Chałupy

Zatoka Gdańska w Chałupach Plaża w Chałupach

Chałupy (kasz. Chalëpë) - dawna kaszubska wieś rybacka w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie miejskiej Władysławowo. Od roku 1975 Chałupy administracyjnie leżą w granicach miasta Władysławowo.

Położona siedem kilometrów od nasady Mierzei Helskiej, jest miejscowością turystyczną słynącą z szerokiej piaszczystej plaży oraz ciepłych, płytkich w tym rejonie wód Zatoki Puckiej. Wieś zaopatrzona w liczne prywatne kwatery, pensjonaty i ośrodki wypoczynkowe. Na stałe zamieszkuje ją ok. 350 mieszkańców. Wcześniej miejscowość nazywała się m.in. Budziszewo oraz Ceynowa - od najczęściej powtarzających się nazwisk mieszkańców.

Historia

Pierwsze wzmianki o osadzie pochodzą z roku 1635, kiedy to król Władysław IV założył w tej okolicy twierdzę, stanowiącą element systemu obrony polskiego wybrzeża. W 1664 osada rybacka, zwąca się wtedy Budziszewem, przeszła pod władanie rodziny Sobieskich.

Ostatni na Kaszubach "sąd boży"

W roku 1836 odbył się w Chałupach (noszących wtedy nazwę Ceynowa) ostatni na Kaszubach "sąd boży" - Krystyna Ceynowa, samotna wdowa po rybaku, posądzona została o czary. Mieszkańcy wytknęli jej, że nigdy nie chodziła do kościoła, a na jej kominie siadały czarne wrony. Zarzucano jej również rzucenie uroku na chorego rybaka. Sprowadzony z Sopotu znachor podburzył tłum, który skazał kobietę na tzw. "Próbę wody", która skończyła się śmiercią oskarżonej. Wydarzenie to odbiło się szerokim echem w okolicy - znachor skazany został na karę dożywotniego pozbawienia wolności, Stefan Żeromski poświęcił postaci Krystyny Ceynowej jeden z rozdziałów ksiązki "Wiatr od morza".

Nazwa Chałupy pojawiła się pierwszy raz w roku 1920, choć nazwa Ceynowa funkcjonowała jeszcze do roku 1928. W 1922 poprowadzono przez Chałupy linię kolejową, łączacą Hel z Władysławowem, od tego czasu wieś poczęła stopniowo przekształcać się z osady rybackiej w popularny kurort wypoczynkowy. W 1991 w Chałupach powstał kościół pod wezwaniem św. Anny, w 1997 od strony Zatoki Puckiej wybudowano port. Od kilkudziesięciu lat odbywają się w Chałupach regaty starych łodzi rybackich (tzw. pomeranek) Kaszubskie Łodzie pod Żaglami (kasz. "Kaszëbszczi bôtë pod żôglama).

Plaża

Chałupy słyną ze swojej szerokiej, piaszczystej plaży ciągnącej się od strony Morza Bałtyckiego wzdłuż całej miejscowości. Płytkie i spokojne wody Zatoki Puckiej sprawiają, iż jest to jedno z najdogodniejszych miejsc w Europie do uprawiania windsurfingu . Nieopodal wsi znajduje się również, plaża nudystów, upamiętniona przez Zbigniewa Wodeckiego w piosence Chałupy welcome to.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.