Gliwice

Gliwice - Podział miasta Gliwice - Rynek z ratuszem. Gliwice - Ratusz na rynku. Gliwice - Rzeka Kłodnica. Gliwice - Wieża ciśnień Gliwice - Zamek Piastowski Gliwice - Mury obronne Gliwice - Ruiny bramy Czarnej (Raciborskiej) Gliwice - Wojewódzki Sąd Administracyjny

Gliwice (łac. Glivitium, niem. Gleiwitz) - miasto w południowej Polsce na prawach powiatu w województwie śląskim, siedziba władz ziemskiego powiatu gliwickiego oraz diecezji gliwickiej.

Hasło Gliwic: Stare miasto, nowy świat...

 

Historia

 

Kalendarium:

• 1276 - pierwsza wzmianka o mieście Gliwice
• 1431 - wybudowanie murów obronnych
• 1430 - Gliwicami włada pretendent do tronu czeskiego książę Zygmunt Korybutowicz
• 1431 - książę oleśnicki Konrad VII Biały zdobywa miasto i niszczy zamek
• 1557 - wydzierżawienie Państwa Gliwickego przez Fryderyka von Zetritz (Certycz)
• 1587 - biskup wrocławski, Wyższy Starosta Śląska Andrzej von Jerin wydaje dokument w myśl którego obywatelami miasta Gliwice mogą być jedynie katolicy
• 1569 - wykupienie przez radę miejską od Fryderyka von Zetritz praw książęcych nad Państwem Gliwickim, zapewnia to Gliwicom prawa wolnego miasta królewskiego podległego koronie czeskiej
• 1601 - pożar niszczy całe miasto wraz z przedmieściami
• 1629 - nadanie nowego herbu miastu przez cesarza Ferdynanda II
• 1683 - przez miasto przeszły wojska króla Jana III Sobieskiego idące na odsiecz Wiednia, natomiast król zatrzymał się w klasztorze przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego
• 1711 - pożar miasta
• 1711 - Gliwice sprzedały Krywald, Szywald i Żernicę
• 1742 - miasto w granicach Prus pod niemiecką nazwą Gleiwitz
• 1796 - uruchomienie pierwszego w Europie wielkiego pieca opalanego koksem w "Królewskiej Hucie" hrabiego Fryderyka Redena
• 1804 - ukończono budowę Kanału Kłodnickiego
• 1826 - powstanie pierwszej drukarni w mieście
• 1845 - budowa dworca i linii kolejowej łączącej Gliwice z Opolem i Wrocławiem
• 1848 - powstanie huty "Hermina", obecna nazwa to "Huta Łabędy"
• 1851 - pierwszy bank w Gliwicach
• 1861 - rozpoczęcie pracy gazowni miejskiej
• 1868 - powstają Zakłady Hulschinsky'ego, w późniejszym okresie noszące nazwę "Huta Gliwice".
• 1880 - otwarcie Palmiarni Miejskiej
• 1892 - pierwsza konna linia tramwajowa w centrum miasta oraz parowa poza centrum
• 1895 - pierwsze w Europie tramwaje elektryczne z napędem na wszystkie cztery osie wożą pasażerów
• 1899 - teatr w Gliwicach rozpoczyna działalność
• 1905 - powstaje muzeum w Gliwicach
• 1912 - pracować zaczyna "Kopalnia Węgla Kamiennego Gliwice"
• 1916 - nowo otwarta "Koksownia Gliwice" rozpoczyna produkcję
• 1924 - z połączenia teatrów Gliwic, Zabrza i Bytomia powstaje Teatr Trzech Miast, który od 1927 roku zmienia nazwę na Teatr Górnośląski
• 1921, 20 marca - plebiscyt decydujący o przynależności państwowej regionu. Z 40.000 osób głosujących w Gliwicach, nieco ponad 32.000 opowiada się za pozostawieniem Górnego Śląska w granicach Niemiec, czyli przeciwko włączeniu regionu do Polski. Mocą decyzji Rady Ambasadorów Gliwice pozostają w Rzeszy, lecz nowa granica z Polską przebiega teraz w odległości kilku kilometrów od śródmieścia.[2]
• 1927 - przyłączenie do Gliwic Ligoty Zabrskiej, Sośnicy, Wójtowej Wsi i Żernik
• 1928 - zbudowano hotel "Oberschlesien Haus" (pol. "Dom Górnośląski") - obecnie Urząd Miejski
• 1935 - zbudowano radiostację gliwicką
• 1938 - ukończono budowę Kanału Gliwickiego
• 1939, 31 sierpnia - sfingowany napad na radiostację gliwicką
• 1945, 23/24 stycznia - Gliwice zostały jako pierwsze z dużych miast niemieckiego Górnego Śląska, zajęte przez Armię Czerwoną
• 1945 - otwarto Politechnikę Śląską
• 1945 - powstanie klubu "Piast Glwice"
• 1951 - przyłączenie do Gliwic Starych Gliwic
• 1964 - przyłączenie do Gliwic Łabęd i Czechowic
• 1975 - przyłączenie do Gliwic Wilczego Gardła
• 1998, 30 stycznia - otwarcie Palmiarni Miejskiej po remoncie
• 1998, październik - otwarcie fabryki Opla
• 1999, 1 stycznia - samorząd miasta przejmuje kompetencje powiatu grodzkiego
• 1999, 17 czerwca - wizyta Papieża Jana Pawła II oraz spotkanie z gliwiczanami na lotnisku
• 2003, 4 grudnia - otwarto odcinek autostrady A4 z Nogowczyc do Kleszczowa
• 2005, styczeń - otwarto odcinek autostrady A4 od węzła Sośnica w Gliwicach do Chorzowa
• 2005, październik - otwarto odcinek autostrady A4 od węzła Sośnica w Gliwicach do węzła Kleszczów

Zabytki

Gliwice - Poczta główna Gliwice - Radiostacja gliwicka Gliwice - Fontanna z trzema faunami (Diabełki) Gliwice - Dom przedpogrzebowy na cmentarzu żydowskim Gliwice - Zabytkowy Hotel Diament przy ulicy Zwycięstwa

Budynki

• Dom Tekstylny Weichmanna
• Dom przedpogrzebowy na cmentarzu żydowskim
• Główna Poczta
• Ratusz
• Ruiny teatru
• Willa Caro
• Zamek Piastowski

Fontanny, pomniki, rzeźby

• Fontanna z Neptunem
• Fontanna z trzema faunami
• Rzeźba lew czuwający
• Rzeźby lwy leżące

Miejsca

• Rynek
• Stare Miasto

Inne obiekty

• Miejskie mury obronne
• Radiostacja gliwicka

Muzea

• Muzeum w Gliwicach
• Muzeum Geologii Złóż
• Muzeum Odlewnictwa Artystycznego
• Muzeum Historii Radia i Sztuki Mediów Radiostacja Gliwice
• Muzeum Techniki Sanitarnej
• Zamek Piastowski
• Willa Caro

Gliwice - Katedra św. Apostołów Piotra i Pawła Gliwice - Kościół Wszystkich Świętych Gliwice - Kościół św. Barbary Gliwice - Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego Gliwice Czechowice - Kaplica św. Jana Nepomucena z około 1900 roku.

Turystyka

Amatorzy turystyki mogą na terenie Gliwic korzystać z pieszych szlaków turystycznych, rowerowych szlaków turystycznych lub ścieżek rowerowych.

Szlaki turystyczne

Znakowane:

• - Szlak Husarii Polskiej
• - Szlak Ziemi Gliwickiej
• - Szlak Powstańców Śląskich
• - Szlak Okrężny Wokół Gliwic
• - Szlak Krawędziowy GOP
• - Szlak Sośnicowicki

Pozostałe:

• - Szlak architektury drewnianej
• - Szlak Zabytków Techniki

Ścieżki rowerowe

21 tras rowerowych o długości około 60 km

Komunikacja miejska

Gliwice - Tramwaj na wiadukcie wzdłuż ulicy Chorzowskiej

Komunikację miejską na terenie miasta organizuje KZK GOP.

Tramwaje

• 2 linie tramwajowe

Autobusy

• 44 linie autobusowe

Przewoźnicy

Do największych przewoźników na terenie miasta należą:

• Tramwaje Śląskie - komunikacja tramwajowa
• PKM Gliwice - komunikacja autobusowa
• PKS Gliwice - komunikacja autobusowa

Transport

Drogowy

Gliwice leżą na skrzyżowaniu ważnych polskich i europejskich drogowych szlaków komunikacyjnych: wschód-zachód (autostrada A4), północ-południe (planowana autostrada A1).

Węzeł Sośnica łączący obecnie autostradę A4 z drogą krajową 44, a w przyszłości z planowaną autostradą A1 oraz obwodnicą Gliwic, będzie jednym z największych węzłów drogowych w Polsce.

Drogi Wojewódzkie:

• 408 (Kędzierzyn-Koźle - Bierawa - Sośnicowice - Gliwice)
• 901 (Olesno - Dobrodzień - Zawadzkie - Pyskowice - Gliwice)

Drogi Krajowe:

• 44 (Gliwice - Mikołów - Tychy - Oświęcim - Zator - Skawina - Kraków)
• 78 (Chałupki – Wodzisław Śląski – Rybnik – Gliwice – Zawiercie – Chmielnik)
• 88 (Strzelce Opolskie - Nogowczyce - Gliwice - Zabrze - Bytom

Drogi Europejskie:

• E40

Autostrady:

• A1 (północ-południe) - planowana (Gdańsk - Toruń - Łódź - Częstochowa - Gliwice - Żory - Gorzyczki)
• A4 (wschód-zachód) - (Zgorzelec - Legnica - Wrocław - Opole - Gliwice - Katowice - Kraków - Tarnów - Rzeszów - Korczowa) węzły na terenie Gliwic: Sośnica, Bojków , Ostropa, Kleszczów

Inne drogi:

• Drogowa Trasa Średnicowa (Gliwice - Katowice) - planowana

Kolejowy

Gliwice - Dworzec kolejowy Gliwice - Ulica Zwycięstwa

W Gliwicach znajduje się jeden z ważniejszych węzłów kolejowych w Polsce. Gliwicki dworzec kolejowy należy do największych i najważnejszych dworców kolejowych Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, według kategoryzacji PKP oznaczony kategorią A.

Dworce:

• Gliwice

Stacje osobowe:

• Gliwice-Łabędy
• Gliwice-Kuźnica

Stacje towarowe:

• Gliwice-Sośnica (towarowa od 1995)

Stacje wąskotorowe:

• Gliwice Śródmieście - Otwarta w 1990 roku w celu zwiększenia dostępności transportu wąskotorowego. Obecnie jej resztki można zobaczyć schodząc w dół ul. Św. Katarzyny.
• Gliwice Trynek - Działała oficjalnie w latach 1899-1994. Stacja posiadała między innymi: lokomotywownię, żuraw wodny, budynek stacyjny, magazyn i wagę wagonową. Stacja ta przez jakiś czas (lata przed II wojną światową) znajdowała się na zelektryfikowanym odcinku z Huty Gliwice do Kopalni Gliwice. Obecnie na terenie stacji znajduje się stacja benzynowa.

Obecnie Górnośląskie Koleje Wąskotorowe na terenie Gliwic w 90% nie istnieje. Został jedynie odcinek Paproć-Stanica przez Rudy Raciborskie. Ponadto tory prowadziły do Fabryki Lin i Drutów przy gliwickiej palmiarni.

Wodny

Gliwice - Nieistniejący port na Kanale Kłodnickim

Gliwice oraz Górnośląski Okręg Przemysłowy przez Kanał Gliwicki i dalej przez rzekę Odrę ma połączenie z zespołem portowym Szczecin-Świnoujście oraz z innymi europejskimi drogami wodnymi.

• Port Gliwice
• Kanał Gliwicki
• Kanał Kłodnicki (nie istnieje od 1936)

Lotniczy

W odległości do 100 km od Gliwic znajdują się trzy międzynarodowe porty lotnicze:

• Port lotniczy Katowice-Pyrzowice (około 40km)
• Port lotniczy Ostrava-Mošnov (około 90 km)
• Port lotniczy Kraków-Balice (około 100 km)

Poza tym na terenie miasta w dzielnicy Trynek znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Gliwickiego.

Sport

Kluby sportowe:

• Piast Gliwice - miejski klub sportowy, sekcje: piłkarska, grająca obecnie w II lidze, szermiercza, brydżowa, tenisowa, lekkoatletyczna
• AZS Politechnika Śląska Gliwice - siatkówka mężczyzn
• KŚ AZS Politechnika Śląska - siatkówka kobiet

Kluby piłkarskie:

• Carbo Gliwice - klub piłkarski, grający obecnie w klasie okręgowej grupie IV katowickiej
• FC Kłodnica Gliwice - klub piłkarski, grający obecnie w B-klasie
• Fortuna Gliwice - klub piłkarski, grający obecnie w B-klasie
• KKS Kolejarz - klub piłkarski
• ŁTS Łabędy - klub piłkarski, grający obecnie w IV lidze
• Sośnica Gliwice - klub piłkarski, grający obecnie w lidze okręgowej, powstał w 1945 roku

Kluby futsalowe:

• PA NOVA Gliwice - klub futsalowy, grający obecnie w I lidze piłki halowej, wielokrotny Mistrz Polski
• Radan Gliwice - klub futsalowy, grający obecnie w II lidze piłki halowej
• Tango Gliwice - założony w 1991 roku klub grający obecnie w III lidze piłki halowej
• Piąteczki G-ce - reprezentacja Gliwic w Futsalu Kobiet, grające w I Lidze Ogólnopolskiej w futsalu Kobiet - Liga powstała w 2007r.

Kluby koszykarskie:

• Gliwickie Towarzystwo Koszykówki - klub koszykarski, grający obecnie w III lidze

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.