Bydgoszcz

Bydgoszcz – miasto w Polsce, położone nad rzeką Brdą, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba wojewody kujawsko-pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

Bydgoszcz jest jednym z największych miast w Polsce (8. według liczby ludności, 363 468 mieszkańców; 10. według powierzchni, 175 km²). Stanowi ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy: na terenie Bydgoszczy działają 3 uniwersytety (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. J.J. Śniadeckich i Collegium Medicum UMK) oraz Akademia Muzyczna i kilka prywatnych wyższych szkół zawodowych. Miasto stanowi siedzibę starosty powiatu bydgoskiego, a także powiatu grodzkiego. Od 2004 stanowi stolicę diecezji bydgoskiej. Jest także siedzibą wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Przyroda

Bydgoszcz jest otoczona ze wszystkich stron lasami. Dominują bory sosnowe, ale na północnych wysoczyznach są enklawy lasów liściastych, np. w okolicy Miedzynia, Osowej Góry, Opławca, Rynkowa, Fordonu. Na zboczu lasy są zróżnicowane gatunkowo. Z kolei w dolinie Wisły i Brdy spotkać można las łęgowy. W Rynkowie i lasach Osowej Góry znajdują się duże połacie borowin.

Parki i tereny leśne

Bydgoszcz należy do miast o największej liczbie i powierzchni parków w Polsce (874 ha, drugie miejsce po Warszawie).

Historia

 

Według najnowszych badań, opartych o metodę dendrochronologiczną, gród bydgoski zbudowano w roku 1038. Pierwsza wzmianka o kasztelanie bydgoskim Suzzlaus de Budegac pochodzi z 1238. Wcześniejszą genezę ma osada i zbudowany w XII w. romański kościół pw. św. Idziego. Obecność romańskiego kościoła świadczy o wczesnym zasiedleniu i znaczeniu osady na Szlaku bursztynowym. W tym miejscu omijano Wisłę, pokonując brodem Brdę.

We wczesnym średniowieczu gród graniczny na Kujawach, w XIII w. przejściowo w rękach Krzyżaków. 19 kwietnia 1346 Kazimierz III Wielki nadaje niemieckim zasadźcom, Johannowi Kesselhuth i Konradowi Prawa miejskie. W XVI w. miasto wzbogacone na handlu zbożem i solą. W 1555 otrzymało przywilej zakazujący Żydom osiedlania się w mieście.

W latach 1772-1806 i 1815-1920 Bydgoszcz należała do zaboru pruskiego, (lata 1807-1815 to stołeczność nad departamentem w Księstwie Warszawskim). Po 1815 była stolicą jednej z dwóch rejencji Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

W 1773 rozpoczęto budowę Kanału Bydgoskiego, który połączył Brdę z Notecią (a w konsekwencji Wisłę z Odrą). Od XIX w. znaczny rozwój, budowa linii kolejowych do Piły i – dalej – do Berlina, Gdańska, Torunia i Inowrocławia. W XIX w. najbardziej niemieckie miasto zaboru pruskiego (m.in. dzięki sztucznemu administracyjnemu odseparowaniu niemieckiego śródmieścia od polskich przedmieść), po 1920 również silny ośrodek mniejszości niemieckiej.

W granice odrodzonej Polski Bydgoszcz wróciła 20 stycznia 1920, przejęta przez wojska wielkopolskie na mocy traktatu wersalskiego. Obecność w mieście silnego garnizonu niemieckiego uniemożliwiła wcześniej słabo uzbrojonej ludności polskiej miasta wsparcie powstania wielkopolskiego, którego zasięg w szczytowym okresie walk sięgnął wsi Brzoza Bydgoska, 3 km od granic miasta. W okresie II Rzeczypospolitej straciła władze wojewódzkie (tzn. rejencyjne w epoce zaborów) na rzecz najpierw Poznania, a potem Torunia (od 1938).

3 września 1939 doszło do walk jednostek polskich z niemieckimi dywersantami wspomaganymi przez miejscowych Niemców (m.in. członków Hitlerjugend). Część pojmanych Niemców rozstrzelano, innych wysiedlono. Propaganda niemiecka nadała tym wydarzeniom nazwę "Blutsonntag" – "krwawa niedziela" – w polskich źródłach spotyka się nazwę "dywersja bydgoska". Po wkroczeniu Wehrmachtu rozpoczęły się represje na ludności polskiej za udział w "krwawej niedzieli" – egzekucje i wywózki do obozów koncentracyjnych. W czasie II wojny światowej Bydgoszcz (jako Bromberg) włączona została do prowincji Gdańsk/Prusy Zachodnie jako siedziba rejencji). Niemcy zamordowali tu ok. 37 tysięcy mieszkańców.

Po 1945 przeniesiono do Bydgoszczy stolicę województwa pomorskiego z Torunia (w woj. pomorskim Bydgoszcz znalazła się w 1938, wcześniej należała do wielkopolskiego). W 1973 włączono do Bydgoszczy pobliskie miasto Fordon. Od 1 stycznia 1999 miasto jest siedzibą wojewody kujawsko-pomorskiego i rządowej administracji wojewódzkiej.

Turystyka

Spichrze w Bydgoszczy Nabrzeże Brdy Widok na Brdę z ul. Mostowej z mostu Sulimy-Kamińskiego Stary Kanał Bydgoski Widok na Brdę w Śródmieściu od strony Mostu Bernardyńskiego

Wielkim atutem Bydgoszczy jest przyroda. Miasto znajduje się na styku kilku krain geograficznych, a na krajobraz wpływają 4 wielkie cieki wodne: przepływająca przez całe miasto Brda, Wisła i po części również Noteć oraz zbudowany w latach 1772-1775 Kanał Bydgoski łączący Wisłę z Odrą.

Kanał Bydgoski jest de facto śródlądowym łącznikiem pomiędzy Europą Zachodnią a Wschodnią, a jego zabytkowy system urządzeń hydrotechnicznych, jazów, śluz, wraz z otaczającym go wzdłuż brzegów parkiem sprawiają, iż od paru lat trwają starania o wpisanie Kanału na listę UNESCO.

Bydgoski krajobraz to przede wszystkim Puszcza Bydgoska, wysoczyzny, doliny, parowy, jary, wały. Na obszarze miasta można znaleźć zarówno 2,5-kilometrowy tor regatowy, grodziska z XI w. (Wyszogród) oraz z VI-X w. (Zamczysko), ostoję dzikiego ptactwa na ostrowie na Brdzie, ośrodek wypoczynkowy (Janowo), sanatorium (Opławiec), jak i mnóstwo współczesnych budowli. Bydgoskie atrakcje dopełnia Wyspa Młyńska wraz z Wenecją Bydgoską (zespół kamienic nad Młynkówką do złudzenia przypominający włoską Wenecję) znajdujące się w ścisłym centrum (kilkaset metrów od Ratusza). Na Wyspie znajdują się też zabytkowe Spichrze oraz mennica (przez pewien okres jedyna czynna w Polsce).

W XIX w. Bydgoszcz zwano "małym Berlinem" z uwagi na podobną, nowoczesną ówcześnie zabudowę, która była dziełem najwybitniejszych architektów. Rozległe Śródmieście słynie przede wszystkim z secesyjnej zabudowy, jak również eklektycznej i neobarokowej.

Kilka obiektów w Bydgoszczy jest traktowanych jako symbol miasta i jednoznacznie jest kojarzonych z miastem, np. pomnik Łuczniczki z 1910, zespół spichrzy nad Brdą, dawniej monumentalna Fontanna Potop z 1904, a ostatnio nawet Przechodzący przez rzekę.

W Bydgoszczy znajduje się również regionalne Muzeum Okręgowe mieszczące się w kilku budynkach rozsianych po całym mieście, bogate Pomorskie Muzeum Wojskowe (dawniej: Muzeum Tradycji Pomorskiego Okręgu Wojskowego) oraz jedyne w Polsce działające w czynnej aptece Muzeum Farmacji.

Bydgoszcz to również mnóstwo pięknych obiektów sakralnych, 3 sanktuaria, stare średniowieczne, późnogotyckie, neogotyckie kościoły, Katedra Bydgoska z 1502, Bazylika Mniejsza pw. św. Wincentego a'Paulo, czyli jedyny w Polsce przedstawiciel stylu wzorowanego na rzymskim panteonie, czy kilka zakonów, które pozostawiły po sobie kilka obiektów, m.in. Kolegium Jezuickie z 1638 (ob. Ratusz bydgoski) czy kościół klarysek, z którego wieży codziennie w południe grany jest hejnał bydgoski.

Na przestrzeni wieków Bydgoszcz straciła wiele nieodżałowanych zabytków, m.in. średniowieczny Zamek Bydgoski (obecnie z jego cegieł zbudowano Kościół pw. św. Andrzeja Boboli), monumentalny Teatr Miejski z 1896, romański kościół pw. św. Idziego z połowy XII w., czy też kilka spalonych i zburzonych spichlerzy nad Brdą.

II wojna światowa przyniosła również swoją pożogę. Zburzono m.in. kościół jezuicki na Starym Rynku czy synagogę żydowską (zachowała się druga, mniejsza w Fordonie, która wykorzystywana była jako kino, obecnie zrujnowana). Z drugiej jednak strony w podbydgoskich lasach Niemcy po wojnie zostawili mnóstwo potencjalnych atrakcji turystycznych:

W lasach na terenie Zakładów Chemicznych "Zachem" w południowo-wschodniej części miasta znajduje się pohitlerowska fabryka dynamitu i materiałów wybuchowych DAG, której system podziemnych tuneli ma długość blisko 2 km. Tunele budowano na czterech różnych głębokościach – w niektórych miejscach przecinają się ze sobą. Niektóre budynki stoją przy skarpach pagórkowatego terenu, więc podróż tunelem kończy się np. na czwartym piętrze innego obiektu.

Poza tym w podbydgoskich lasach znajdują się liczne schrony, "osiedla awaryjne", budynki wojskowe, a nawet tajna wyrzutnia pocisków rakietowych. Strona polska pozostawiła po sobie wał obronny Wojska Polskiego w Kruszynie-Osówcu.

Do współczesnych atrakcji turystycznych można z pewnością zaliczyć współczesne budowle, a w szczególności budowany od 1973 roku charakterystyczny gmach Opery Nova, bydgoską Dzielnicę Muzyczną z gmachem Filharmonii Pomorskiej, bydgoski Tramwaj wodny oraz tzw. "Nowe Spichrze", czyli położony w sąsiedztwie zabytkowych spichrzy nad Brdą Bank Rozwoju Eksportu S.A. (BRE), który w 2000 uzyskał I nagrodę w ogólnopolskim konkursie "Życie w architekturze" za najlepsze obiekty zaprojektowane i zrealizowane w latach 1989-1999.

Bydgoszcz to również ogromna baza noclegowa Znajdują się tu aż 3 hotele klasy "prestiż" (4-gwiazdkowe), czwarty zostanie oddany w 2007, w tym słynny secesyjny Hotel "Pod Orłem" z 1896.

Wokół Bydgoszczy wytyczono wiele szlaków pieszych, rowerowych (przebiega tu m.in. najdłuższa w Europie Międzynarodowa Trasa Rowerowa R-1). Miasto słynie również z turystyki wodnej na Brdzie, za sprawą spływów kajakowych.

Komunikacja

Komunikacja miejska

Tramwaj na Rondzie Fordońskim

Obsługę komunikacji zbiorowej w Bydgoszczy, na zlecenie ZDMiKP, świadczy kilka firm. Wiodącym przewoźnikiem są Miejskie Zakłady Komunikacyjne MZK Bydgoszcz. Linie miejskie obsługują również: PKS Bydgoszcz spółka z o. o., GROS-FOR-BUS spółka z. o. o. i od stycznia 2008 r. także Mobilis sp. z o. o.. Na rynku znajdują się także prywatni przewoźnicy. Świadczą oni usługi busowe. W Bydgoszczy istnieje 38 linii autobusowych komunalnych oraz kilkanaście prywatnych. Po mieście poruszać się można również 8 liniami tramwajowymi oraz tramwajem wodnym.

Władze miasta stawiają na rozwój połączeń tramwajowych. W najbliższych latach istniejąca trakcja ma zostać zmodernizowana. Planowane jest zbudowanie nowej trakcji do Dworca PKP i do Fordonu.

Obecnie unowocześniany jest taboru autobusowy oraz tramwajowy. Od marca 2007 roku z bydgoskich ulic "zniknęły" legendarne autobusy marki Ikarus z ręczną skrzynią biegów, pozostał tylko jeden tego typu a zastąpiły je Mercedesy O345G, O530 i O530G, w użyciu jest jeszcze 30 Ikarusów 280 z automatyczną skrzynią. W 2008 roku na szynach pojawią się 2 nowe tramwaje niskopodłogowe.

 

Kolej

Początek podróży z Bydgoszczy do Gdyni

Bydgoszcz jest ważnym węzłem kolejowym. Przez miasto przebiega na kierunku południe-północ węglowa magistrala kolejowa łącząca Śląsk z portem w Gdyni – obecnie w planach jest jej modernizacja i podniesienie standardu dla umożliwienia osiągania prędkości 120 km/h. Kolejna linia łączy Bydgoszcz z Berlinem. W kierunku południowym wybiegają z miasta cztery inne linie kolejowe do: Szubina, dwie linie do Inowrocławia (dalej do Poznania) oraz linia łącząca Bydgoszcz z Toruniem (dalej do Warszawy). W kierunku wschodnim wybiega jedna linia do Unisławia (nieczynna).

Operatorami przewozów kolejowych (pasażerskich) w województwie są dwa podmioty: Arriva PCC (na liniach nie zelektryfikowanych) oraz na pozostałych liniach Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna.

Miasto posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z większością dużych miast w kraju, a także Berlinem.

W granicach administracyjnych miasta znajduje się pięć dworców kolejowych: Główny, Leśny, Wschodni, Bydgoszcz Emilianowo (nieczynny) i Bydgoszcz Fordon (nieczynny) a także przystanki: Osowa Góra, Zachód, Rynkowo, Rynkowo-Wiadukt, Bielawy, Brdyujście (nieczynny), Łęgnowo, Akademia (nieczynny), Żółwin (nieczynny).W planach jest wybudowanie przystanku Bydgoszcz-Błonie, oraz dworca kolejowego Bydgoszcz-Lotnisko.

Projektowana jest nowoczesna linia SKM pod nazwą BiT-City, łącząca dworce w Bydgoszczy, w tym ten jeszcze niewybudowany przy bydgoskim porcie lotniczym, z dworcami kolejowymi w Toruniu, z przystankami na trasie. Jej przebieg jest obecnie uzgadniany. Linia ta wymaga modernizacji infrastruktury kolejowej i zakup odpowiedniego taboru, aby rozwinąć prędkości do 160 km/h. Obecnie uruchomiono konwencjonalny serwis podmiejski na tej trasie pod tą nazwą.

Lotnictwo

Międzynarodowy port lotniczy

Port lotniczy Bydgoszcz

Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego Bydgoszcz-Szwederowo (kod IATA: BZG, kod ICAO: EPBY) zlokalizowany jest około 3 km na południe od centrum Bydgoszczy (połączenie zapewnia autobusowa linia nr 80). Lotnisko to, zbudowane w czasach I wojny światowej, weszło do użytku cywilnego w 1929. Obecnie posiada ono utwardzoną drogę startową o wymiarach 2500 x 60 m i jest 10. najruchliwszym portem lotniczym kraju. Zgodnie z planem rozbudowy na lata 2007-2013, zawartym na stronie internetowej portu w sekcji "Plany rozwoju", przewidywane jest przedłużenie drogi startowej i drogi kołowania, modernizacja oświetlenia nawigacyjnego, oraz rozbudowa płyty postojowej samolotów i utworzenie miejsca do ich odladzania.

Port lotniczy obsługują loty rejsowe linii Jet Air, LOT i Ryanair. Odprawiane są także letnie loty czarterowe i loty lotnictwa ogólnego (ang.: general aviation).

Lotnisko aeroklubowe

Bydgoszcz posiada również drugie lotnisko, lotnisko Bydgoszcz-Biedaszkowo (kod ICAO: EPBD), bedące w posiadaniu Aeroklubu Bydgoskiego i funkcjonujące jako stacjonarna baza śmigłowca LPR-u i lotnisko lotnictwa ogólnego. Lotnisko znajduję się w tym samym kompleksie co Miedzynarodowy Port Lotniczy, z oddzielnym dojazdem i wejściem głównym od strony Biedaszkowa. Lotnisko posiada nieczynną betonową drogę startową na kierunku 13/31 o wymiarach 1000 x 50 metrów. Używane są oboczne pasy trawiaste o wymiarach 650 x 100, 650 x 100 i 590 x 100 m. Współrzędne geograficzne lotniska (środek nieczynnego betonowego pasa): 53°06'11" N 17°57'20" E.

Wypożyczalnie samochodów

Obecnie w Bydgoszczy działa szereg wypożyczalni samochodów, w tym agencje o zasięgu międzynarodowym.

Targi

Bydgoszcz obecnie jest silnym ośrodkiem targowym w Polsce.Odbywają się tu największe i najważniejsze w Polsce targi branży wodociągowej WOD-KAN organizowane przez Izbę Gospodarczą Wodociągi Polskie. Ostatnia edycja targów zgromadziła rekordową liczbę ponad 400 wystawców. Dodatkowo w Bydgoszczy regularnie odbywają się targi Interpiek-Polgastro - spożywcze i szereg innych imprez targowych.

Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy

Kontynuujące tradycje i dzieło powstałego w 1832 Towarzystwa Upiększania Miasta Bydgoszczy, Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy powołane zostało w 1923. Stowarzyszenie to wydaje mnóstwo wydawnictw poświęconych miastu (m.in. monumentalny wielojęzyczny album "Bo to jest Bydgoszcz", album "Papież Jan Paweł II w Bydgoszczy", "Muzyczna Bydgoszcz" oraz periodyki: "Kronika bydgoska" – od 1967 – i "Kalendarz bydgoski" – od 1968), organizuje liczne koncerty, konkursy dla bydgoszczan, troszczy się o ochronę miejsc pamięci i zabytków. Za pomocą szkolnych kół popularyzuje wiedzę o tradycjach Bydgoszczy wśród młodych mieszkańców miasta.

Filharmonia Pomorska

Filharmonia Pomorska im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy

Filharmonia Pomorska im. I. J. Paderewskiego istnieje od 1953. Sala koncertowa (920 osób) zaliczana jest pod względem akustycznym do najlepszych w Europie, co potwierdzają opinie znanych twórców i krytyków muzycznych (m.in. J. Waldorffa). Z uwagi na fenomen akustyki, cieszy się zainteresowaniem sławnych artystów. Na bydgoskiej estradzie występowało wiele światowych sław, m.in. Artur Rubinstein, Benjamin Britten, Witold Małcużyński, Luciano Pavarotti, Shlomo Mintz, Mischa Maisky, Kevin Kenner, Kurt Masur, Kazimierz Kord, Jerzy Maksymiuk i Antoni Wit. W ostatnich latach gościły tu również znakomite zespoły, np.: Orkiestra Symfoniczna Radia BBC, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i inne.

Opera Nova

Budynek Opery Nova nad Brdą

Opera Nova, istniejąca od 1956, w roku 1974 rozpoczęła budowę jednego z największych w Polsce gmachów Opery, składającego się z 3 kręgów. Opera wraz ze swoimi 3 kręgami położona tuż nad Brdą już stała się niezaprzeczalną wizytówką Bydgoszczy na świecie. Mimo niedługiej historii, w Operze odnosiły pierwsze sukcesy i zaczynały wielką karierę uznane dziś primadonny, np. Barbara Zagórzanka i Bożena Betley-Sieradzka, jak też śpiewacy: Józef Stępień, Florian Skulski i inni. Gościli tu najwięksi artyści operowi krajowi, np. Antonina Kawecka, Teresa Żylis-Gara, Wiesław Ochman, jak też zagraniczni. Występowały tu także całe zespoły: Opery Wrocławskiej, Teatrów z Leningradu, Moskwy, Kijowa, Mińska i Fundacji Glubenkiana z Lizbony. W tej chwili do opery będzie dojście także z Wyspy Młyńskiej, bowiem został zbudowany most.

Teatry

Teatr Polski im. Hieronima Konieczki

Teatr Polski im. Hieronima Konieczki z XVI-wiecznymi tradycjami, powstał w 1949. Od 2002 jest inicjatorem jedynego w Polsce Festiwalu Prapremier. W Bydgoszczy działa również kilka teatrów prywatnych: "Obok", plastyczny, słowa, Salon Młodych Twórców, oraz działają muszle koncertowe. Ponadto przy Szkole Aktorskiej im. A. Grzymały-Siedleckiego istnieje Scena Prezentacji Teatralnych, która podejmuje szereg imprez ogólnopolskich: "Wiosna Teatralna", "Peregrynacje z Melpomeną", happeningi.

W latach 1960-1986 istniał Teatr Kameralny, o którego reaktywacje aktualnie zabiega Stowarzyszenie Kultury Teatralnej "Fides" oraz Szkoła Aktorska im A. Grzymały-Siedleckiego.

Muzea

Muzea bydgoskie nie należą do "ekstraklasy" polskich muzeów, jednakże warto odwiedzić regionalne Muzeum Okręgowe im. L. Wyczółkowskiego (od 1923), zajmujące kilka budynków w mieście, m.in. kilka zabytkowych domów i spichlerze na Wyspie Młyńskiej. W Bydgoszczy działa też jedyne w kraju muzeum wojskowe (Pomorskie Muzeum Wojskowe) specjalizujące się w dokumentowaniu najnowszej (XIX-XX w.) polskiej historii wojskowej, a w szczególności historii Pomorskiego Okręgu Wojskowego.

Muzeum im. L.Wyczółkowskiego

Warto wspomnieć jeszcze o Muzeum Farmacji, jedynym tego typu muzeum w Polsce, które działa przy czynnej aptece (Apteka "Pod Łabędziem"), Izbie Tradycji Bydgoskich Dróg Żelaznych, Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego oraz Muzeum Misyjnym Zgromadzenia Ducha Świętego, gromadzącym pamiątki z misji na całym świecie.

W mieście działa wiele galerii sztuki, orkiestr czy słynnych na skalę światową chórów. O bydgoskiej kulturze świadczą również biblioteki (m.in. Biblioteka Publiczna Wojewódzka i Miejska z bogatym zbiorem woluminów z XV-XIX wieku i starodruków niemieckich), domy kultury, kluby muzyczne (wraz ze słynnym bydgoskim "Mózgiem" i "Kuźnią") czy kina (wraz z jedynym obecnie w Polsce stale działającym w okresie letnim autokinem).

W 2006, dzięki staraniom Sebastiana Malinowskiego, otworzono w Bydgoszczy 2 nowe muzea: Muzeum Kanału Bydgoskiego oraz Muzeum Wolności i Solidarności.

Festiwale

Przez Filharmonię Pomorską organizowany jest Festiwal "Musica Antiqua Europae Orientalis" (już XIV edycji w 2005), Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. I. J. Paderewskiego. Ważne miejsce w kalendarzu imprez muzycznych zajmuje również Międzynarodowy Konkurs Młodych Pianistów "Artur Rubinstein in memoriam" organizowany przez Państwowy Zespół Szkół Muzycznych.

Innymi festiwalami bydgoskimi są m.in. Bydgoskie Impresje Muzyczne (Międzynarodowe Spotkania Młodzieży Muzykującej), Bydgoski Festiwal Operowy, Ogólnopolski Konkurs Chórów a Capella Dzieci i Młodzieży, Festiwal Laureatów Konkursów Muzycznych, Festiwal "Prapremier", Camera Obscura - Festiwal Reportażu czy Festiwal "Pejzaż bez Ciebie". Festiwal Teatrów Młodzieżowych "Wiosna Teatralna" i Prezentacje Teatralne "Peregrynacje z Melpomeną" organizowane przez Szkołę Aktorską im. A. Grzymały-Siedleckiego i Stowarzyszenie Kultury Teatralnej "Fides"

Kultura współczesna

W Bydgoszczy znajduje się także miejsce ważne dla współczesnej kultury europejskiej, jeden z ośrodków powstania tzw. muzyki yassowej – klub Mózg założony przez Jacka Majewskiego i Sławomira Janickiego. Z "Mózgiem" związani są tacy artyści jak Tomasz Gwinciński, Tymon Tymański, Jerzy Mazzol, Kazik Staszewski i wielu innych artystów polskich i zagranicznych.

Sport i rekreacja

 

Kluby sportowe

W Bydgoszczy działa kilka wielosekcyjnych klubów sportowych, kojarzonych przez kibiców nierzadko po jednej z najważniejszych sekcji, na której polu dany klub odnosi sukcesy.

Sport wg dyscyplin sportowych

Koszykówka

Hala sportowo-widowiskowa "Łuczniczka"

Bydgoską koszykówkę reprezentuje Astoria Bydgoszcz (zał. w 1 kwietnia 1924, sekcja koszykówki od 1927) w PLK (największy sukces – 6. miejsce w sezonie 2004/2005).

Mecze odbywają się od 2002 w Hali sportowo-widowiskowej "Łuczniczka".

Żużel

Stadion Polonii Bydgoszcz

Prawdziwą dumą bydgoszczan jest sekcja żużlowa Polonii Bydgoszcz. Klub założony został, podobnie jak Astoria, w 1920, w 1946 powstała również sekcja żużlowa, a od 2003 istnieje ona oddzielnie jako BTŻ (Bydgoskie Towarzystwo Żużlowe) Polonia Bydgoszcz.

Polonia Bydgoszcz jest wielokrotnym medalistą Mistrzostw Polski, zdobyła łącznie ponad 80 medali, w tym prawie 40 złotych (więcej). Najsłynniejszymi zawodnikami klubu byli bydgoszczanie: Mieczysław Połukard i Tomasz Gollob. Ponadto barw klubowych bronili tacy jeźdźcy jak: Bolesław Bonin, Zbigniew Raniszewski, Henryk Glücklich, Stanisław Kasa, Andrzej Koselski, Marek Ziarnik, Bolesław Proch, Zdzisław Rutecki, Ryszard Dołomisiewicz, Jacek Gollob, Waldemar Cieślewicz, Tony Rickardsson, Sam Ermolenko, Andy Smith, Henrik Gustafsson, Piotr Protasiewicz, Ryan Sullivan, Todd Wiltshire, Mark Loram, Andreas Jonsson, Robert Sawina i wielu innych.

Klub był organizatorem wielu bardzo ważnych imprez rangi światowej, jak chociażby Finału Drużynowych Mistrzostw Świata w 1995 oraz organizowanego co roku od 1998 jednego z turniejów Grand Prix, wyłaniającego Indywidualnego Mistrza Świata. Bydgoszcz organizowała także finały Indywidualnych Mistrzostw Polski. Od 1982 w Bydgoszczy odbywa się Kryterium Asów Polskich Lig Żużlowych, które już tradycyjnie otwiera żużlowy sezon na krajowych torach.

Piłka nożna

Stadion Zawiszy Bydgoszcz Stadion Polonii Bydgoszcz

To właśnie z Bydgoszczy pochodzi jedna z największych gwiazd polskiej piłki, Zbigniew Boniek, wychowanek Zawiszy Bydgoszcz, wieloletni gracz Widzewa Łódź i Juventusu Turyn, uczestnik 3 turniejów finałowych mistrzostw świata (Argentyna 1978, Hiszpania 1982 (III miejsce), Meksyk 1986), jak również i Stefan Majewski (Hiszpania 1982 (III miejsce), Meksyk 1986). Ponadto bydgoskie korzenie ma bramkarz Arkadiusz Onyszko (wicemistrzostwo olimpijskie w Barcelonie 1992).

Choć Bydgoszcz wydała takich piłkarzy, niestety nie może poszczycić się klubowymi sukcesami. Piłkarskie sekcje posiadają Brda Bydgoszcz, Gwiazda Bydgoszcz i Polonia Bydgoszcz grające w regionalnych ligach, Chemik Bydgoszcz (sezon 2006/07 – liga IV) oraz najsłynniejszy bydgoski klub – Zawisza Bydgoszcz. Ten ostatni ma na koncie kilka drobnych piłkarskich sukcesów. Przez wiele sezonów grał w Ekstraklasie, w sezonie 1989/90 zdobył czwarte miejsce w I lidze, a sezon później dotarł do 1/2 finału Pucharu Polski. Juniorzy Zawiszy są bardziej utytułowani: Mistrzostwo Polski juniorów U-19 (1981) oraz Wicemistrzostwo Polski juniorów U-19 (1958).

Jesienią sezonu 2006/07 w ramach Cywilno-Wojskowego Związku Sportowego Zawisza grały w Bydgoszczy dwa kluby o podobnej nazwie: Stowarzyszenie Piłkarskie Zawisza (SP Zawisza Bydgoszcz) grające w IV lidze oraz Zawisza Bydgoszcz S.A. (II liga). Drugoligowa drużyna powstała w wyniku przeniesienia Kujawiaka Włocławek (Hydrobudowa) do Bydgoszczy na początku rundy wiosennej sezonu 2005/06. Wycofała się z rozgrywek po rundzie jesiennej sezonu 2006/07.

W Tabeli wszech czasów I ligi Zawisza zajmuje 26/80 pozycję (12 sezonów), a Polonia Bydgoszcz 44/80 (7 sezonów).

W Bydgoszczy odbyło się dotychczas 8 międzypaństwowych meczów męskiej reprezentacji A, w tym jeden o punkty eliminacji ME2008 z Finlandią (przegrany 1:3), oraz 1 mecz żeńskiej reprezentacji Polski.

Siatkówka

Również na polu siatkówki Bydgoszcz nie pozostaje w cieniu.

Siatkarki Pałacu Bydgoszcz (zał. 1982) od lat są już w czołówce polskiej siatkówki (Mistrz Polski seniorek, juniorek, trzykrotny zdobywca Pucharu Polski kobiet). (Pałac II WSG Bydgoszcz)

Siatkarze Delecty Chemik Bydgoszcz awansowali obecnie do Polskiej Ligi Siatkówki W Bydgoszczy rozegrano na HSW "Łuczniczka" również kilka spotkań reprezentacji Polski:

• męskiej – eliminacje Ligi Światowej (2003, 2004, 2005 i 2007)
• żeńskiej – Polska vs. Słowacja

• Turniej World Grand Prix 2006 z udziałem reprezentacji USA, Włoch, Dominikany i Polski.

Wioślarstwo

Bydgoszcz jest prawdziwą potęgą wioślarstwa, zarówno w Polsce, jak i na świecie. Regionalne Towarzystwo Wioślarskie Bydgostia Bydgoszcz (zał. 1928) jest wielokrotnym Drużynowym Mistrzem Polski, w tym nieprzerwanie od 1993 co roku. Najstarszym bydgoskim klubem wioślarskim jest Bydgoskie Towarzystwo Wioślarskie założone w 1920.

Najsłynniejszym zawodnikiem Bydgostii jest Robert Sycz, dwukrotny złoty medalista Igrzysk Olimpijskich (Sydney 2000, Ateny 2004).

Od 1992 odbywają się na Brdzie regaty ósemek ze sternikiem – Wielka Wioślarska o Puchar Brdy. W 2004 i 2005 w wyścigach ósemek wystartowały legendarne osady z Uniwersytetu Cambridge i Uniwersytetu Oksfordzkiego. Ich przeciwnikiem był Uniwersytet Kazimierza Wielkiego z Bydgoszczy, który z obydwiema osadami zwyciężył.

Bydgoscy wioślarze zdobyli łącznie 7 medali olimpijskich, w tym 2 złote i 5 brązowych.

Baseball

Bydgoski baseball reprezentuje UBKS Baza Bydgoszcz założona przy Szkole Podstawowej nr 35 w 1994 przez dzisiejszego prezesa i trenera panią Beatę Kruszczyńską-Henke. Klub może pochwalić się wieloma sukcesami i osiągnięciami[potrzebne źródło]. Baza od 2006 startuje w polskiej lidze baseballa.

Kolarstwo

Pierwszą, historyczną edycją I Biegu Dookoła Polski (ob. Tour de Pologne) w dniach 7-11 września 1928 wygrał bydgoski kolarz Feliks Więcek z Bydgoskiego Klubu Kolarskiego.

Najbardziej znanymi kolarzami pochodzącymi z Bydgoszczy są Marek Leśniewski oraz Sylwester Szmyd.

Również od 2003 Bydgoszcz na stałe zaistniała na mapie Tour de Pologne jako meta III etapu z Ostródy.

Psie zaprzęgi

Od niedawna (od stycznia 2006) na terenie Bydgoszczy istnieje Klub Miłośników Psich Zaprzęgów "Śnieżne Psy", który należy do Polskiego Związku Sportu Psich Zaprzęgów, a jego członkowie mogą się poszczycić wieloma nagrodami, wyróżnieniami, a także trzykrotnie zorganizowanymi zawodami w Leśnym Parku Kultury i Wypoczynku.

Imprezy sportowe

Nie na darmo Bydgoszcz stała się Miastem Sportu – głównie za sprawą lekkiej atletyki, żużla, kolarstwa oraz wioślarstwa.

Stadion im. Zdzisława Krzyszkowiaka jako jedyny w Polsce spełnia normy Światowej Federacji Lekkiej Atletyki IAAF, z tego też powodu Bydgoszcz stała się nieoficjalną stolicą lekkiej atletyki w Polsce. W 1999 zorganizowano I Młodzieżowe Mistrzostwa Świata do lat 18. Od tej pory Bydgoszcz co roku gości najlepszych na świecie lekkoatletów – Mistrzostwa Polski, Puchar Europy Seniorów, Mistrzostwa Europy do lat 23, Europejski Festiwal Lekkoatletyczny, Mityng Lekkoatletyczny Elite Cafe Cup, czy wreszcie Puchar Europy SPAR (SPAR European Cup 2004).[7]

8-13 lipca 2008 zorganizowane zostaną w Bydgoszczy Mistrzostwa Świata Juniorów w Lekkiej Atletyce.

Infrastruktura sportowa

Infrastruktura sportowa w Bydgoszczy jest bogata. W mieście znajduje się nowoczesna hala sportowo-widowiskowa Łuczniczka, 13 basenów (w tym 11 krytych, 2 miniaquaparki Perła i Ikar), 8 pełnowymiarowych stadionów, po 6 przystani kajakowych i żeglarskich, 4 wioślarskie, 4 strzelnice, 4 hale sportowe oraz tor żużlowy, tor kartingowy, tor łuczniczy, nieczynne dziś sztuczne lodowisko (dawny Torbyd) lodowisko

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.