Busko-Zdrój

wyraź opinię | zaproponuj opis | zobacz galerię

Busko-Zdrój

Willa Oblęgorek, 1922 rok Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny

Busko-Zdrój – miasto uzdrowiskowe w woj. świętokrzyskim, stolica powiatu buskiego, siedziba gminy Busko-Zdrój. Znane już w XII w. jako Bużsk, w XIII w. Busk. Pod względem liczby mieszkańców 7. w województwie świętokrzyskim.

Busko-Zdrój jest punktem początkowym czerwonego szlaku turystycznego prowadzącego do Solca-Zdroju.

Położenie geograficzne

Busko jest położone w południowej części województwa świętokrzyskiego. Znajduje się 50 km na południe od Kielc i 80 km na północny wschód od Krakowa. Leży w regionie zwanym od przepływającej przezeń rzeki Nidy Ponidziem, na Garbie Wójczańsko-Pińczowskim.

Klimat

W Busku występuje klimat niziny z cechami kontynentalnego. Komfort klimatyczny obejmuje ok. 39% dni w roku, liczba dni "gorących i upalnych" - 13%, "bardzo zimnych" poniżej 1,5%. Średnia roczna temperatura to 7,8°C, maksymalna amplituda temperatur wynosi 60°C. Bardzo wysoką wartością jest liczba godzin ze słońcem - 1151. Roczna wilgotność względna powietrza mieści się w granicach od 71% do 80%.

Historia

Najważniejsze daty:

1166 - Pierwsza wzmianka o Busku: bulla papieska i zapis w kronice diecezji krakowskiej mówią o miejscowości "Bugsk" i kościele.
1252 - Najstarsza wzmianka o buskich solankach, Bolesław Wstydliwy nadaje klasztorowi immunitet skarbowy i prawo ważenia soli.
1287 - Książę Leszek Czarny nadaje prawa miejskie - magdeburskie.
1347 - Jan z Buska zostaje sekretarzem, a w 1360 r. podkanclerzem króla Kazimierza Wielkiego.
1661 - W mieście panuje wielka zaraza.
1809 - Busko włączone do Księstwa Warszawskiego.
1820 - Wielki pożar, który strawił znaczną część miasta.
1828 - Oficjalne otwarcie Uzdrowiska, pierwsza lista kuracjuszy.
1869 - Utrata praw miejskich.
1916 - Przywrócenie praw miejskich.
1939 - 9 września bitwa 22 Dywizji Piechoty Górskiej z oddziałami niemieckimi pod Broniną (poległo 200 żołnierzy WP).
1966 - Pierwsze miejsce w konkursie na najładniejsze krajowe Uzdrowisko.
1987 - Obchody 700-lecia nadania praw miejskich.

Zabytki

kościół parafialny Niepokalanego Poczęcia NMP 1592-1621, odrestaurowany w 1820
kościół św. Leonarda z 1699 r. drewniany
zespół poklasztorny z lat 1720-1730
kaplica św. Anny wzniesiona w latach 1884-1886
Sanatorium Marconi z 1836 r.
Zamek Dersława z 1911 r.
Wille: Bagatela, Sanato, Słowacki, Oblęgorek, Ormuzd, Zielona, Bristol

Transport

Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Busku-Zdroju dysponuje 132 autobusami. Spółka obsługuje bezpośrednie dalekobieżne połączenia m.in. z Warszawą, Krakowem, Karpaczem, Łodzią, Lublinem, Katowicami, Tarnowem, Częstochową i Wrocławiem. W gminie zarejestrowane są 23 taksówki.

Najbliższe lotniska międzynarodowe znajdują się w Krakowie - Balice (ok. 110 km), w Katowicach - Pyrzowice (ok. 160 km) i w Warszawie - Okęcie (220 km). W Masłowie k. Kielc (50 km) jest lotnisko sportowe. W Busku funkcjonuje lotnisko sanitarne na tzw. "Łowiskach".

W pobliże miasta dociera linia kolejowa z Kielc ukończona w 1953, stacja zlokalizowana jest w sołectwie Siesławice, lecz 12 grudnia 2004 z rozkładu zostały zdjęte ostatnie pociągi. W budynku przez pewien okres czasu działała dyskoteka. Jak podaje Radio Kielce na okres wakacyjny od czerwca do września zostaną ustanowione połączenia z Kielcami, Krakowem i Warszawą.

Uzdrowisko

Historia

Kaplica św. Anny w parku zdrojowym

Pierwszy dokument w którym wspomina się o solankach występujących w Busku to przywilej Bolesława Wstydliwego z 1252 r. Pierwsze badania nad wykorzystaniem wód do leczenia przeprowadził pińczowski lekarz Winterfeld w 1808 r. Po przejęciu Buska w dzierżawę w 1820 r. gen. Feliks Rzewuski wybudował łazienki zaprojektowane przez Henryka Marconiego. Uroczystość otwarcia uzdrowiska miała miejsce w 1836 r. Kurort rozwinął się w znacznym stopniu w czasie piętnastu lat dzierżawy (1880-1895) przez lekarza Andrzeja Dobrzańskiego, stając się jednym z najważniejszych w kraju. Po I wojnie światowej znowu zaczęli przybywać kuracjusze. Intensywna rozbudowa uzdrowiska nastąpiła w latach międzywojennych m.in. z inicjatywy dr Szymona Starkiewicza, który założył sanatorium dziecięce "Górka". W 1966 r. Busko zajęło pierwsze miejsce w konkursie na najładniejsze polskie uzdrowisko. W 1972 r. oddano do użytku największe z sanatoriów – "Włókniarz".

Stan obecny

Obecnie bazę sanatoryjną stanowi trzynaście obiektów, które dysponują 2066 miejscami dla kuracjuszy, sanatoria są na bieżąco rozbudowywane, co stale podnosi tę liczbę. Rocznie wykonywanych jest ok. półtorej miliona zabiegów, z czego 800 tysięcy to kąpiele siarczkowe. W uzdrowisku Busko-Zdrój leczone są choroby układu krążenia, narządów ruchu, schorzenia reumatyczne, ortopedyczne, neurologiczne oraz dermatologiczne a także dziecięce porażenie mózgowe. Uzdrowisko położone jest w południowej części miasta, w pobliżu Parku Zdrojowego. W leczeniu korzysta się z wód siarczkowych, jodkowo-bromkowych i borowiny.

Obiekty sanatoryjne:

Sanatorium Marconi

Sanatorium Uzdrowiskowe "Marconi"

Budynek wzniesiony w 1836 r. przez warszawskiego architekta włoskiego pochodzenia Henryka Marconiego zajmujący centralne miejsce Parku Zdrojowego jest wizytówką miasta. Marconi zbudował "Łazienki" w kształcie litery T, wzorując się na rzymskich obiektach użyteczności publicznej. W "Marconim" znajduje się ponadto niedawno wyremontowana sala koncertowa. Posiada 170 miejsc.

Sanatorium "Włókniarz

W Busku od 1960 r. produkowana jest woda mineralna Buskowianka.

Park Zdrojowy

Założony w XIX wieku przez ogrodnika Ignacego Hanusza Park Zdrojowy został zaprojektowany przez Henryka Marconiego. Dzieli się na trzy części:

Ogrodzony ogród łazienkowski o pow. 16 ha z Sanatorium Marconi i fontanną w centrum.
Aleja Mickiewicza, długa na 850 metrów promenada z dwoma rzędami drzew (głównie kasztanowców), która łączy ogród łazienkowski z rynkiem. Jest to reprezentacyjna aleja w mieście, przy której mieszczą się m.in. Urząd Miasta, Starostwo Powiatowe, Policja, Dom Kultury, Galeria "Zielona", trzy szkoły średnie i jedna podstawowa.
Skwer na placu zwycięstwa w rynku, o pow. 0,7 ha z fontanną w centrum.

W pobliżu Sanatorium "Marconi" znajduje się muszla koncertowa.

Spośród ponad 4500 drzew, w tym ok. 12% w wieku ponad 100 lat najliczniej w parku występują klon pospolity, jesion wyniosły, klon jawor, klon polny, grab pospolity, robinia akacjowa, lipa drobnolistna, kasztanowiec zwyczajny, wiąz szypułkowy. Spotkać też można brzozę brodawkowatą, modrzew europejski, czeremchę pospolitą. Szczególnie zaś cenne są kłęk kanadyjski, platan klonolistny, kasztanowiec żółty, katalpa bignoniowa.

W ostatnim okresie Park Zdrojowy powiększono. Planowana jest budowa Parku Zdrojowego II przy osiedlach Pułaskiego i Kościuszki.

Sport, rekreacja, turystyka

Sport i rekreacja

W Busku-Zdroju funkcjonuje trzecioligowy klub piłkarski AKS Busko-Zdrój, posiadający stadion na 1 143 miejsc siedzących z bieżnią lekkoatletyczną i pełnowymiarowym boiskiem. W sąsiedztwie stadionu znajduje się hala sportowa umożliwiająca organizowanie zawodów międzynarodowych w piłkę ręczną, siatkową, koszykówkę, halową piłkę nożną przy widowni do 500 osób.

Do dyspozycji mieszkańców są liczne boiska, m.in. przy wszystkich placówkach edukacyjnych, korty tenisowe w Parku Zdrojowym, sanatorium "Włókniarz" i ZSTiO. Zimą dzieci zjeżdżają na sankach z niewielkiego wzniesienia znajdującego się przy Alei Mickiewicza, zwanego przez mieszkańców "Byczokiem".

W mieście znajdują się trzy baseny kryte:

Pływalnia Miejska im. Stefana Komendy w centrum miasta otwarta w 2001 roku; z rurą o długości 65 metrów.
Dwa baseny w obiektach sanatoryjnych: "Włókniarz" i "Krystyna".

Do niedawna funkcjonował basen otwarty w Parku Zdrojowym.

Dwa kilometry na południe od Buska znajduje się ogólnodostępny zbiornik retencyjno-rekreacyjny w Radzanowie o pow. 23 ha. W okresie letnim jest tam zorganizowane kąpielisko o powierzchni 11 ha.

W odległości ok. 3 km znajduje się prywatny ośrodek hipoterapii i jazdy konnej w Wolicy. W 2006 r. oddano do użytku nowoczesną halę sportową, o europejskim standardzie.