejścia do liczącego ok. 350 metrów wąwozu ustawiono obelisk, zwieńczony kulą z orłem wzbijającym się do lotu, upamiętniający miejsce lądowania króla Zygmunta III Wazy, powracającego wraz z armią z nieudanej wyprawy wojennej skierowanej przeciwko Szwecji. W 1939 roku Niemcy zniszczyli obelisk: orzeł został wywieziony w głąb III Rzeszy, tablicę pamiątkową przechowali mieszkańcy Jastrzębiej Góry. Rzeźba ponownie stanęła na swoim miejscu dopiero w 1995 roku.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.