Gdynia

Gdynia

Widok z Kamiennej Góry na port jachtowy. Na dalszym planie Molo Południowe i Basen I Prezydenta, a w głębi Półwysep Helski. Widok z Kamiennej Góry na port jachtowy. Na dalszym planie Molo Południowe i Basen I Prezydenta, a w głębi Półwysep Helski.

 Widok ze Skweru Kościuszki; po lewej Dar Pomorza, po prawej Sea Towers (w budowie, grudzień 2007) Widok ze Skweru Kościuszki; po lewej Dar Pomorza, po prawej Sea Towers (w budowie, grudzień 2007)

Gdynia (kasz. Gdiniô, niem. Gdingen) jest portowym miastem nadmorskim położonym nad odnogą Morza Bałtyckiego, Zatoką Gdańską w województwie pomorskim, wchodzącym w skład Trójmiasta (wraz z Gdańskiem i Sopotem). Szerzej, (również z Pruszczem Gdańskim, Redą, Rumią i Wejherowem) jest elementem aglomeracji gdańskiej. Jest to jedno z najmłodszych miast Polski (prawa miejskie od 1926 r.). Impulsem do rozwoju miasta była budowa portu, który zbudowano w celu zapewnienia Polsce dostępu do morskich szlaków i bazy marynarki wojennej wobec niepewnej sytuacji w Wolnym Mieście Gdańsk. Sprawiło to, że w ciągu kilkunastu lat po nadaniu praw miejskich Gdynia ze wsi rybackiej przekształciła się w miasto zamieszkane przez 120 000 osób w 1939 roku. Obecnie liczy około 250 tys. mieszkańców, a jej powierzchnia zajmuje 136 km² [1].

Geografia

Gdynia położona jest na Pomorzu. Graniczy z powiatami ziemskimi: kartuskim, puckim, wejherowskim i powiatami grodzkimi: Gdańsk oraz Sopot. Przez miasto płyną małe rzeki: Kacza oraz Chylonka. Gdynia znajduje się na 2 miejscu pod względem ludności w województwie pomorskim, a 12 pod względem ludności i 16 pod względem wielkości w Polsce. Powierzchnia miasta wynosi 136 km². Najniżej położonym miejscem jest tafla wody Zatoki Gdańskiej - 0 m n.p.m. Najwyższe wzniesienie to Góra Donas o wysokości 205,7 m n.p.m.

 

Klimat

Gdynia znajduje się w strefie klimatu umiarkowanego, przejściowego między oceanicznym, a kontynentalnym, który modyfikowany jest pod wpływem bezpośredniego sąsiedztwa Morza Bałtyckiego. W zależności od pory roku morze podwyższa bądź obniża temperaturę powietrza w stosunku do miejscowości w głębi lądu, tzn. gdy temperatura morza jest wyższa niż powietrza to ogrzewa atmosferę, oddając ciepło i analogicznie na odwrót. Średnia temperatura w styczniu to -0,9°C, a w lipcu to 17,2°C, natomiast średnia roczna to 7,9°C. Miasto jest jednym z najbardziej nasłonecznionych miejsc w Polsce, zwłaszcza w maju i czerwcu, gdy średnie nasłonecznienie wynosi 20,66 MJ/m². Także pod względem wilgotności wykazuje większe wartości, które w miesiącach zimowych wynoszą około 82%, natomiast najmniejsze wartość notuje się w czerwcu - 74%, a także występuje większa liczba dni mglistych. W okresie rocznym największe średni poziom dobowego zachmurzenia występuję w okresie od listopada do lutego a najniższy w maju i czerwcu. Upodabnia to Gdynię do warunków występujących w pozostałej, nizinnej części Polski. Pod względem opadów największe są w lipcu - 70 mm, a najmniejsze w marcu - 23 mm. Położenie miasta w cieniu opadowym Pojezierza Pomorskiego jest przyczyną tego, że suma roczna opadu atmosferycznego jest niższa o ok. 100 mm w stosunku do reszty kraju i wynosi 535 mm. Wiatry przeważnie wieją z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego, wykazując dużą zmienność pod względem kierunku jak i prędkości, a w okresie wiosennym szczególnie dostrzegalna jest cyrkulacja bryzowa. Ze względu na zróżnicowanie rzeźby terenu i występującego zabudowania wyróżnia się następujące obszary:

Chronologia historyczna

Pierwsza szkoła polska Pierwsza szkoła polska Nieistniejący dworzec kolejowy z 1923 r. Nieistniejący dworzec kolejowy z 1923 r. Nieistniejący dworzec kolejowy z 1923 r. Nieistniejący dworzec kolejowy z 1923 r. Skwer Kościuszki Skwer Kościuszki Panorama przedwojennej Gdyni Panorama przedwojennej Gdyni Skwer Kościuszki Skwer Kościuszki

  • 1209 – pierwsza informacja o wsi, podarowanej zakonowi norbertanek z Żukowa przez Mściwoja I
  • 1253 – wzmianka o wsi, wymienionej z nazwy (zapisana jako Gdina), przynależącej do parafii Oksywie
  • 1308 – wieś opanowana przez Krzyżaków
  • 1316 – własność oliwskich cystersów, później przechodzi na własność panów z Rozecina
  • 1382-1772 - własność klasztoru Kartuzów, po podarowaniu zakonowi wsi przez Jana z Rozecina
  • 1466 – na mocy II pokoju toruńskiego wraca z rąk Krzyżaków do Polski
  • 1614 - uruchomienie jednej z trzech cegielni
  • 1637 - zaślubiny Polski z morzem w Radłowie na cześć Władysława IV
  • od 1772 – pod zaborem pruskim
  • 1820-22 - budowa drogi bitej
  • 1870 – uruchomienie linii kolejowej z Gdańska przez Gdynię do Szczecina
  • 1904 – otwarcie kąpieliska morskiego
  • 1910 – budowa przystani rybackiej na Oksywiu
  • 1918, 28 listopada – utworzenie Marynarki Wojennej
  • 1920 – przejęcie Gdyni i Pomorza dla Polski przez gen. Józefa Hallera
  • 1921 – rozpoczęcie budowy portu i miasta
  • 1922 – s/s Gdynia, pierwszy pełnomorski statek z Gdynią jako portem macierzystym
  • 1923, 29 kwietnia – wyświęcenie mola i otwarcie "tymczasowego portu wojennego i schroniska dla rybaków"
    • 13 sierpnia – do portu zawinął pierwszy oceaniczny statek (francuski SS Kentucky)
  • 10 lutego 1926 – uzyskanie praw miejskich
  • 1927 – uruchomienie komunikacji miejskiej
  • 1928 - początek budowy linii kolejowej z Gdyni na Śląsk
  • 1931 – Instytut Bałtycki w Toruniu otwiera oddział w Gdyni
  • 1932, 31 lipca – po raz pierwszy w Gdyni zorganizowano Święto Morza
  • 1933 - oddanie do użytku Dworca Morskiego
  • 1 maja 1935 – uruchomienie portu lotniczego Gdyni w Rumi
  • 1938, 28 sierpnia – położono stępkę pod SS Olza; pierwszy budowany w Polsce statek pełnomorski
  • 1939 – obrona Gdyni (1-13 września) i Kępy Oksywskiej (1-19 września) pod dowództwem płk. Stanisława Dąbka
  • 1939-45 – Niemcy zmieniają nazwę na Gotenhafen (wcześniej wioska nosiła także niemiecką nazwę Gdingen). Masowe wysiedlenia Polaków, na których miejsce przybywają Niemcy.
    • ośrodek konspiracji Armii Krajowej, tajnego Hufca Harcerzy, Tajnej Organizacji Wojskowej i TOW "Gryf Pomorski"
    • okres wojny miasto przetrwało niemal nietknięte, natomiast port został doszczętnie zniszczony i zablokowany wrakami
  • 1945 - ucieczka Niemców na statkach, m.in. MS Wilhelm Gustloff
    • odznaczenie miasta orderem Krzyża Grunwaldu III klasy za obywatelską postawę ludności i Marynarki Wojennej w walce z okupantem oraz za zasługi w obronie miasta we wrześniu 1939 roku
    • 28 marca - wyzwolenie miasta przez wojska II Frontu Białoruskiego pod dowództwem marsz. K. Rokossowskiego, przy wsparciu I Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte
    • 8 kwietnia - zaślubiny z Bałtykiem żołnierzy I Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte
    • 19 maja - wychodzi pierwszy numer Dziennika Bałtyckiego
    • 16 lipca – wpłynął pierwszy statek po zakończeniu wojny - s/s Suomen Neito,
    • 21 września – do portu zawinął pierwszy wracający z wojny polski statek s/s Kraków
  • 1960, 26 czerwca – udostępnienie muzeum ORP Burza do zwiedzania
  • 1969, 25 czerwca - oddanie do użytku Bulwaru Nadmorskiego
  • 1970 – strajki i demonstracje robotników (Pomnik Ofiar Grudnia 1970)
  • 1971, 21 czerwca - otwarcie Muzeum Oceanograficznego i Akwarium Morskiego MIR
  • 1974 – zlot żaglowców (regaty Tall Ships Races)
  • 1976, 1 maja – otwarcie okrętu muzeum ORP Błyskawica przy Skwerze Kościuszki.
  • 1979 – Zdobycie piłkarskiego Pucharu Polski przez klub Arka Gdynia
  • 1980 – strajki (Solidarność)
  • 1987 - wizyta papieża Jana Pawła II i msza na Skwerze Kościuszki
  • 1990 - otwarcie linii promowej do Karlskrony
  • 1991, 27 maja - pierwsza po wojnie wizyta trzech okrętów wojennych Niemiec
  • 1992, 7-10 sierpnia – zlot żaglowców (regaty Cutty Sark Tall Ships' Races – Operacja Żagiel)
  • 1993 - odsłonięcie Pomnika ofiar Grudnia '70
  • 1995 - nadanie Złotych Gwiazd Partnerstwa przez Komisję Europejską
  • 1996, 15 sierpnia - przekazanie Gdyni Honorowej Flagi Rady Europy
  • 1998, 13 listopada - otwarcie Estakady Kwiatkowskiego
  • 2000, 11 marca - nadanie Teatrowi Miejskiemu imienia Witolda Gombrowicza
  • 2002 - otwarcie węzła Franciszki Cegielskiej
  • 2003, 19-22 lipca – zlot żaglowców (regaty Cutty Sark Tall Ships' Races – Operacja Żagiel)
  • 2004, 26 maja – do Nadbrzeża Francuskiego w gdyńskim porcie cumuje wycieczkowiec Grand Princess, największa w historii portu jednostka (ponad 100 tys. jednostek tonażu)
  • 2006, 10 maja – wmurowanie kamienia węgielnego pod Sea Towers – najwyższego (139m|118m) budynku w północnej Polsce.
    • 19-20 maja – odbył się I Gdyński Festiwal Kultury Afrobrazylijskiej.
    • 17 czerwca – oficjalne otwarcie kolejnego w Gdyni terminalu kontenerowego 'Gdynia Container Terminal'
  • 2007, 16 listopada - oficjalne otwarcie nowej siedziby Muzeum Miasta Gdyni przy ulicy Zawiszy Czarnego

Komunikacja

Komunikacja miejska

Pojazdy gdyńskiej komunikacji miejskiej. Na pierwszym planie trolejbus MB O405N2. Pojazdy gdyńskiej komunikacji miejskiej. Na pierwszym planie trolejbus MB O405N2.

Pierwszą linię autobusową uruchomiono w 1927 r. na trasie Śródmieście – Oksywie, kolejną – do Sopotu. W 1930 r. powstało Miejskie Towarzystwo Komunikacyjne w Gdyni. W 1943 r. zbudowano pierwszą linię trolejbusową – do Chyloni. W okresie okupacji komunikacją miejską w Gdyni zajmowali się przewoźnicy z Gdańska. Po II wojnie światowej przez wiele lat komunikację w Gdyni prowadziło Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Gdańsk-Gdynia. Od 1992 r. całością zarządza Zarząd Komunikacji Miejskiej w Gdyni, zaś przewozy realizują trzy przedsiębiorstwa komunalne: PKA, PKM oraz PKT Gdynia oraz szereg innych przewoźników prywatnych, wyłanianych w drodze przetargów. Komunikacja miejska, a w szczególności autobusowa przeszła modernizację taboru i wykorzystuje nowoczesne modele autobusów. Włożono starania, by ilość autobusów niskopodłogowych była utrzymywana na wysokim poziomie w trosce o osoby niepełnosprawne czy ludzi w podeszłym wieku.

 

Transport kolejowy

Pociąg retro Pociąg retro "Costerina" na stacji w Gdyni Gdynia Dworzec Główny PKP Gdynia Dworzec Główny PKP Estakada Kwiatkowskiego. Widok od strony Obłuża w kierunku Leszczynek.. Estakada Kwiatkowskiego. Widok od strony Obłuża w kierunku Leszczynek..

Historia kolejnictwa w Gdyni miała swój początek, gdy przez miasto będące jeszcze wsią przeprowadzona została trasa Słupsk-Gdańsk. Do użytku została oddana w 1870 przez Berlińsko-Szczecińskie Towarzystwo Kolejowe (Berlin-Stetiner Eisenbahn Gesellschaft). W latach następnych była rozbudowywana, by w 1898 roku połączyć Gdynię poprzez Redę z Puckiem. Była ona przedłużana, najpierw w 1903 do Swarzewa, by w 1922 osiągnęła przystanek końcowy w Helu. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości połączono Gdynię w 1921 z Kokoszkami. Było ono skomunikowane z miastami w sercu ówczesnego województwa pomorskiego - Kartuzami, Kościerzyną i Chojnicami. Rozwijała się również infrastruktura kolejowa w samej Gdyni, głównie za sprawą budowy portu i miasta. W roku otrzymania przez nie praw miejskich oddano do użytku dworzec główny. Jego budowa trwała w latach 1923-1926 pod okiem Romualda Millera. Architektura reprezentowała styl narodowy. Rozwój miasta przyczynił się do dalszego powiększania infrastruktury kolejowej w mieście, co przyniosło uruchomienie w 1929 Parowozowni w Grabówku oraz oddanie do użytku kolejnych stacji w Chyloni (1930) i w Orłowie (1935). Dwa lata później połączenie z główną trakcją uzyskało Oksywie. Samo miasto uzyskało połączenie z Bydgoszczą w 1930, dzięki inwestycji Francusko-Polskiego Towarzystwa Kolejowego. Rozwój sieci kolejowej wstrzymał wybuch II wojny światowej. Lata powojenne przyniosły elektryfikację linii SKM Sopot-Gdynia w 1953. W tym samym roku wybudowano siedzibę Elektrowozowni Gdynia-Chylonia, która obecnie stanowi zaplecze warsztatowe spółki PKP Przewozy Regionalne w Gdyni-Leszczynkach. Zelektryfikowano także linię Gdynia-Wejherowo, co miało miejsce w 1957. Zaś w samym mieście w tym czasie oddano do użytku nową siedzibę dworca głównego wg projektu Wacława Tomaszewskiego. W latach 1975-1983 w Gdyni miała swoją siedzibę Dyrekcja Rejonowa Kolei Państwowych, zarządzająca terytorialną infrastrukturą kolejową woj. gdańskiego. Proces elektryfikacyjny kontynuowano w latach 80 XX wieku, co miało miejsce w przypadku linii Warszawa-Gdynia (1985) a następnie linii Szczecin-Gdynia (1989). W ostatnich latach PRL-u otwarto kompleks Elektrowozowni dla SKM w Gdyni-Cisowej (1988) a rok później oddano do użytku Halę Napraw w Wagonowni Gdynia-Grabówek. Początek XXI wieku przyniósł powołanie PKP SKM w Trójmieście Sp. z o.o. W 2006 podjęto prace modernizacyjne dworca Gdynia Główna.

Na PKP wielokrotnie przeprowadzano różnego rodzaju reorganizacje. Obecnie w Gdyni swoją siedzibę mają następujące jednostki kolejowe:

  • Szybka Kolej Miejska w Trójmieście, z siedzibą w Gdyni-Cisowej (d. elektrowozownia)
  • Zakład Taboru spółki PKP Cargo, z siedzibą w Gdyni-Grabówku (dawne lokomotywownia i wagonownia wagonów towarowych)
  • Pomorski Zakład Przewozów Regionalnych spółki PKP Przewozy Regionalne (d. stacje pasażerskie i wagonownia wagonów osobowych)
  • Zakład Przewozów Towarowych spółki PKP Cargo, z siedzibą w Gdyni-Porcie (d. stacje towarowe)
  • Zakład Linii Kolejowych spółki PKP Polskie Linie Kolejowe, z siedzibą w Gdyni-Stoczni (d. służba drogowa)
  • Sekcja Zakładu w Poznaniu, spółki PKP Intercity, z siedzibą w Gdyni-Leszczynkach (eksploatująca tabor wydzielony z d. wagonowni)
  • Zakład Północ spółki WARS S.A., z siedzibą w Gdyni-Leszczynkach

Ciekawostki kolejowe

  • Bana - pociąg dowożący pracowników, kursujący na trasie Gdynia Port Oksywie - Kościerzyna do 1993
  • Kaszubski Ekspres – nieczynna już krótka linia wąskotorowa z Oksywia na Babie Doły
  • pociąg retro Costerina ciągnięty przez parowóz na trasie Gdynia – Kościerzyna – Gdynia połączony ze zwiedzaniem skansenu parowozów (kursuje w wybrane weekendy wakacji)
  • Słoneczny – najtańszy pociąg na trasie Warszawa – Gdynia obsługiwany przez Koleje Mazowieckie, Sp. z o.o.
  • Dworzec Gdynia Główna (dawniej Gdynia Główna Osobowa)

Komunikacja lotnicza

Od 1919 r. Gdynię obsługiwało lotnisko w Gdańsku-Wrzeszczu (Danzig-Langfuhr). W 1935 r. powstał port lotniczy Gdynia z siedzibą w Rumi. W latach powojennych ponownie korzystano z lotniska w Gdańsku-Wrzeszczu. W 1974 r. oddano do użytku nowy port lotniczy w Gdańsku-Rębiechowie, którego gdyńskie władze samorządowe są współudziałowcem.

Od 2006 roku trwają prace nad przeznaczeniem na cele cywilne dotychczasowego lotniska Marynarki Wojennej w Babich Dołach. W tym celu w 2006 r. podpisano list intencyjny, którego sygnatariuszem zostali prezydent miasta, dowódca Marynarki Wojennej oraz prezes portu lotniczego w Gdańsku-Rębiechowie. W sierpniu 2007 powołano do życia spółkę Port lotniczy Gdynia-Kosakowo.

Kultura

Na terenie miasta ma swoją siedzibę m.in. Centrum Kultury, Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza, Miejska Biblioteka Publiczna oraz Teatr Muzyczny im. Danuty Baduszkowej ściśle współpracujący z miastem. Najmłodszym budynkiem jest Muzeum Miasta Gdyni, otworzone 16 listopada 2007 roku[5].

Kina

W Gdyni istnieje jeden multipleks Silver Screen. Pozostałe obiekty w ograniczonym stopniu zajmują się projekcją filmów. Historyczne kina, takie jak istniejące od okresu międzywojennego Kino Warszawa, zostały zamknięte i przekształcone w budynki pełniące inne funkcje.

 

Teatry

Największym teatrem w Gdyni jest Teatr Muzyczny im. Danuty Baduszkowej. Istniejący od 1958 roku obiekt dysponuje drugą pod względem wielkością sceną w kraju. Prócz ramowych spektakli odbywa się w nim corocznie Festiwal Polskich Filmów Fabularnych, Gdynia Summer Jazz Days oraz Festiwal Szekspirowski. W Gdyni od 1991 roku funkcjonuje także Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza. Funkcjonuje przy nim Scena Letnia TM, wystawiająca dla publiczności w lipcu i sierpniu spektakle na plaży w Orłowie. Na gruncie sztuki niezależnej funkcjonuje Teatr "Maszoperia", powstały w 1986 roku, jako kontynuacja gdańskiego teatru "Pinezka". Z Maszoperią związana jest praca jego twórczyni, Anny Mai Miller. Przy Klubie Muzycznym "Ucho" istnieje Teatr Gościnny.

Galerie

  • Debiut, ul. Orłowska 8
  • Desa, ul. Abrahama 54
  • Domek Żeromskiego, ul. Orłowska 6
  • Galeria "Tygiel", ul. Abrahama 86
  • Galeria 78, ul. Świętojańska 78
  • Galeria Engel, ul. Żwirki i Wigury 2a
  • Galeria obrazów "Urszula", ul. Legionów 115c
  • Galeria Tiffany, al. Zwycięstwa 16
  • Graffiti, ul. Abrahama 10
  • Profile, ul. Wojewódzka 7
  • Salon Sztuki Orientalnej, plac Kaszubski 19/21
  • Strych, plac Kaszubski 7B
  • Towarzystwo Miłośników Gdyni, ul. Władysława IV 51

Muzea

  • Akwarium Gdyńskie, al. Jana Pawła II 1
  • Centrum Nauki Experyment, al. Zwycięstwa 96/98
  • Domek Abrahama, ul. Starowiejska 30
  • Domek Żeromskiego, ul. Orłowska 6
  • Gdyński Fotoplastykon, ul. Waszyngtona 21
  • Gdyńskie Muzeum Motoryzacji, ul. Żwirowa 2c
  • Izba dydaktyczna Nadleśnictwa Gdańsk, ul. Morskiej 200
  • Muzeum Baśni Kaszubskiej, al. Zwycięstwa 36/108
  • Muzeum Inkluzji w Bursztynie, al. Piłsudskiego 46
  • Muzeum Marynarki Wojennej, ul. Sędzickiego 3
  • Muzeum Miasta Gdyni, ul. Zawiszy Czarnego 1
  • Muzeum Współczesnego Pomorskiego Rękodzieła Marynistycznego, ul. Waszyngtona 21
  • ORP "Błyskawica", al. Jana Pawła II
  • Planetarium, al. Jana Pawła II 3
  • Sala Tradycji Akademii Morskiej, ul. Morska 83
  • Sala Wystawowa w Centrum Gemini, ul. Waszyngtona 21
  • Skansen Rybołówstwa Morskiego, ul. Orłowska 6
  • Żaglowiec "Dar Pomorza", al. Jana Pawła II

Festiwale i imprezy

W Gdyni mają miejsce festiwale, które adresowane są do ludzi w różnej kategorii wiekowej. We wrześniu ma miejsce Festiwal Polskich Filmów Fabularnych. Od 1986 odbywa się w on w Teatrze Muzycznym. Wystawiane są na nim filmy fabularne produkcji polskiej, a najlepszym przyznawane są Złote Lwy. Miasto jest gospodarzem Heineken Open'er Festival, jednego z największych corocznie organizowanych festiwali w Polsce. Dają występy na nim twórcy muzyki elektronicznej, rocka oraz hip-hopu. Organizowany jest od 2003 r. w lipcu na Babich Dołach. Również w wakacje (sierpień) ma miejsce organizowana na publicznej plaży, koło basenu jachtowego, Viva Beach Party. Trwa ona 2 dni i skupia występy wykonawców techno. W dniach 19-21 maja 2006 r. gościł w mieście I Gdyński Festiwal Kultury Afrobrazylijskiej, na którym zaprezentowano m.in. pokaz capoeira.

Turystyka

Molo w Orłowie Molo w Orłowie ORP ORP "Błyskawica" Bulwar Nadmorski Bulwar Nadmorski

Gdynia posiada rozległe nadmorskie tereny spacerowe. Zalicza się do nich Molo Południowe - cumują tam jednostki muzealne - niszczyciel ORP Błyskawica oraz żaglowiec Dar Pomorza. Na Molu Południowym znajduje się także Akwarium Gdyńskie, a do Helu, Jastarni, Gdańska, Sopotu i Kaliningradu pływają z niego statki białej floty (w tym Tramwaj wodny ZKM w Gdyni). W gdyńskiej marinie prowadzone są szkolenia żeglarskie, można także wynajmować jachty. Trasy spacerowe mieszkańców to Bulwar Nadmorski oraz kilka kilometrów piaszczystych plaż, które ciągną się do Sopotu i dalej do Gdańska. Dostępny jest również port - przy Nabrzeżu Francuskim, gdzie stawały polskie transatlantyki, w sezonie cumują duże wycieczkowce. Okolice Kapitanatu Portu są dostępne dla każdego. Z Nabrzeża Pilotowego można obserwować wchodzące i wychodzące statki oraz rzucić okiem na port wojenny na Oksywiu. Panoramę Gdyni podziwiać można z Kamiennej Góry, willowo-parkowej dzielnicy Gdyni. W północnej części miasta - w dzielnicy Babie Doły, przy brzegu, znajdują się ruiny niemieckiej torpedowni (druga torpedownia na Oksywiu należy do Marynarki Wojennej). Do niedawna kąpiel gdyńskiej części zatoki groziła komplikacjami dermatologicznymi, w ostatnich latach jednak sytuacja się poprawiła i można pływać bez obaw. Wyjątkiem są okresy występowania toksycznych sinic (najczęściej w sierpniu). Gdynia jest dobrze skomunikowana z resztą Trójmiasta - kolejką SKM z Gdyni Głównej jedzie się - do Sopotu 14 minut, a do Gdańska 35 minut. Posiada także stale rozbudowującą się sieć trolejbusową, co w skali polskiej jest obecnie rzadkością. W administracyjnych granicach Gdyni jak i wokół miasta znajdują się lasy i tereny zielone oraz pagórkowaty krajobraz, będący pozostałością pradoliny.

Szlaki

żółty Szlak Trójmiejski (44,5 km) → trasa Gdańsk - Gdynia czerwony Szlak Wejherowski (50 km) → trasa Sopot - Wejherowo żółty Szlak Zagórskiej Strugi (51,9 km) → trasa Gdynia - Wejherowo niebieski Szlak Źródło Marii (10,5 km) → trasa Gdańsk - Gdynia

Ścieżki rowerowe

Ścieżki na terenach leśnych

  • Bernardowo - Orłowo (4,5 km)
  • Bernardowo - Mały Kack (4,8 km)
  • Chwarzno - Działki Leśne (3,4 km)
  • Dąbrowa - Chwarzno (2,9 km)
  • Demptowo - Chwarzno (3,1 km)
  • Gołębiewo - plaża Gdynia (5,6 km)
  • Karwiny - Obwodnica (4,2 km)
  • Osowa - Źródło Marii (4,4 km)
  • Polanka Redłowska - Orłowo (3,4 km)
  • Pustki Cisowskie - Cisowa (4,4 km)
  • Wiczlino - Chwarzno (2,6 km)
  • Wielki Kack - Dąbrowa (8,7 km)
  • Wielki Kack - Osowa (4,4 km)
  • Wielki Kack - Witomino Leśniczówka (3,1 km)
  • Witomino - Chwarzno (3,7 km)
  • Witomino - Demptowo (3,6 km)

Łącznie: 66,8 km

Ścieżki komunikacyjne

  • al. Piłsudskiego (0,6 km)
  • al. Zwycięstwa (3,6 km)
  • Bulwar Nadmorski (1,5 km)
  • ul. Chwarznieńska (0,38 km)
  • ul. Dickmana (1,6 km)
  • ul. Kielecka (1,6 km)
  • ul. Morska (8,8 km)
  • ul. Śląska (1,3 km)
  • ul. Wiczlińska (0,5 km)
  • ul. Wielkopolska - ul. Chwaszczyńska (3,8 km)
  • ul. Władysława IV (0,9 km)
  • ul. Zielona (2,6 km)

Łącznie: 27,18 km

Architektura

Modernistyczny budynek Polskich Linii Oceanicznych Modernistyczny budynek Polskich Linii Oceanicznych

Gdynia jest młodym miastem, więc nie posiada zabudowy, reprezentującej style architektoniczne takie jak gotyk, renesans lub barok. Ukształtowane w dwudziestoleciu międzywojennym Śródmieście posiada wiele zachowanych bądź odbudowanych budynków. Są one przykładami modernizmu jak budynek biurowy PLO. Modernizm cechował się białymi elewacjami budynków, co sprawiło, że przedwojenna Gdynia nosiła miano "białego miasta". Znajdujący się w Śródmieściu Budynek Banku Polskiego prezentuje klasycyzm akademicki. Ten styl, zaistniały w mieście w latach 20 XX wieku, uzewnętrzniają zdobienia kolumnami, gzymsami, pilastrami i tympanonami. Kręgosłupem centralnej części miasta, wokół których przedwojenna zabudowa powstawała, były ulice 10 Lutego i Świętojańska. Wille mieszkalne na Kamiennej Górze są przykładem historycyzmu w odmianie stylu dworkowego.

W czasie II wojny światowej zabudowa centrum nie uległa poważniejszym uszkodzeniom. Zniszczona była zabudowa portu, w wyniku nalotów alianckich. Były one efektem umiejscowienia w Gdyni przez okupanta bazy Kriegsmarine.

Lata 70 i 80 XX wieku przyniosły pojawienie się osiedli bloków z wielkiej płyty. Większość ich ulokowano w Karwinach, Chyloni, Oksywiu i Obłużu oraz w mniejszym natężeniu w innych dzielnicach miasta. Obecnie większość z nich została ocieplona i odnowiono im elewacje.

Po 1989 w mieście wznoszone są obiekty o architekturze wyróżniającej je spośród otoczenia. Przykładem jest wybudowane w 1998 Centrum Handlowe "Batory", którego boczne skrzydło ma kształt kadłuba statku. W nowoczesną architekturę wpisuje się również hala widowiskowo-sportowa o wyglądzie kopca ziemnego z dachem podtrzymywanym stalową łukową belką.

Przyszłość rysuje się w planach rewitalizacji Międzytorza wraz z zmianą jego charakteru[7]. Są również plany rozbudowy basenu jachtowego i przeobrażenie okolic Teatru muzycznego w kulturalne centrum Gdyni[8].

Zabytki i atrakcje turystyczne

Najstarszym budynkiem jest XIII-wieczny kościół pw. św. Michała Archanioła na Oksywiu. Funkcjonował on jako jedyna świątynia dla mieszkańców wioski Oksywie i był przez długi czas jedynym obiektem, który powstał w czasach historycznych. Zabudowania, mające obecnie status zabytków, zaczęły się pojawiać w XIX wieku w Orłowie i Małym Kacku. Nadanie praw miejskich Gdyni i jego rozbudowa przyniosła pojawienie się zabytków, stanowiących dziś większość budowli o tym charakterze. Zaliczone zostało do nich całe Śródmieście, zabudowania willowe na Kamiennej Górze czy Orłowie. Wpisane są na listę zabytków nieruchomych. Dzięki temu większość z nich była i jest odnawiana.

 

Pośród niezabytkowych budowli w Gdyni znaleźć można pomniki rozmieszczone najliczniej w centrum miasta. Najlepiej dostrzegalnymi przez mieszkańców i turystów pomnikami są pomnik Josepha Conrada na końcu Skweru Kościuszki czy oba pomniki Ofiar Grudnia 1970. Atrakcją dla turystów jest też taras widokowy na wieży telekomunikacyjnej na Górze Donas w dzielnicy Dąbrowa. Tę samą funkcję do niedawna pełniła wieża widokowa nieopodal Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu. Po okresie popadania w ruinę została zdemontowana.

 

Wieżowce

Hotel Gdynia Hotel Gdynia

Obszar Gdyni, jest miejscem lokalizacji kilku budynków uznanych za wieżowce. W przypadku miasta większość wchodzi w skład większych kompleksów, które pełnią funkcję usługowe dla mieszkańców wysokościowców. Najwyższym z nich jest zespół Sea Towers, który ma zostać ukończony w 2009. Będzie on najwyższym budynkiem mieszkalnym na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Wyższa wieża będzie mieć 138 m (36 kondygnacji) a niższa 116 m (28 kondygnacji). Całość ulokowana zostanie niedaleko Skweru Kościuszki. Nad rejonem Witomina także górują dwa sąsiadujące ze sobą mieszkalne wieżowce. W obrębie Centrum Rodzinnego Witawa skonstruowano mniejszy i niższy 14-kondygnacyjny budynek. Na jego przeciwnej stronie jest szersza i wyższa 15-kondygnacyjna konstrukcja. Całość struktury z przeznaczeniem na mieszkania została wybudowana w 2003. W Redłowie w skład kompleksu mieszkalno-usługowego wchodzi Redłowska Kaskada, oddana do użytku w 2006. Ten 17-kondygnacyjny budynek zaprojektowano z uwzględnieniem kubistycznego kształtu. Również w Redłowie znajduje się, ukończony w 2002, Redłowski Stok A. Oba budynki w Redłowie przeznaczone są dla celów mieszkaniowych. Jedynym budynkiem biurowym w opisywanej kategorii jest Bałtyckie Centrum Biznesu. Mieści się w sąsiedztwie innych biurowców na terenie Działek Leśnych. Ten 14-piętrowiec swoją funkcje spełnia od 1996. W epoce PRL-u, niedaleko Teatru Muzycznego, powstał 12-kondygnacyjny Hotel Gdynia. Planowana jest przebudowa głównego budynku i rozbudowa jego otoczenia[9].

Sport

Kluby sportowe

Stadion GOSIR Stadion GOSIR

Gdynia jest reprezentowana prze kilka klubów piłkarskich. Wśród nich figuruje klub Arka Gdynia. Założony w 1929 r.zespół obecnie gra w II lidze. W 1979 r. zdobyła Puchar Polski. Inną lokalną drużyną piłkarską jest IV-ligowy Bałtyk Gdynia. Nowością na piłkarskiej mapie miasta jest powstały w 2006 r. Klub Piłkarski Gdynia. Występuje on w B-klasie - II okręgu gdańskim. Istnieje także klub RC Arka Gdynia wyspecjalizowany w grze w rugby. Z Gdynią związana jest drużyna koszykarska Lotos VBW Clima Gdynia, która występuje w PLKK i od 1999 r. w Eurolidze kobiet. W latach 2000-2007 istniała też męska drużyna koszykówki Viking Gdynia. Z przyczyn finansowych jej działalność została zamknięta 11 października[11]. Piłka ręczna jest reprezentowana przez żeński zespół piłkarek Łączpol Gdynia, który w maju 2003 r. wywalczył awans do I ligi. Uczniowski Klub Sportowy Morświn powstał w celu popularyzowania łucznictwa wśród dzieci, młodzieży i dorosłych. Lekkoatletyką zajmuje się Klub Sportowy Zorza. Prowadzi on szkolenia w konkurencjach biegowych od 400 m i finansuje go budżet gminy Gdynia. Lekkoatletyka jest również domeną Klubu Lekkoatletycznego Gdynia. Jego członkowie biorą udział w zawodach o zasięgu wojewódzkim, krajowym jak i międzynarodowym. Klub Sportowy Złoty Tur zrzesza w sobie zawodników trenujących armwrestling. Amatorzy jak i zawodowcy paralotniarstwa mogą zrzeszać się od 2002 r. w Glide Club Gdynia. Klub prowadzi działalność w Gdyni i w okolicach (również na Kaszubach). Treningiem judo trudni się Uczniowski Klub Sportowy Viking. Do innych klubów, które również zajmują się judo i których zawodnicy biorą udział w zawodach należą Galeon Gdynia, Skra Gdynia, Opty Gdynia, Cisowa Gdynia oraz Flota Gdynia. Ticada wprowadza w tajniki profesjonalnego nurkowania i aktywnych form turystyki. Prócz szkoleniem nurków zajęła się dodatkowo szkoleniem narciarskim, strzeleckim i spadochronowym oraz prowadzeniem sklepu ze specjalistycznym sprzętem Do działalności sportowej należy GOSIR (Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji). Dysponuje on kilkoma obiektami do gry, w tym stadionem do gry w piłkę nożną i rugby, z którego korzysta m.in. Arka i Bałtyk Gdynia. Ulokowanie Gdyni nad morzem przyczyniło do pojawienia się klubów żeglarskich, jak Jacht Klub Morski - Gryf i Yacht Klub Polska Gdynia. Oba kluby mają przedwojenną tradycję - pierwszy istnieje od 1928 r. a drugi powstał w 1924 r. YKP Gdynia funkcjonował pierwotnie w Warszawie i jego pierwszym komandorem był gen. Mariusz Zaruski. Przy Marynarce Wojennej, ale poza strukturą Wojska Polskiego działa Wojskowy Klub Sportowy "Flota" Gdynia. Podzielony jest na sekcje - od podnoszenia ciężarów po tenis ziemny.

Nauta Gdynia

Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej "Nauta Gdynia" to klub piłkarski założony w 1983, występujący w niższych ligach piłkarskich okręgu gdańskiego. Klub powstał z inicjatywy braci Jerzego i Andrzeja Kwidzyńskich i opierał się na bazie pracowników Stoczniowego Zakładu Transportu Samochodowego. Blisko drużyny przez cały okres istnienia klubu był jej prezes oraz kierownik Wiesław Grota. Przez wiele lat o obliczu zespołu decydowali bracia: Stefan i Marian Rozengart oraz Krzysztof i Sławomir Wiśniewscy. Sezon 2000/2001 zakończył się sukcesem w postaci awansu Nauty do V ligi, który to awans był wkładem w obchody 75-lecia Stoczni Remontowej "Nauta" SA. Sezon 2002/2003 klub zakończył na 5 miejscu w rozgrywkach V ligi, co było jego największym sukcesem. W przerwie zimowej sezonu 2003/2004, na skutek braku finansowego zaplecza, zespół wycofał się z rozgrywek i został rozwiązany. Drużyna Nauty swoje mecze rozgrywała na boisku Ogniska TKKF Checz w Gdyni Chyloni. Brak własnego boiska oraz zaplecza finansowego, w sposób zasadniczy uniemożliwiało założenie drużyn młodzieżowych oraz utrudniało funkcjonowanie drużyny. Przez drużynę Nauty przewinęło się wielu znanych na Wybrzeżu zawodników i wychowanków Arki bądź Bałtyku Gdynia, m.in. wieloletni trener zespołu Zbigniew Bieliński oraz ostatni trener Tomasz Kożuchowski, a także zawodnicy Mirosław Bartlewski, Radosław Kasprzak, Roman Tomaszewicz, Grzegorz Janzen, Waldemar Stanik, Ireneusz Michalik i Zbigniew Figura.

Baseny

  • Baltic Oasis Fitness Spa, ul. Kopernika 71
  • Basen Pływacki Akademii Morskiej, al. Jana Pawła II 3
  • "Flota", ul. Śmidowicza 73
  • Relaxcenter, ul. Armii Krajowej 22
  • "Staś", ul. Tatrzańska 35
  • Szkoła Podstawowa nr 39, ul. Unruga 88
  • Zespół Szkół nr 3, ul. ul. Gospodarska 1
  • Zespół Szkół nr 10, ul. L. Staffa 10

Inne

Oceanarium Oceanarium

  • AbcSurf, al. Zwycięstwa 190A
  • Active Lady Fitness, ul. 10 Lutego 11
  • Alexstudio - szkoła i nauka tańca, ul. Chwaszczyńska 22/5
  • Automobilklub Morski, ul. I Armii Wojska Polskiego 28
  • Balloon Charter, ul. Wiejska 5/5
  • Baltic Oasis Fitness, Spa i Rekreacja, ul. Kopernika 71
  • Bałtyckie Centrum Nurkowe EXPLORER
  • Body Line - Studio Kształtowania Sylwetki, ul. Przebendowskich 40
  • Centrum Ekstremalnej Rozrywki "Adrenalina", ul. Bernardowska
  • Centrum Sportu i Rekreacji U7, ul. Świętojańska 133
  • Centrum Sztuk Walki Bushido, ul. Żeromskiego 26
  • Centrum Zoltar Gdynia, al. Zwycięstwa 96/98
  • CTN - Centrum Nurkowe, ul. Limbowa 9A
  • Genesis - SPA, ul. Ejsmonda 2
  • Glide Club Gdynia, ul. Morska 27
  • Golf Park Gdynia, ul. Spółdzielcza 1
  • Gymnasion, ul. Wielkokacka 2
  • KiteFLY Kitesurfing School
  • Klub Karate Kyokushin, ul. Słowackiego 53
  • Klub Karate Tradycyjnego, ul. Pruszkowskiego 8C/6
  • Lodowisko, ul. Bema 33
  • Mega Surf - Szkoła windsurfingu, ul. Morska 34/2
  • Motopasje, ul. Stryjska 24
  • Oxy - Studio Tlenowe, ul. Krasickiego 2
  • Planeta Sport - Klub Fitness, ul. Armii Krajowej 35
  • Ściana wspinaczkowa,

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.

Podążaj dalej

Gdzie? Co?
Informator kulturalny

Statystyki serwisu: miejsc: 3204, obiektów: 1825

Jesteś tutaj: Strona główna » Pobrzeża Południowobałtyckie » Pobrzeże Gdańskie » Gdynia

Wyszukiwarka obiektów i miejsc

Podziękowania

Dziękujemy:
  • Muzeom
  • Parkom Narodowym
  • Urzędom Miast i Gmin
  • Ośrodkom Badań i Dokumentacji Zabytków
Zobacz listę podmiotów
  • Muzeum Sztuki Współczesnej, Oddział Muzeum Okręgowego im. Jacka Malczewskiego w Radomiu
  • Muzeum Maszyn Biurowych

Zwiedzaj Polskę © 2008–9; Wykonanie metawers.pl