Czantoria Wielka

Czantoria Wielka (995 m n.p.m.) (czes. Velká Čantoryje, niem. Großer Czantory-Berg) – najwyższe wzniesienie Pasma Czantorii w Beskidzie Śląskim, dominujące w północnej części tego pasma. Jest jednocześnie szczytem granicznym między Polską a Czechami oraz najwyższym szczytem czeskiej części Beskidu Śląskiego. Przez szczyt przebiega także główny wododział Polski, stanowiący granicę między zlewiskami Wisły i Odry.

Szczyt charakteryzuje się stromymi zboczami od wschodu i zachodu – różnica wysokości pomiędzy położonym u stóp góry Ustroniem, a szczytem wynosi 630 m. Czantoria porośnięta jest w większości lasami bukowymi i świerkowo-jodłowymi, miejscami z udziałem jaworów, jesionów, modrzewi i in. Po obu stronach granicy państwowej w partiach podszczytowych znajdują się leśne rezerwaty przyrody: po stronie polskiej rezerwat "Czantoria", a po stronie czeskiej rezerwat "Čantoryje". Na zboczach i szczycie Czantorii Wielkiej występują także trawiaste polany.

Nazwa "Czantoria" została wzmiankowana w zapiskach po raz pierwszy w dyplomie księcia cieszyńskiego Adama Wacława z dnia 3 października 1615 r., w którym ten rozgranicza swoje posiadłości od dóbr Adama Goczałkowskiego z Goczałkowic (Archiwum Państw. Cieszyn, Zespół Komora Cieszyńska, sygn. 85).

Na położoną poniżej szczytu polanę Stokłosica dociera kolej linowa krzesełkowa z Ustronia Polany wybudowana w 1967 r. i zmodernizowana w 2007 r. Dzięki temu Czantoria jest bardzo popularna wśród turystów i narciarzy. Obok górnej stacji znajduję się maszt przekaźnikowy. Czantoria to także dobry punkt widokowy. Obserwować można z niej panoramę Beskidu Śląskiego i Beskidu Morawsko-Śląskiego, rzekę Wisłę oraz Pogórze Śląskie i Górny Śląsk – przy dobrej pogodzie widoczne jest Jezioro Goczałkowickie i dalej stopniowo w stronę zachodnią - elektrownia Łaziska, miasta: Żory i Jastrzębie-Zdrój, elektrownia Rybnik, hałda w Rydułtowach, miasto Wodzisław Śląski, elekrownia Dětmarovice w Czechach.

Na samym szczycie góry, po czeskiej stronie granicy, znajduje się stalowa wieża widokowa (wstęp płatny) z platformą na wysokośći 29 metrów oraz bufet. Na grzbiecie góry, kilkaset metrów na zachód od szczytu, znajduje się czeskie schronisko turystyczne (właściwie pod Czantorią Wielką; pełni rolę bufetu, nie ma możliwości zatrzymania się na noc[potrzebne źródło]), zbudowane jeszcze przez niemiecką organizację turystyczną Beskidenverein w 1904 r. Tam też znajdowało się turystyczne przejście graniczne.

Czantoria Wielka stanowi duży węzeł szlaków turystycznych, którymi można dojść m.in. na Soszów Wielki, Czantorię Małą, Stożek i Tuł oraz do Ustronia, Nýdka i Trzyńca (Republika Czeska). Przez szczyt przebiega Główny Szlak Beskidzki im. Kazimierza Sosnowskiego.

Pasmo Czantorii ze szczytem Czantorii Wielkiej, widok z Bystrzycy nad Olzą

Infrastruktura turystyczna Czantorii:

• szlaki piesze:
  • z Goleszowa przez Tuł i Małą Czantorię – 3.45 godz., z powrotem 2.45 godz.,
  • z Ustronia Centrum przez Małą Czantorię – 3 godz., z powrotem 2.30 godz.,
  • z Ustronia Centrum 2.30 godz., z powrotem 1.45 godz.,
  • z Ustronia Polany 1.45 godz., z powrotem 1.15 godz.,
  • ze Stożka – przez Soszów Wielki i przełęcz Beskidek – 3.45 godz., z powrotem 3.30 godz.,
  • z Wisły Centrum przez Soszów Wielki i przełęcz Beskidek – 3.30 godz., z powrotem 2.30 godz.,
  • na Stożek (lub do Jabłonkowa - ) (czeskie),
  • do Jabłonkowa przez Nýdek (czeskie),
  • do Trzyńca (czeski).

• inne:
  • wyciąg krzesełkowy na polanę Stokłosica
  • przekaźnik RTV na polanie Stokłosica
  • wieża widokowa na szczycie (po czeskiej stronie granicy)
  • letni tor saneczkarski
  • punkty gastronomiczne oraz sklepy z pamiątkami
  • nartostrada z polany Stokłosica do Ustronia Polany
  • "Sokolnia"

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.